Thêm SOHA trên Google
Ảnh: Cắt từ video News 6.
Cade Kirchner, 11 tuổi, ở Oviedo, bang Florida, phải trình diện trước thẩm phán vào ngày 29/9 sau khi bị cảnh sát lập biên bản vì điều khiển một chiếc xe cào cào điện trên đường công cộng, theo VnExpress.
Theo cảnh sát Oviedo, chiếc xe có công suất 4.500 W, không có bàn đạp và có thể đạt tốc độ lên đến 80 km/h. Cơ quan chức năng xác định phương tiện này không đáp ứng định nghĩa về xe đạp điện tại Florida mà thuộc nhóm xe mô tô.
Cade bị cáo buộc một tội danh liên quan đến việc điều khiển xe mô tô chưa đăng ký. Tại phiên tòa ngày 29/9, luật sư của cậu bé đã đưa ra lời biện hộ không nhận tội. Vụ việc dự kiến tiếp tục được giải quyết tại tòa vào ngày 2/12.
Theo lời cha Cade, chiếc xe đã được giới hạn ở 32 km/h. Tuy nhiên, cảnh sát cho biết phương tiện có khả năng đạt tới 80km/h.
Từ một chiếc xe "đạp điện" thành xe mô tô
Điểm đáng chú ý trong vụ việc nằm ở cách pháp luật phân loại phương tiện.
Theo cảnh sát Oviedo, chiếc xe của Cade có động cơ 4.500 W và không có bàn đạp, nên không đáp ứng điều kiện của một chiếc xe đạp điện theo luật Florida. Cơ quan chức năng xác định đây là xe mô tô và cho rằng phương tiện phải đáp ứng các yêu cầu tương ứng như đăng ký, bảo hiểm và điều kiện đối với người điều khiển.
Với cha mẹ, đây là chi tiết đáng lưu ý khi mua xe điện cho trẻ: tên gọi "xe đạp điện", "xe máy điện" hay hình dáng giống xe đạp không phải là yếu tố duy nhất quyết định loại phương tiện.
Tại Việt Nam, việc phân loại cũng dựa trên các đặc tính kỹ thuật được pháp luật quy định.
Ở Việt Nam, 4 kW và 50 km/h là những mốc quan trọng
Theo Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, thuộc nhóm xe thô sơ. Đây là loại xe đạp có trợ lực từ động cơ, trong đó nguồn động lực từ động cơ phải ngắt khi người lái dừng đạp hoặc khi xe đạt tốc độ 25 km/h.
Trong khi đó, xe gắn máy là xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, có vận tốc thiết kế không quá 50 km/h; nếu sử dụng động cơ điện thì công suất động cơ không quá 4 kW. Xe gắn máy không bao gồm xe đạp máy.
Còn xe mô tô gồm xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế, sản xuất để hoạt động trên đường bộ, trừ xe gắn máy. Vì vậy, nếu một phương tiện điện không còn đáp ứng các tiêu chí của xe gắn máy thì phải được xác định theo nhóm xe mô tô và các quy định tương ứng.
Có thể hiểu đơn giản, với xe điện hai bánh, cha mẹ nên đặc biệt kiểm tra công suất động cơ và vận tốc thiết kế thay vì chỉ nhìn tên sản phẩm hoặc hình dáng bên ngoài.
Con 16 tuổi mới được điều khiển xe gắn máy
Đây là điểm phụ huynh cần đặc biệt lưu ý.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy. Người đủ 18 tuổi trở lên mới được cấp giấy phép lái xe hạng A1 hoặc A để điều khiển các loại mô tô thuộc phạm vi tương ứng.
Đối với xe mô tô hai bánh sử dụng động cơ điện, hạng A1 áp dụng cho xe có công suất động cơ điện đến 11 kW; hạng A áp dụng cho xe có công suất động cơ điện trên 11 kW và các loại xe thuộc phạm vi của hạng A1.
Như vậy, một chiếc xe điện có công suất không quá 4 kW và vận tốc thiết kế không quá 50 km/h có thể thuộc nhóm xe gắn máy, nhưng người điều khiển vẫn phải đủ 16 tuổi.
Điều này đồng nghĩa việc một mẫu xe được quảng cáo là "xe máy điện cho học sinh" không có nghĩa trẻ ở mọi độ tuổi đều được phép sử dụng trên đường.
Có bàn đạp chưa chắc đã là xe đạp điện
Một hiểu lầm khác mà phụ huynh dễ gặp là cho rằng chỉ cần xe có bàn đạp thì mặc nhiên được xem là xe đạp điện.
Thực tế, pháp luật Việt Nam xác định xe đạp máy, bao gồm xe đạp điện, phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về cấu tạo và hoạt động của hệ thống trợ lực. Trong đó, động cơ phải ngắt khi người lái dừng đạp hoặc khi xe đạt 25 km/h.
Do đó, khi mua xe cho con, phụ huynh nên kiểm tra thông số kỹ thuật thực tế của phương tiện, đặc biệt là vận tốc thiết kế, công suất động cơ và hồ sơ kỹ thuật, thay vì chỉ dựa vào cách người bán gọi sản phẩm.
Giao xe cho con chưa đủ điều kiện có thể bị phạt tới 10 triệu đồng
Không chỉ người trực tiếp điều khiển phương tiện có thể gặp rắc rối.
Theo khoản 10 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cá nhân là chủ xe mô tô, xe gắn máy hoặc các loại xe tương tự nếu giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông có thể bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng; tổ chức vi phạm bị phạt từ 16 đến 20 triệu đồng.
Ngoài xử phạt hành chính, trong trường hợp người giao xe biết rõ người điều khiển không đủ điều kiện và việc giao xe dẫn đến thiệt hại thuộc các trường hợp được quy định, Điều 264 Bộ luật Hình sự có thể được áp dụng. Các trường hợp này bao gồm gây chết người, gây thương tích ở mức luật định hoặc gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên.
Vì vậy, việc mua xe cho con không chỉ là lựa chọn về kiểu dáng, tốc độ hay giá bán. Phụ huynh cần xác định trước chiếc xe thuộc nhóm phương tiện nào và con mình có đủ điều kiện điều khiển hay không.
Từ ngày 9/10, xe điện còn chịu thêm các yêu cầu kỹ thuật mới
Một thay đổi đáng chú ý khác sẽ có hiệu lực trong tháng 10/2026.
Bộ Xây dựng đã ban hành QCVN 30:2026/BXD về động cơ sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện và QCVN 31:2026/BXD về ắc quy sử dụng cho các loại xe này. Hai quy chuẩn được ban hành lần lượt theo Thông tư 12/2026/TT-BXD và Thông tư 13/2026/TT-BXD, cùng có hiệu lực từ ngày 9/10/2026.
Đây là những quy chuẩn liên quan trực tiếp đến hai bộ phận quan trọng của xe điện là động cơ và ắc quy.
Tuy nhiên, việc hai quy chuẩn mới có hiệu lực không có nghĩa tất cả xe điện đang sử dụng trên đường sẽ đồng loạt phải thay động cơ hoặc ắc quy. Việc áp dụng cần căn cứ vào đối tượng, thời điểm sản xuất, nhập khẩu và các quy định chuyển tiếp cụ thể của từng quy chuẩn.
Mua xe điện cho con, đừng chỉ nghe tên gọi
Vụ việc của cậu bé 11 tuổi tại Florida cho thấy một chiếc xe có hình dáng giống xe đạp địa hình nhưng thông số kỹ thuật và cấu tạo lại có thể khiến nó được pháp luật xác định là một phương tiện cơ giới khác.
Tại Việt Nam cũng vậy, cha mẹ khi mua xe điện cho con nên kiểm tra kỹ hai thông số quan trọng là công suất động cơ và vận tốc thiết kế, đồng thời xem xe thuộc nhóm xe đạp máy, xe gắn máy hay xe mô tô.
Quan trọng hơn, cần đối chiếu loại xe với độ tuổi và điều kiện điều khiển của trẻ trước khi cho phép sử dụng trên đường.
Một chiếc xe được quảng cáo là dành cho học sinh không đồng nghĩa với việc học sinh ở mọi độ tuổi đều được phép điều khiển. Đọc thông số kỹ thuật trước khi mua có thể giúp phụ huynh tránh một lựa chọn tưởng phù hợp nhưng lại khiến cả cha mẹ và con gặp rắc rối về pháp lý.
(Tổng hợp)
