Việt Nam có kiệt tác đá hình thành nhờ núi lửa phun trào, tồn tại đã 4000 năm: Đến không được làm 1 việc!

Cổng Tò Vò là một trong những biểu tượng du lịch nổi tiếng của đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, khi đến danh thắng này, người dân và du khách cần đặc biệt lưu ý: không leo trèo, đứng hoặc ngồi trên phần mái vòm để chụp ảnh.

Thời gian gần đây, hình ảnh nhiều người bất chấp biển cảnh báo, lần lượt trèo lên Cổng Tò Vò tạo dáng tiếp tục xuất hiện. Có thời điểm, nhiều du khách cùng đứng trên phần mái đá vốn khá hẹp và gồ ghề.

Trước thực trạng này, chính quyền đặc khu Lý Sơn đã yêu cầu người dân, du khách không leo hoặc đứng trên Cổng Tò Vò nhằm bảo đảm an toàn, đồng thời hạn chế những tác động không cần thiết lên thắng cảnh tự nhiên.

Một bức ảnh có thể đổi bằng nguy cơ tai nạn

Theo thông tin được VTV8 dẫn từ chính quyền địa phương, bề mặt Cổng Tò Vò không bằng phẳng, có thể trơn trượt do nước biển, độ ẩm hoặc rêu bám. Người trèo lên dễ mất thăng bằng, ngã xuống bãi đá phía dưới và gặp chấn thương.

Rủi ro càng tăng khi nhiều người cùng tập trung trên phần mái. Không chỉ gây nguy hiểm cho chính du khách, việc liên tục đứng, giẫm đạp và di chuyển trên vòm đá cũng có thể tạo thêm tác động lên cấu trúc tự nhiên của di tích.

Cổng Tò Vò vốn thường xuyên chịu ảnh hưởng của sóng, gió và quá trình phong hóa. Vì vậy, dù chưa thể khẳng định một lần leo trèo sẽ lập tức làm hư hỏng thắng cảnh, hành vi này vẫn có thể làm gia tăng nguy cơ tổn hại nếu lặp lại trong thời gian dài.

Đây cũng không phải vấn đề mới. Từ nhiều năm trước, tình trạng du khách trèo lên cổng đá để chụp ảnh đã được phản ánh. Biển cảnh báo được lắp đặt nhưng một bộ phận khách tham quan vẫn phớt lờ, chủ yếu vì muốn có góc ảnh khác biệt.

Không chỉ là một điểm check-in

Theo Cục Di sản văn hóa, Cổng Tò Vò được hình thành từ đá bazan trong quá trình phun trào của núi lửa Giếng Tiền giữa môi trường biển. Sau đó, sóng và gió liên tục bào mòn những phần đá có độ gắn kết yếu hơn, dần tạo nên một vòm đá tự nhiên có hình dáng giống chiếc cổng.

Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ngãi cho biết thắng cảnh có niên đại ước tính khoảng 3.000-4.000 năm, cao khoảng 2,5 m, nằm trong dải đá bazan ven bờ kéo dài khoảng 20 m.

Ngày 9/9/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành quyết định xếp hạng Cổng Tò Vò là danh lam thắng cảnh quốc gia. Từ đây, địa điểm nổi tiếng này không chỉ đơn thuần là phông nền chụp ảnh, mà còn là một di tích cần được quản lý và bảo vệ theo quy định.

Ngoài giá trị địa chất, Cổng Tò Vò còn nằm trong không gian văn hóa đặc trưng của Lý Sơn, gắn với cảnh quan núi lửa, đời sống cư dân biển đảo và lịch sử khai phá, bảo vệ chủ quyền trên biển của người Việt.

Chính vì vậy, việc tuân thủ biển cảnh báo không chỉ nhằm tránh tai nạn. Đây còn là cách mỗi du khách thể hiện trách nhiệm đối với một thắng cảnh tự nhiên đã mất hàng nghìn năm để hình thành.

Không leo lên vòm đá, du khách vẫn có nhiều trải nghiệm

Cổng Tò Vò nằm ở phía tây đảo Lớn, là một trong những nơi ngắm hoàng hôn được nhiều người yêu thích tại Lý Sơn. Du khách có thể chụp toàn cảnh từ bãi đá, đứng dưới khoảng trống của cổng hoặc lựa chọn vị trí an toàn ở khu vực xung quanh.

Khi xuống bãi đá, nên mang giày có độ bám tốt, quan sát tình trạng sóng và thủy triều, không đứng quá sát mép nước. Khách tham quan cũng không nên khắc chữ, bẻ đá, xả rác hoặc tự ý dịch chuyển các vật thể tự nhiên.

Cổng Tò Vò có thể kết hợp với Chùa Đục và núi lửa Giếng Tiền thành một cung tham quan ngắn vào buổi chiều. Nếu có thêm thời gian, du khách có thể ghé núi Thới Lới, Hang Câu, Chùa Hang, Âm Linh Tự hoặc Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải.

Với hành trình dài hơn, đảo Bé An Bình, những cánh đồng hành tỏi và các trải nghiệm biển đảo cũng là những lựa chọn đáng cân nhắc. Các hoạt động tắm biển, lặn ngắm san hô hoặc chèo SUP chỉ nên thực hiện khi thời tiết thuận lợi và có đơn vị bảo đảm an toàn.