Thêm SOHA trên Google
Trần thạch cao ngày nay không còn là lựa chọn chỉ xuất hiện trong những căn nhà cầu kỳ. Từ chung cư đến nhà phố, nhiều gia đình chọn loại trần này bởi bề mặt phẳng đẹp, dễ bố trí hệ thống chiếu sáng, đồng thời có thể che đi dây điện, đường ống và một số hạng mục kỹ thuật phía trên. Khi mới thi công, gia chủ thường dành khá nhiều thời gian chọn kiểu trần, vật liệu, đèn hay màu sơn sao cho đẹp. Thế nhưng khi mọi thứ đã hoàn thiện, trần nhà lại trở thành một trong những khu vực ít được để ý nhất. Đây cũng là điểm khiến trần thạch cao hơi khác với nhiều hạng mục khác trong nhà. Những gì chúng ta nhìn thấy mỗi ngày chủ yếu chỉ là lớp bề mặt hoàn thiện, trong khi phía trên còn có hệ khung và có thể có dây điện, đường ống, thiết bị kỹ thuật. Bởi vậy, một vài lưu ý nên được tính ngay từ khi thi công, nhưng cũng có những việc gia đình đã sử dụng trần nhiều năm vẫn nên biết.
Dưới đây là 4 lời khuyên thực tế dành cho các gia đình đang có hoặc chuẩn bị làm trần thạch cao.
1. Nếu chưa làm trần, đừng chỉ quan tâm đến việc trần sau này trông có đẹp hay không
Một mẫu trần đẹp chưa chắc đã là một hệ trần phù hợp nếu vật liệu và cách thi công không tương thích với vị trí sử dụng. Phòng khách, phòng ngủ tương đối khô ráo sẽ có điều kiện khác với khu vực có độ ẩm cao. Vì vậy, gia đình nên trao đổi rõ với đơn vị thi công về vị trí sử dụng để lựa chọn hệ khung, loại tấm và giải pháp hoàn thiện phù hợp, thay vì chỉ chọn theo giá hoặc mẫu mã. Đặc biệt, nếu phía trên trần có điều hòa, đường ống, van hoặc thiết bị cần bảo dưỡng, hãy nghĩ luôn tới khả năng tiếp cận sau này. Cửa thăm trần nên được bố trí ở vị trí thực sự phục vụ việc kiểm tra, sửa chữa chứ không phải đặt tùy ý cho có. Tương tự, nếu đã dự định lắp quạt trần, đèn chùm hoặc thiết bị có trọng lượng đáng kể, gia đình nên thông báo từ trước để đơn vị chuyên môn tính toán điểm treo và kết cấu đỡ phù hợp. Không nên mặc định rằng thiết bị nào cũng có thể bắt trực tiếp lên tấm thạch cao.
2. Nhà đã làm trần rồi, thi thoảng hãy ngẩng lên nhìn kỹ một vòng
Nghe có vẻ đơn giản nhưng đây lại là việc nhiều gia đình ít làm. Trần nằm ngay trên đầu mỗi ngày nên chúng ta rất dễ quen mắt, đến mức một thay đổi nhỏ xuất hiện từ bao giờ cũng không nhớ. Khi vệ sinh nhà cửa, mọi người có thể dành vài phút quan sát toàn bộ mặt trần. Điều đáng chú ý không phải những sai khác rất nhỏ vốn có từ lúc hoàn thiện, mà là dấu hiệu mới xuất hiện hoặc đang thay đổi theo thời gian: một vệt ố ngày càng rõ, khu vực bị mốc, lớp sơn phồng, vết nứt mới, tấm trần biến dạng hoặc có vị trí bắt đầu võng xuống. Tất nhiên, nhìn thấy một vết nứt hay vết ố không đồng nghĩa trần đang gặp sự cố nghiêm trọng. Vết nứt có thể liên quan tới mối nối, chuyển vị của hệ kết cấu hoặc nhiều nguyên nhân khác; vết ố cũng chưa đủ để kết luận chính xác nước đến từ đâu. Điều quan trọng là đừng bỏ qua một dấu hiệu đang tiếp tục phát triển. Nếu không xác định được nguyên nhân, nên để người có chuyên môn kiểm tra thay vì tự phán đoán.
3. Trần xuất hiện vết ố hay ngấm nước, đừng vội bả và sơn lại cho đẹp
Đây là lỗi xử lý khá dễ gặp vì vết ố nằm ngay trên bề mặt nên phản ứng đầu tiên thường là tìm cách che nó đi. Nhưng nếu nước vẫn tiếp tục xâm nhập từ phía trên, lớp sơn mới chỉ giải quyết phần nhìn thấy. Nguồn nước có thể đến từ mái, sân thượng, đường ống, khu vực vệ sinh tầng trên, hệ thống thoát nước ngưng của điều hòa hoặc một vị trí khác tùy cấu tạo từng căn nhà. Vì vậy, việc cần làm trước tiên là xác định và xử lý nguồn gây ẩm hoặc rò nước, sau đó mới đánh giá tình trạng tấm trần để quyết định làm khô, sửa chữa hay thay thế.
Đặc biệt, nếu trần đang ướt nhiều, phồng, mềm, biến dạng hoặc võng rõ rệt, mọi người không nên đứng ngay bên dưới để chọc thủng, tháo tấm hay tự xử lý. Nước làm tăng tải trọng và có thể ảnh hưởng đến vật liệu cũng như hệ trần. Khi tình trạng bất thường rõ rệt, nên hạn chế khu vực phía dưới và gọi thợ có chuyên môn kiểm tra trực tiếp. Cũng cần nhớ rằng tấm thạch cao chống ẩm không có nghĩa là tấm có thể chịu được tình trạng rò nước kéo dài. Nếu nguyên nhân nằm ở phía trên, xử lý nguồn nước vẫn là bước quan trọng nhất.
4. Muốn lắp thêm thứ gì lên trần sau này, đừng khoan trước rồi mới tính
Một căn nhà luôn thay đổi theo nhu cầu sử dụng. Lúc mới hoàn thiện có thể chỉ lắp vài bóng đèn, nhưng vài năm sau gia đình muốn thêm quạt trần, đèn trang trí, máy chiếu hoặc một thiết bị khác. Đây là lúc cần đặc biệt tránh suy nghĩ: “Trần có sẵn rồi thì khoan lên là được”. Tấm thạch cao, hệ khung phía trên và kết cấu chịu lực của ngôi nhà là những thành phần khác nhau. Khả năng treo một vật còn phụ thuộc vào trọng lượng, vị trí, loại hệ trần và cách liên kết. Với những thiết bị nặng hoặc tạo rung động như quạt trần, phương án đỡ và liên kết cần được người có chuyên môn xác định phù hợp; không nên đơn giản bắt thiết bị vào tấm trần rồi sử dụng. Điều này cũng lý giải vì sao gia đình chuẩn bị làm trần nên tính trước vị trí những thiết bị lớn. Còn với nhà đã hoàn thiện, nếu không biết phía trên trần được làm như thế nào, đừng đoán vị trí khung rồi tự khoan. Việc kiểm tra lại cấu tạo và chọn giải pháp liên kết phù hợp sẽ an toàn hơn nhiều so với sửa chữa một mảng trần sau khi đã xảy ra sự cố.
Trần thạch cao không phải hạng mục cần khiến gia đình lúc nào cũng thấp thỏm nhìn lên. Một hệ trần được thiết kế và thi công đúng có thể sử dụng ổn định trong thời gian dài. Điều đáng lưu ý chỉ là đừng coi nó như một bề mặt trang trí làm xong rồi có thể quên hẳn. Tính đúng từ lúc thi công, để ý những thay đổi bất thường trong quá trình sử dụng và không tự ý xử lý những vấn đề liên quan tới nước hay tải trọng là ba nguyên tắc đơn giản nhưng hữu ích với hầu hết các gia đình đang sử dụng loại trần này.
