Thêm SOHA trên Google
Bố mẹ vẫn tự nấu nướng là điều quen thuộc ở nhiều gia đình. Tuy nhiên, động tác kiễng chân, nghiêng người hoặc cố với thêm một chút để lấy món đồ ngoài tầm tay dễ gây nguy hiểm mà cả nhà ít để ý.
Trong căn bếp, nhiều món đồ thường chỉ cách một cánh tay nên ông bà cố lấy cho xong thay vì gọi con cháu. Đó chính là lúc cơ thể phải rướn, nghiêng hoặc xoay người quá mức trong khi hai chân vẫn đứng cố định.
Đây là động tác thường bị mọi người xem nhẹ và bỏ qua. Nhưng khi bố mẹ tuổi đã cao, khoảng cách "cố thêm một chút" có thể không ngắn như chúng ta nghĩ.
Vì sao cố với thêm một chút có thể thành nguy cơ?
Khi tay đưa xa khỏi thân người, trọng tâm cơ thể cũng thay đổi. Để giữ tư thế, mắt, cơ bắp, cảm giác ở bàn chân và phản xạ phải phối hợp với nhau. Tổ chức Y tế Thế giới cho biết tuổi cao, khả năng vận động kém, thị lực giảm và suy giảm thăng bằng đều là những yếu tố liên quan đến nguy cơ ngã.
Một nghiên cứu về giới hạn ổn định theo nhiều hướng cho thấy nhóm 60 đến 79 tuổi có khả năng với người về phía trước và sang hai bên thấp hơn đáng kể so với nhóm 20 đến 39 tuổi. Điều này không có nghĩa cứ đưa tay lấy đồ là người cao tuổi sẽ ngã. Tuy nhiên, nó cho thấy động tác với xa có thể đòi hỏi khả năng kiểm soát tư thế nhiều hơn khi tuổi tăng.
Trong bếp, nguy cơ còn tăng nếu người đứng phải kiễng chân, xoay người hoặc bước trên nền nhà trơn trượt. Một cú trượt ngã ở tuổi cao có thể dẫn tới gãy xương, nhập viện hoặc ảnh hưởng lâu dài đến khả năng tự sinh hoạt.
Đừng chỉ nhắc bố mẹ "cẩn thận"
Hãy sắp xếp lại những món bố mẹ dùng hàng ngày. Nếu lấy bát, nồi, gia vị hay hộp đựng mà lần nào cũng phải kiễng chân, cúi sâu hoặc thò tay vào góc khó với thì vị trí cất đồ cần được thay đổi.
Viện Lão khoa Quốc gia Hoa Kỳ khuyên nên để xoong nồi và những dụng cụ thường dùng ở nơi dễ lấy. Cơ quan này cũng lưu ý cần lau chỗ nước đổ ngay và không trèo lên ghế hoặc đứng lên bàn để lấy vật ở trên cao.
Những món đồ nặng càng không nên nằm ở nơi buộc bố mẹ vừa rướn người vừa kéo xuống. Nếu đồ ở ngoài tầm tay, nhờ người khác lấy sẽ phù hợp hơn việc bước lên ghế ăn, ghế nhựa hoặc một vật kê tạm.
Như vậy, thay vì liên tục nhắc bố mẹ "đi chậm thôi" hay "cẩn thận đấy", con cháu có thể xử lý ngay nguyên nhân khiến ông bà phải thực hiện động tác khó. Chỉ một lần sắp xếp tủ đồ cũng có thể loại bỏ việc kiễng chân và với xa lặp lại hàng ngày.
Đôi khi sắp xếp lại căn bếp là chưa đủ
Nếu bố mẹ thường xuyên loạng choạng, chóng mặt, phải bám vào bàn ghế khi di chuyển hoặc đã từng bị ngã, gia đình không nên coi đó đơn giản là chuyện tuổi cao. CDC khuyến nghị người lớn tuổi có nguy cơ té ngã nên trao đổi với nhân viên y tế để đánh giá những yếu tố liên quan. Thuốc đang sử dụng, thị lực và khả năng giữ thăng bằng cũng có thể cần được xem xét.
Một căn bếp phù hợp với người cao tuổi không nhất thiết phải có diện tích lớn. Đôi khi chỉ cần di chuyển những món đồ xuống ngang tầm tay dễ lấy, giữ nền nhà khô ráo và không để bố mẹ phải "cố với thêm một chút".
Điều quan trọng không phải vì sợ ngã mà ngăn ông bà vào bếp. Nếu không gian được bố trí theo khả năng vận động thực tế, bố mẹ vẫn có thể tiếp tục nấu nướng và tự làm những công việc quen thuộc một cách chủ động hơn.
