"40 ngày buộc Nga chấp nhận hòa bình": Kremlin khóa không phận Kapustin Yar, ông Putin họp kín - Điều gì xảy ra?

“Chiến dịch 40 ngày buộc Nga chấp nhận hòa bình”

Đài TST (Nga) ngày 29/9 đưa tin quân đội Nga vừa tiến hành một loạt cuộc tấn công nhằm vào cơ sở công nghiệp, các trung tâm dữ liệu và hạ tầng liên lạc của Ukraine.

Nhà máy thép ở Kryvyi Rih không thể hoạt động trở lại; một trung tâm dữ liệu lớn tại Kiev phải đóng cửa sau khi bị hư hại. Điện Kremlin tuyên bố đây là đòn đáp trả trước những cuộc tấn công của Kiev vào lãnh thổ Nga.

Diễn biến mới khiến tuyên bố về chiến dịch “40 ngày buộc Nga chấp nhận hòa bình” được nhắc lại.

Trước đó, ngày 25/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phê duyệt chiến dịch của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) nhằm gây sức ép buộc Nga kết thúc chiến tranh. Tới tháng 9, Ukraine vẫn tiếp tục tấn công tầm xa, đặc biệt nhằm vào các cơ sở năng lượng Nga.

Ngày 23/9, phát biểu tại Liên Hợp Quốc, ông Zelensky cảnh báo nếu Nga không chấp nhận thỏa thuận ngừng tấn công mục tiêu năng lượng, Ukraine sẽ khiến Moscow phải chịu tổn thất tương tự. Trong khi Kiev coi đây là cách gây sức ép để chấm dứt chiến tranh, Moscow tuyên bố sẽ đáp trả các cuộc tấn công trên lãnh thổ của mình.

Kremlin phản đòn

Đề cập một lần nữa tới chiến dịch 40 ngày trong phát biểu ngày 29/9, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhấn mạnh Ukraine sẽ “phải trả giá” cho những hành động trong các tháng qua.

Ông nói quân đội Nga tiếp tục tấn công những mục tiêu mà Moscow cho là cần thiết. Theo ông Peskov, Nga phải bảo đảm an ninh để không phía nào còn dám công bố kế hoạch giáng “đòn hủy diệt” vào nước này.

Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin cũng tuyên bố Moscow đã đáp trả sau những cuộc tấn công của Ukraine vào St. Petersburg, các nhà máy lọc dầu, hạ tầng Biển Đen và một số mục tiêu dân sự mà ông liệt kê.

Theo ông Putin, sau các đòn đáp trả, Kiev lại nói nhiều hơn về việc ngừng bắn trên một số phương diện. Ông vẫn để ngỏ khả năng đàm phán, nhưng khẳng định Nga sẽ cân nhắc kỹ bước đi tiếp theo.

Trên thực địa, các cuộc tấn công đang gây tổn thất nghiêm trọng cho nhiều cơ sở ở Ukraine. Ngày 25/9, ArcelorMittal thông báo chưa thể khởi động lại nhà máy tại Kryvyi Rih một cách an toàn và bền vững.

Doanh nghiệp cho biết nhà máy hứng bốn đợt tấn công bằng tên lửa trong năm tuần, khiến năm người thiệt mạng, 17 người bị thương và cơ sở sản xuất hư hại nặng. Thông báo này nói về một nhà máy lớn, không đồng nghĩa toàn bộ ngành luyện kim Ukraine đã ngừng tồn tại.

Việc dừng vận hành còn đặt ra câu hỏi về việc làm. ArcelorMittal nói sẽ trao đổi với chính phủ Ukraine để bảo toàn hạ tầng, giữ cơ hội khởi động lại nhà máy khi an toàn.

Hạ tầng số cũng chịu sức ép. Công ty Cosmonova cho biết trung tâm dữ liệu ở Kiev phải ngừng hoạt động sau khi bị hư hại, nhưng dữ liệu khách hàng được bảo toàn nhờ hệ thống dự phòng ở địa điểm khác. Những sự cố như vậy có thể làm gián đoạn dịch vụ và tăng gánh nặng khôi phục; chúng không có nghĩa toàn bộ mạng internet của Kiev đã bị đánh sập.

Trung tâm dữ liệu phục vụ nhiều khách hàng cùng lúc, từ doanh nghiệp đến các nền tảng trực tuyến. Khi một cơ sở phải dừng vận hành, công việc chuyển dịch vụ và khôi phục thiết bị có thể kéo dài ngay cả khi bản sao dữ liệu vẫn an toàn. Vì thế, thiệt hại cần được nhìn ở cả hai mặt: cơ sở vật chất bị phá hủy và khả năng duy trì hoạt động của những hệ thống phụ thuộc vào nó.

Nga khóa không phận Kapustin Yar, ông Putin họp kín

Giữa lúc Moscow phát tín hiệu sẽ tiếp tục đáp trả, thông tin về Kapustin Yar thu hút sự chú ý. Theo các thông báo hàng không NOTAM được truyền thông dẫn lại, Nga hạn chế bay trên khu vực bãi thử tên lửa ở tỉnh Astrakhan từ ngày 28/9 đến hết 3/10, mỗi ngày trong khung 9h–19h. Lý do của biện pháp này chưa được công bố.

Kapustin Yar được chú ý vì Moscow từng tuyên bố phóng tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik từ khu vực này trong cuộc tấn công Dnipro ngày 21/11/2024. Do đó, mỗi lần vùng trời quanh bãi thử bị hạn chế, khả năng diễn ra một vụ phóng tên lửa lại được đặt ra. Tuy nhiên, bãi thử còn phục vụ những hoạt động khác; thông báo hạn chế bay không nêu loại vũ khí sẽ được sử dụng hay mục tiêu của bất kỳ vụ phóng nào.

Cùng thời điểm, ông Putin có cuộc họp kín với lãnh đạo các nhóm đảng trong Duma Quốc gia. Theo nội dung được TST thuật lại, cuộc họp đề cập tới tình hình ở khu vực biên giới Nga. Hai diễn biến cùng xảy ra trong bối cảnh căng thẳng.

Điều gì sắp xảy ra?

Theo giới phân tích, một khả năng là Nga đang chuẩn bị thử nghiệm hoặc phóng tên lửa tại Kapustin Yar. Trong bối cảnh Điện Kremlin vừa tuyên bố Ukraine sẽ phải trả giá cho các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga, lệnh hạn chế không phận kéo dài đến ngày 3/10 khiến bãi thử này trở thành tâm điểm chú ý.

Oreshnik là loại tên lửa được nhắc đến nhiều nhất. Ngày 21/11/2024, Moscow tuyên bố đã phóng Oreshnik từ Kapustin Yar để tấn công thành phố Dnipro bằng đầu đạn phi hạt nhân. Vì vậy, việc Nga tiếp tục hạn chế bay quanh bãi thử làm dấy lên khả năng tên lửa này sắp được đưa vào sử dụng một lần nữa.

Theo thông số phía Nga công bố, Oreshnik có thể đạt tốc độ khoảng Mach 10 và tấn công mục tiêu cách xa tới 5.500 km. Đây là tên lửa đạn đạo tầm trung, được cho là có khả năng mang nhiều đầu đạn.

Nếu Moscow phóng Oreshnik trong thời điểm này, vụ phóng sẽ có ý nghĩa vượt ra ngoài một đòn đánh đơn lẻ: nó sẽ phát đi tín hiệu rằng Nga sẵn sàng nâng mức đáp trả sau loạt cuộc tấn công của Ukraine.

Những ngày tới vì thế có thể là thời điểm quyết định hướng leo thang tiếp theo. Nga đã tăng cường đánh vào các cơ sở công nghiệp và hạ tầng số của Ukraine; một vụ phóng Oreshnik sẽ bổ sung sức ép quân sự lẫn tâm lý vào chiến dịch ấy. Kapustin Yar sẽ tiếp tục được theo dõi sát trong suốt thời gian vùng trời trên bãi thử bị hạn chế.