Kỳ quan thiên nhiên hơn 500 tuổi ở Mỹ bất ngờ biến mất

Một trong những điểm cảnh quan đặc trưng tại Vườn quốc gia Núi lửa Hawaii, Mỹ, vừa biến mất sau hơn 5 thế kỷ tồn tại. Vòm đá Hōlei Sea Arch, nằm trên bờ biển phía nam đảo Lớn, đã sụp đổ xuống Thái Bình Dương.

Theo Cục Công viên Quốc gia Mỹ (NPS), Hōlei Sea Arch cao khoảng 27 m và được hình thành tự nhiên khoảng 550 năm trước. Vòm đá từng là một điểm nhấn nổi bật trên tuyến bờ biển gồ ghề của đảo Lớn, hòn đảo có diện tích lớn nhất trong quần đảo Hawaii.

Điều đáng chú ý là thời điểm vòm đá sụp đổ vẫn chưa được xác định chính xác. Các nhân viên Vườn quốc gia Núi lửa Hawaii cho biết họ vẫn nhìn thấy Hōlei Sea Arch vào ngày 23/9, trước khi khu vực này tạm thời đóng cửa do ảnh hưởng của bão nhiệt đới Nolo. Khi công viên mở cửa trở lại vào ngày 28/9, vòm đá đã biến mất.

"Vòm đá biển Hōlei đã vĩnh biệt", cơ quan quản lý công viên thông báo trên mạng xã hội, đồng thời chia sẻ hình ảnh trước và sau khi vòm đá sụp đổ.

Tuy nhiên, sự biến mất của Hōlei Sea Arch không hoàn toàn bất ngờ đối với các nhà quản lý. NPS cho biết quá trình xói mòn đã liên tục tác động lên cấu trúc đá này trong hàng trăm năm và cuối cùng khiến nó sụp đổ.

Hōlei Sea Arch là kết quả của hoạt động địa chất diễn ra từ hàng trăm năm trước. Theo NPS, vòm đá hình thành khi dòng dung nham cổ đại từ một vụ phun trào núi lửa tác động vào các vách đá ven biển.

Theo thời gian, nước biển liên tục tác động vào khu vực này. Những phần đá có độ cứng khác nhau bị bào mòn với tốc độ khác nhau. Đá mềm bị xói mòn nhanh hơn, trong khi các phần đá cứng hơn tồn tại lâu hơn. Quá trình xói mòn không đồng đều này dần tạo ra khoảng trống giữa các khối đá, hình thành nên vòm đá tự nhiên.

Nhưng cũng chính quá trình đó khiến cấu trúc này ngày càng suy yếu. Sóng biển tiếp tục va đập vào chân và các phần đá xung quanh, làm vòm đá mất dần khả năng chịu lực. Cuối cùng, cấu trúc đã không thể duy trì và sụp xuống biển.

NPS từng cảnh báo rằng Hōlei Sea Arch chỉ tồn tại trong thời gian hữu hạn. Theo cơ quan này, vòm đá cuối cùng sẽ sụp đổ xuống Thái Bình Dương, trong khi những vòm đá mới có thể xuất hiện khi các vách đá tiếp tục bị xói mòn và dịch chuyển vào đất liền.

Điều này cho thấy đường bờ biển tại Vườn quốc gia Núi lửa Hawaii luôn trong trạng thái thay đổi. Những cấu trúc đá được hình thành qua hàng trăm năm có thể tiếp tục biến đổi hoặc biến mất khi chịu tác động của các quá trình tự nhiên.

Hōlei Sea Arch từng là hình ảnh quen thuộc đối với nhiều du khách tới Vườn quốc gia Núi lửa Hawaii. Sau khi vòm đá sụp đổ, những bức ảnh được chụp trước đó trở thành tư liệu ghi lại diện mạo của bờ biển trước một biến đổi tự nhiên đáng chú ý. Dù vòm đá đã biến mất, quá trình xói mòn tại khu vực này vẫn tiếp tục diễn ra. NPS cho biết những cấu trúc đá khác có thể hình thành trong tương lai khi vách đá ven biển tiếp tục bị tác động và thay đổi.

Vườn quốc gia Núi lửa Hawaii đồng thời khuyến cáo du khách giữ khoảng cách với những khu vực vách đá không ổn định. Việc đá tiếp tục bị xói mòn có thể khiến một số khu vực sụp đổ bất ngờ, gây nguy hiểm cho du khách và lực lượng cứu hộ.

Sự biến mất của Hōlei Sea Arch vì thế không chỉ đánh dấu sự kết thúc của một kỳ quan tự nhiên tồn tại khoảng 550 năm, mà còn là một minh chứng rõ ràng cho cách biển và các quá trình địa chất không ngừng định hình lại đường bờ biển Hawaii.

Nguồn: CNN, BBC