Thêm SOHA trên Google
Đến đầu năm 2026, chính quyền Séc có quyền lựa chọn chuyển giao một số lượng máy bay chiến đấu hạng nhẹ L-159 cho Ukraine. Việc này dự kiến sẽ được thực hiện bằng tiền từ Liên minh châu Âu, nhưng đã không thể diễn ra do lập trường không rõ ràng của Quân đội Séc và sự thay đổi chính phủ.
Tuy nhiên, vẫn còn một giải pháp thay thế khả thi khác dưới dạng các máy bay L-39NG thế hệ mới hơn, việc cung cấp chúng cho Ukraine đã được thảo luận từ trước, trang tin Defence24 của Ba Lan cho biết.
Các nhà phân tích của ấn phẩm dựa trên dữ liệu từ truyền thông Séc đã đưa ra bức tranh như sau. Vào năm 2025, Quân đội Séc phát hiện ra rằng họ chỉ có một phần tương đối nhỏ trong tổng số 24 chiếc L-159 đang trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu.
Trong bối cảnh đó, giới lãnh đạo quân sự - chính trị Séc đã đưa ra ý tưởng chuyển giao một số lượng máy bay L-159 không xác định như một "món quà" dành cho Ukraine, đặc biệt khi những chiến đấu cơ nói trên thực sự rất quan trọng trong việc chống lại UAV cảm tử của Nga. Toàn bộ ý tưởng dự kiến sẽ được thực hiện bằng tiền từ chương trình SAFE dành cho chi tiêu quốc phòng.
Nhưng vấn đề đầu tiên nảy sinh là Bộ Quốc phòng Séc không thể nêu rõ trong các tài liệu liên quan về việc sẵn sàng từ bỏ một số lượng nhất định máy bay L-159 để nhượng lại cho Ukraine.
Trở ngại tiếp theo là vào tháng 10/2025, cuộc bầu cử quốc hội đã được tổ chức tại Cộng hòa Séc, dẫn đến sự thay đổi chính phủ, do ông Andriy Babis - một người theo chủ nghĩa hoài nghi châu Âu đứng đầu. Tới đầu năm 2026, ông ta cuối cùng đã từ bỏ ý tưởng chuyển giao L-159 cho Ukraine.
Máy bay chiến đấu L-159A của Không quân Séc.
Đồng thời, như trang Defence24 đã nhắc nhở một cách chính xác, vào tháng 1/2026, phía Séc đã đề xuất một ý tưởng khác - cung cấp cho Ukraine loại máy bay huấn luyện - chiến đấu L-39NG Skyfox hiện đại nhất để bắn hạ UAV Nga, bao gồm cả loại dùng động cơ phản lực.
Ngay tại thời điểm đó, thời gian giao hàng đã được công bố như sau - nếu đơn đặt hàng được thực hiện vào đầu năm 2026, máy bay sẽ giao vào đầu năm sau, tức là năm 2027.
Ngoài ra, chúng ta cũng cần lưu ý thông tin từ Defense Express - 9 tháng sau, tức là tính đến tháng 10/2026, vẫn chưa có thông báo công khai nào cho thấy Ukraine đã đặt hàng L-39NG Skyfox, cho dù đây là chiến đấu cơ được cho là phù hợp nhằm thay thế L-159.
