Đình chỉ 2 nữ sinh Y khoa một năm: Học gì từ vụ hai y tá Australia đe dọa giết bệnh nhân?

Hai nữ sinh năm thứ tư ngành Y khoa của Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội vừa bị đình chỉ học một năm. Trước đó, trong kỳ thực tập tại Bệnh viện Đức Giang, hai sinh viên mặc trang phục nhân viên y tế, livestream, chửi thề và nói sẽ “tiêm thuốc độc” một người đang tương tác.

Nhà trường xác định lời lẽ trên không phù hợp chuẩn mực đạo đức. Vụ việc cũng đặt ra câu hỏi: kỷ luật thế nào để vừa đủ nghiêm, vừa giúp sinh viên nhận thức sai phạm và có cơ hội sửa chữa?

Năm 2025, Australia xảy ra một vụ việc nghiêm trọng hơn, khi hai y tá trong ca trực bị ghi hình với những lời lẽ bị cáo buộc là đe dọa giết và từ chối điều trị bệnh nhân Israel .

Hai y tá mất việc, bị đình chỉ hành nghề

Tháng 2/2025, video cuộc trò chuyện giữa hai y tá Ahmad Rashad Nadir và Sarah Abu Lebdeh tại Bệnh viện Bankstown-Lidcombe ở Sydney với một nhà sáng tạo nội dung người Israel lan truyền trên mạng xã hội.

Trong video, hai người mặc đồng phục y tế, xuất hiện tại bệnh viện và bị cáo buộc nói sẽ không điều trị bệnh nhân Israel, đồng thời có những lời đe dọa giết nhóm bệnh nhân này.

NSW Health lập tức đình chỉ công tác hai người, mở điều tra nội bộ và chuyển vụ việc cho cảnh sát. Cơ quan này cũng rà soát các trường hợp bệnh nhân từng được họ chăm sóc.

Kết quả ban đầu chưa phát hiện bằng chứng cho thấy hai y tá từng thực sự gây hại hoặc từ chối điều trị bệnh nhân Israel. Tuy nhiên, việc chưa có hậu quả trong thực tế không khiến những lời nói trong video được xem nhẹ.

Thư ký NSW Health Susan Pearce khẳng định các phát ngôn trên không đại diện cho giá trị của hệ thống y tế . Cơ quan quản lý hành nghề sau đó đình chỉ đăng ký của cả hai, khiến họ không thể tiếp tục làm y tá tại Australia.

Hai người cũng mất việc và bị truy tố với các cáo buộc liên quan đến nội dung video. Cả hai không nhận tội và vụ án vẫn đang được giải quyết và dự kiến xét xử từ ngày 31/8/2026.

Y đức không đợi tới khi bệnh nhân bị hại

Điểm đáng chú ý trong cách xử lý của Australia là cơ quan chức năng không chỉ xem xét liệu hai y tá đã thực sự làm hại bệnh nhân hay chưa.

Vấn đề lớn hơn là lời nói của họ khiến một nhóm người lo sợ mình có thể bị từ chối cứu chữa hoặc đối xử không công bằng khi bước vào bệnh viện.

Khi mặc đồng phục và đang trực tại cơ sở y tế, nhân viên không còn chỉ phát ngôn với tư cách cá nhân. Lời đe dọa giết hoặc tuyên bố từ chối điều trị có thể làm tổn hại niềm tin vào cả bệnh viện và đội ngũ y tế.

Vụ Australia vì thế chạm đến nghĩa vụ căn bản nhất của nghề y: không phân biệt đối xử, không đe dọa và không bỏ mặc người bệnh vì quốc tịch, tôn giáo hay nguồn gốc.

Một người có kiến thức chuyên môn nhưng khiến bệnh nhân nghi ngờ liệu mình có được cứu chữa an toàn và bình đẳng hay không vẫn chưa đáp ứng đầy đủ chuẩn mực nghề nghiệp.

Khi người vi phạm vẫn là sinh viên

Năm 2024, 38 sinh viên Y khoa tại Viện Khoa học Y khoa Gadag, Ấn Độ, quay video nhảy múa trong hành lang bệnh viện khi kỳ thực tập sắp kết thúc.

Giám đốc trường gọi đây là một “sai lầm nghiêm trọng”. Nhóm sinh viên công khai xin lỗi và bị kéo dài kỳ thực tập thêm 10 ngày.

Vụ Ấn Độ chủ yếu liên quan đến việc sử dụng không gian bệnh viện sai mục đích. Trong khi đó, vụ Australia chạm trực tiếp tới nguyên tắc không phân biệt đối xử và nghĩa vụ bảo vệ tính mạng người bệnh.

Vì vậy, không thể so sánh máy móc mức phạt giữa các trường hợp. Với sinh viên, kỷ luật còn có thể gắn với đào tạo lại; với người đã hành nghề, hậu quả có thể gồm mất việc, đình chỉ giấy phép và trách nhiệm hình sự.

Giải pháp gì cho các khoa, trường và sinh viên Y khoa?

Trả lời báo chí về vụ hai nữ sinh tại Việt Nam, BS Nguyễn Thanh Sang cho rằng nếu chấm dứt hoàn toàn con đường học tập thì đó sẽ là cú sốc lớn với các em và gia đình, có thể để lại “vết sẹo” kéo dài.

Bác sĩ Sang mong nhà trường, cộng đồng mạng xã hội cho các em có cơ hội sửa sai, bởi xét cho cùng đây là hành vi rất nghiêm trọng nhưng chưa phải là hành vi trực tiếp gây tổn hại đến tính mạng hay sức khỏe của người khác. Đó có thể là một lời công khai xin lỗi khoa, bệnh viện nơi hai bạn thực tập, công khai xin lỗi trên mạng tiktok và thực tập lại học phần đó.

Theo bác sĩ Sang, sự việc cũng là cơ hội để các trường rà soát quy định trước khi đưa sinh viên tới bệnh viện thực hành. Cần quy định rõ việc không livestream hoặc đăng tải hình ảnh, video trong quá trình thực tập khi chưa được phép.

Khi khoác áo blouse và đồng phục nhà trường, sinh viên không chỉ đại diện cho bản thân mà còn cho cơ sở đào tạo và hình ảnh của ngành y.

Bên cạnh đình chỉ, nhà trường có thể yêu cầu người vi phạm học lại y đức, quy tắc ứng xử trên mạng xã hội và thực tập bổ sung dưới sự giám sát. Trước khi trở lại bệnh viện, sinh viên cần được đánh giá xem đã hiểu nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ và đối xử công bằng với người bệnh hay chưa.

Vụ Australia cho thấy chuyên môn chưa đủ để một người đáp ứng chuẩn mực nghề y. Y đức bắt đầu từ lời nói, thái độ và cam kết rằng bất kỳ bệnh nhân nào cũng được chăm sóc an toàn, bình đẳng, không bị đe dọa hay phán xét.

Tham khảo từ: NSW Health, Ahpra, ABC News Australia và NDTV