Tiêm kích Gripen bị phàn nàn có giá quá đắt

Colombia dự định xem xét lại và thương lượng mức giá thấp hơn với nhà sản xuất Saab của Thụy Điển cho hợp đồng cung cấp 17 tiêm kích JAS 39 Gripen E/F, đơn đặt hàng được ký kết vào tháng 11/2025.

Tại thời điểm đó, Bogota đã đồng ý với mức giá 3,135 tỷ euro, tức là trong khuôn khổ một hợp đồng trọn gói trị giá 184,4 triệu euro cho mỗi máy bay.

Theo thông tin từ báo El Espectador của Colombia, chính phủ và tổng thống mới Abelardo de la Espriella cho rằng mức giá nói trên quá cao.

Cụ thể, giá của Gripen chào bán cho Thái Lan - quốc gia đã đặt mua 4 máy bay chiến đấu vào tháng 8/2025 với giá 553 triệu USD, tức là mỗi máy bay có giá 138,25 triệu USD.

Bài báo nhấn mạnh, Bogota không có kế hoạch chấm dứt hợp đồng, mà chỉ muốn đạt được các điều khoản tốt hơn, không chỉ về giá cả mà còn về thỏa thuận bồi thường (bù trừ).

Ấn phẩm cũng ám chỉ việc Chính phủ Mỹ có thể "quan tâm" đến thương vụ này, bởi máy bay Gripen có các linh kiện của Mỹ. Điều này cho phép Mỹ khởi xướng một cuộc điều tra về hành vi lạm dụng trong đấu thầu.

Tuy nhiên, tờ Defense Express cũng lưu ý một vài điều, ví dụ như ngay lập tức xuất hiện những lời chỉ trích cho rằng giá 184,4 triệu euro cho một chiếc Gripen là quá cao, gây ra vụ bê bối lớn.

Đáp lại, Chính phủ Colombia đã tiến hành một cuộc kiểm toán và không tìm thấy vấn đề gì về giá cả của hợp đồng phức tạp này.

Bởi vì Colombia, không giống như Thái Lan, chưa từng vận hành máy bay Gripen và cần phải mua cơ sở hạ tầng mặt đất và vũ khí cho loại tiêm kích. Saab cũng đề cập đến tính minh bạch của quá trình mua sắm .

Đồng thời Bogota có thể viện dẫn kinh nghiệm của Ukraine bất cứ lúc nào. Bởi vì 16 chiếc máy bay chiến đấu Gripen E hiện đại nhất của Thụy Điển do Saab sản xuất có giá 138,5 triệu euro mỗi chiếc đối với Ukraine.

Do vậy cần phải nói thêm, giá trị hợp đồng 2,2 tỷ euro chưa bao gồm toàn bộ cơ sở hạ tầng mặt đất, vũ khí và các dịch vụ bổ sung. Bởi vì song song với đó, Thụy Điển đang cung cấp cho Ukraine viện trợ quân sự để đẩy lùi cuộc tấn công của Nga.

Đặc biệt, Thuỵ Điển đang tích cực chuyển giao thiết bị sân bay cho Không quân Ukraine miễn phí, đồng thời đào tạo phi công và kỹ thuật viên.

Trước khi được trang bị loại máy bay Gripen E/F mới, chiếc đầu tiên sẽ được bàn giao vào năm 2029, Ukraine sẽ nhận được 16 chiếc Gripen C/D đã qua sử dụng từ Không quân Thụy Điển cùng với tất cả thiết bị, phụ tùng và vũ khí cần thiết.