Đường lên đỉnh Olympia là một trong những gameshow lâu đời nhất của Đài Truyền hình Việt Nam. Trong mùa đầu tiên lên sóng, bên cạnh nữ Quán quân Trần Ngọc Minh, Á quân Nguyễn Thành Vinh (sinh năm 1982), đến từ Trường THPT Chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa), cũng là cái tên để lại nhiều ấn tượng trong lòng khán giả truyền hình.
Từ Á quân Olympia đến nhà khoa học tại Úc
Bên cạnh thành tích tại Đường lên đỉnh Olympia, Nguyễn Thành Vinh còn giành huy chương Bạc tại kỳ thi Olympic Hóa học quốc tế tổ chức ở Copenhagen, Đan Mạch.
Năm 2001, anh nhận học bổng của Chính phủ Úc, theo học ngành Hóa học Công nghiệp tại Đại học New South Wales (UNSW).

Nguyễn Thành Viên là Á quân Olympia mùa đầu tiên (Ảnh: VTV)
Đặc biệt, Á quân Đường lên đỉnh Olympia từng thử sức với diễn xuất khi đảm nhận vai Nam “mọt sách” trong bộ phim truyền hình Phía trước là bầu trời trước khi lên đường du học. Anh cho biết đóng phim là trải nghiệm thú vị của tuổi trẻ, nhưng vẫn xác định con đường mình theo đuổi là học tập và nghiên cứu khoa học.

Nguyễn Thành Vinh thủ vai Nam trong bộ phim Phía trước là bầu trời (Ảnh: VTV)
Sau khi tốt nghiệp đại học, Nguyễn Thành Vinh tiếp tục nghiên cứu và hoàn thành chương trình tiến sĩ Hóa hữu cơ tại Đại học Quốc gia Australia (ANU). Nghiên cứu của anh tập trung vào phát triển các phương pháp tổng hợp hữu cơ mới, phục vụ nghiên cứu sản phẩm tự nhiên và các phân tử có tiềm năng ứng dụng trong mô hình phân phối thuốc.
Tiếp đó, Nguyễn Thành Vinh sang Đức thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Hóa học hữu cơ RWTH Aachen (Đức) theo Học bổng Alexander von Humboldt. Năm 2013, anh bắt đầu xây dựng nhóm nghiên cứu độc lập tại Đại học Curtin. Hai năm sau, Nguyễn Thành Vinh trở lại Đại học New South Wales, tiếp tục phát triển sự nghiệp giảng dạy và nghiên cứu.

Hình ảnh của Nguyễn Thành Vinh trên website của Đại học New South Wales (Ảnh: UNSW)
Đáng chú ý, Á quân Olympia được bổ nhiệm làm giáo sư trợ lý (assistant professor - chức danh tương đương phó giáo sư ở Việt Nam) của Đại học New South Wales khi mới chỉ 39 tuổi.
Năm 2026 được bổ nhiệm Giáo sư tại Úc, nhận giải thưởng khoa học danh giá
Cuối năm 2025, Á quân Đường lên đỉnh Olympia có tên trong danh sách 250 nhà nghiên cứu hàng đầu nước Úc do ấn phẩm Research Magazine của báo The Australian công bố. Theo giới thiệu trên bảng xếp hạng, Nguyễn Thành Vinh được đánh giá là nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực Hóa hữu cơ. Danh sách được xây dựng dựa trên số lượt trích dẫn các bài báo khoa học xuất bản trên những tạp chí hàng đầu của từng lĩnh vực trong 5 năm.
Năm 2026, Nguyễn Thành Vinh chính thức được bổ nhiệm chức danh Giáo sư tại Đại học New South Wales, đánh dấu cột mốc mới trong sự nghiệp học thuật tại Australia.

GS Nguyễn Thành Vinh nhận giải Nhà hóa học hữu cơ trung niên xuất sắc nhất Úc (Ảnh: NIC AU)
Cũng trong năm nay, Giáo sư Nguyễn Thành Vinh được Viện Hóa học Hoàng gia Australia (RACI) trao Huy chương Mary Garson 2026, giải thưởng dành cho nhà hóa học hữu cơ trung niên xuất sắc nước Úc.
Giải thưởng này ghi nhận những thành tựu nổi bật trong nghiên cứu hóa học hữu cơ, đóng góp chuyên môn, đổi mới và vai trò dẫn dắt sự phát triển của ngành. Đây là lần thứ hai Nguyễn Thành Vinh được RACI vinh danh trong lĩnh vực hóa học hữu cơ, sau Huy chương Athel Beckwith năm 2016.


GS Nguyễn Thành Vinh cùng các Tiến sĩ người Việt anh hướng dẫn tại UNSW
Trong nhiều năm qua, Giáo sư Nguyễn Thành Vinh cho biết anh vẫn duy trì việc tiếp nhận và hướng dẫn sinh viên, nghiên cứu sinh và các nhà khoa học trẻ Việt Nam tại Úc.
Bên cạnh đó, Giáo sư đang hợp tác với một số nhà khoa học tại Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Bách khoa Hà Nội trong các hoạt động đào tạo và nghiên cứu. Anh cũng hỗ trợ tư vấn và định hướng cho một số phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu công nghệ cao đang được phát triển tại Đại học Quốc gia TP.HCM.
Về đời sống cá nhân, Á quân Đường lên đỉnh Olympia kết hôn năm 2009 với người bạn học thời phổ thông. “Ở Úc, tôi thường gặp gỡ ăn uống với bạn bè người Việt vào mỗi dịp cuối tuần để cho con cái có điều kiện gặp bạn người Việt và giữ gìn được ngôn ngữ Việt của mình”, Nguyễn Thành Vinh từng chia sẻ.
(Tổng hợp)