Thêm SOHA trên Google
Thỏa thuận này, còn chờ phê duyệt từ chính phủ Mỹ và Điện Kremlin, liên quan đến một tập hợp các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và trạm xăng trên khắp thế giới thuộc sở hữu của Lukoil, một trong những công ty năng lượng lớn nhất của Nga.
Theo nguồn tin của NYT, các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng đã mang lại một góc nhìn khác về cách tiếp cận mới nhất của ông Trump nhằm giải quyết cuộc xung đột Ukraine.
Nga là "cơ hội lớn"
Ông Trump vốn đã thúc đẩy triển vọng về các thỏa thuận kinh doanh với Nga từ đầu năm ngoái, coi Nga là một "cơ hội lớn".
Ông Witkoff và ông Kushner lập luận rằng tiềm năng khôi phục quan hệ kinh tế với phương Tây có thể thuyết phục Tổng thống Nga nhượng bộ ở Ukraine. Gần đây, chính quyền Mỹ đã ra tín hiệu rằng họ sẵn sàng thỏa thuận với Nga ngay cả trước khi xung đột kết thúc, như một cách thể hiện sự nghiêm túc trong việc thiết lập lại quan hệ của Washington với Moscow.
Những người am hiểu vấn đề cho biết thương vụ Lukoil là một trong số những thỏa thuận như vậy.
Tổng thống Putin gặp ông Witkoff và ông Kushner. Ảnh: Gavriil Grigorov/NYT
Nguồn thạo tin của NYT cho biết, Tổng thống Putin đã đưa ra thỏa thuận này khi gặp ông Witkoff cùng ông Kushner tại Điện Kremlin hôm 5/9 và đề xuất hoàn tất thỏa thuận như một cách cho người Nga thấy rằng họ có thể làm ăn với Mỹ.
Phía Mỹ đáp lại rằng họ sẽ nỗ lực thực hiện, xem đây là cách để xây dựng thiện chí với Điện Kremlin, đồng thời hạ giá năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng mang lại lợi nhuận lớn cho những người mua: sự phê duyệt của Mỹ đối với thương vụ sẽ giải phóng các tài sản khỏi lệnh trừng phạt của Mỹ, khiến giá trị của chúng tăng ngay lập tức.
Lukoil: Miếng bánh béo bở
Thỏa thuận này chưa phải là quyết định cuối cùng và sẽ cần phải được phê duyệt bởi Bộ Tài chính, cơ quan giám sát việc thực thi các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, trong trường hợp của Lukoil, những người tham gia cho biết các quyết định then chốt hiện do Nhà Trắng đưa ra.
Cuộc gặp ngày 5/9 là lần đầu tiên vấn đề Lukoil xuất hiện trong các phiên trao đổi giữa Tổng thống Nga với ông Witkoff và ông Kushner. Dù vậy, Kirill Dmitriev, đặc phái viên kinh tế của ông Putin, đã theo sát quá trình này.
Các nhà máy lọc dầu của Lukoil ở Hà Lan, Bulgaria và Romania đóng vai trò quan trọng. Chúng sản xuất dầu diesel và nhiên liệu phản lực vốn đang ở tình trạng khan hiếm kể từ khi xung đột Iran bùng nổ, khiến giá cả tăng cao và tạo động lực cho ông Trump ủng hộ một thỏa thuận có thể giúp Mỹ tiếp cận được nhiều năng lượng hơn.
Thỏa thuận này liên quan đến một tập hợp các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và trạm xăng trên khắp thế giới thuộc sở hữu của Lukoil. Ảnh: Michael M. Santiago/Getty Images
Chính quyền Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Lukoil từ một năm trước, mô tả động thái này là áp lực mới nhằm buộc ông Putin chấm dứt chiến dịch quân sự tại Ukraine. Bản thân nó tạo ra một cơ hội béo bở: Lukoil buộc phải bán tháo các danh mục đầu tư quốc tế của mình.
Nhiều nhà thầu tiềm năng tỏ ra quan tâm đến tài sản quốc tế của Lukoil khi các tài sản này được đưa ra thị trường vào mùa thu năm ngoái, trong đó có các "ông lớn" năng lượng Mỹ như Chevron.
Các nhà đầu tư trên khắp thế giới đã tranh giành để đấu giá các tài sản này, nhưng chính phủ Mỹ nắm giữ quyền phủ quyết vì họ kiểm soát cách thực thi các lệnh trừng phạt của mình. Còn về phía Nga, ông Putin được coi là người đưa ra quyết định cuối cùng.
Đầu năm nay, Lukoil định giá các tài sản quốc tế của mình ở mức 20 tỷ USD, nhưng mức giá và cấu trúc của thỏa thuận được đề xuất hiện vẫn chưa rõ ràng.
Không phải thương vụ mua bán thuần Mỹ
Chính phủ Mỹ đang nắm giữ cổ phần trong thương vụ thông qua Tổng công ty Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC), một cơ quan đầu tư và cho vay đối với các dự án ở nước ngoài. Một lãnh đạo DFC cho biết thương vụ Lukoil có tiềm năng "thúc đẩy cam kết của chính quyền Trump nhằm tăng cường an ninh kinh tế Mỹ, khuyến khích chính sách đối ngoại của Mỹ và hạ giá năng lượng cho người dân Mỹ".
Tuy nhiên, đây sẽ không phải là một thương vụ mua bán thuần Mỹ.
Một cổ đông lớn sẽ là tập đoàn có trụ sở tại Qatar do Moutaz Al-Khayyat và anh trai Ramez Al-Khayyat điều hành. Cả hai đều dự lễ nhậm chức của ông Trump vào năm 2025 và từ đó hình thành quan hệ đối tác với ông Kushner cùng vợ ông, Ivanka Trump (con gái ông Trump).
Ramez Al-Khayyat và anh trai Moutaz Al-Khayyat đã phát triển mối quan hệ với Jared Kushner và Ivanka Trump. Ảnh: Laura Boushnak/NYT
Một cổ đông lớn khác sẽ là quỹ đầu tư có trụ sở tại Abu Dhabi do Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan, cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, điều hành. Ông này cũng kiểm soát một quỹ khác từng mua lượng lớn cổ phần trong công ty tiền mã hóa World Liberty.
Quyết định về số phận của Lukoil kéo dài đến mức Bộ Tài chính Mỹ phải liên tục gia hạn lệnh trừng phạt của mình, để các trạm xăng Lukoil tại Mỹ và các doanh nghiệp khác trên thế giới có thể tiếp tục giao dịch với các đối tác tài chính khác. Lần gia hạn gần đây nhất kéo dài đến ngày 29/10.
