Mỹ siết thị thực, Trung Quốc càng có cơ hội mở rộng ảnh hưởng ở châu Phi

Cánh cửa vào Mỹ ngày càng hẹp

Từ ngày 1/8, Mỹ đình chỉ dịch vụ cấp thị thực tại 25 thành phố ở châu Phi, buộc người xin thị thực phải đến các địa điểm khác trong khu vực, thậm chí phải tới cơ quan đại diện của Mỹ ở quốc gia khác.

Công dân 30 nước châu Phi phải đặt cọc 20.000 USD khi xin thị thực. Khoản tiền này sẽ được hoàn lại nếu người nhập cảnh rời Mỹ đúng thời hạn. Châu Phi hiện là châu lục chịu tác động mạnh nhất từ các lệnh hạn chế đi lại và thị thực của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bộ Ngoại giao Mỹ nói rằng các biện pháp trên nhằm tăng cường an ninh quốc gia, thông qua việc thống nhất các tiêu chuẩn kiểm tra, thẩm tra và xét duyệt thị thực. Tuy nhiên, các nghị sĩ Mỹ và nhiều chuyên gia cho rằng chính sách này có thể làm suy giảm vị thế của Washington trên trường quốc tế, đồng thời tạo thêm khoảng trống để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại châu Phi.

Theo các chuyên gia, đây là khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng về kinh tế và địa chính trị. Châu Phi sở hữu khoảng 30% nguồn khoáng sản thiết yếu của thế giới, trong khi Trung Quốc đang dẫn đầu trong nỗ lực việc giành quyền khai thác mỏ và xây dựng chuỗi cung ứng các loại khoáng sản này.

Bà Julia Gelatt, Phó Giám đốc Chương trình Chính sách nhập cư của Viện Chính sách di cư tại Washington D.C nhận định, phát biểu của Cố vấn An ninh Nội địa Mỹ Stephen Miller về việc hạn chế nhập cư từ 'các nước thế giới thứ ba” có thể đã góp phần khiến Washington siết chặt chính sách với các quốc gia châu Phi.

Năm ngoái, Nhà Trắng cấm nhập cảnh với công dân 12 quốc gia, trong đó có 7 nước châu Phi, đồng thời áp dụng hạn chế một phần với 3 quốc gia khác. Đến tháng 1 năm nay, Mỹ tiếp tục tạm dừng cấp thị thực nhập cư cho công dân của 75 quốc gia, trong đó hơn 1/3 là các nước châu Phi.

Trung Quốc cởi mở hơn

Báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ công bố ngày 6/8 nhận định, các chính sách của chính quyền Tổng thống Trump với châu Phi, trong đó có hạn chế nhập cư và áp thuế, có thể vô tình giúp Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở lục địa này.

Theo báo cáo, trong khi Mỹ áp thuế, Trung Quốc đã giảm thuế đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu từ châu Phi và thúc đẩy thanh toán bằng nhân dân tệ thay thế cho đô la Mỹ.

Theo báo cáo, Bắc Kinh đang nỗ lực xây dựng hình ảnh Trung Quốc như một đối tác đáng tin cậy, trái ngược với Mỹ.

Trong Báo cáo Di chuyển Toàn cầu mới nhất, công ty Henley & Partners của Anh chỉ ra sự tương phản giữa chính sách của Mỹ và Trung Quốc. Báo cáo cảnh báo xu hướng thắt chặt chính sách thị thực có thể khiến Mỹ bị cô lập hơn về kinh tế và chính trị, trong khi chính sách cởi mở hơn của Trung Quốc hỗ trợ Bắc Kinh xây dựng niềm tin và mở rộng hợp tác quốc tế.

Trung Quốc đang tận dụng lợi thế này bằng cách mở rộng danh sách các quốc gia được miễn thị thực. Dù chính sách miễn thị thực mới chỉ áp dụng với hai quốc gia châu Phi là Mauritius và Seychelles, nhiều ý kiến cho rằng công dân châu Phi hiện vẫn có thể nhập cảnh Trung Quốc dễ dàng hơn so với Mỹ.

Ông Odi Otti, Giám đốc hãng nhập khẩu công cụ và máy móc Caltec Nigeria Limited, cho biết ông từng thực hiện các chuyến công tác tới Ý, Mỹ và Trung Quốc.

"Theo trải nghiệm cá nhân, xin thị thực Trung Quốc là dễ nhất. Toàn bộ quá trình chỉ mất khoảng 4-5 ngày", ông Otti nói.

Trong bối cảnh Mỹ siết chặt các quy định cấp thị thực, ông Otti cho biết hiện không có kế hoạch xin thị thực Mỹ.