Trong suốt thập kỷ qua, tín dụng tư nhân vẫn được coi một phát minh tài chính. Các tập đoàn quản lý tài sản lớn như Blackstone và Apollo, cùng ngôi sao mới nổi như Blue Owl, đã huy động được một quỹ tiền khổng lồ lên tới hàng nghìn tỷ USD từ các nhà đầu tư; tuyên bố mình vừa có thể kiểm soát rủi ro ở mức hợp lý, vừa mang lại tỷ suất sinh lời cao ngất ngưởng.
Thế nhưng, bước sang năm nay, cục diện đã hoàn toàn đảo chiều. Giới giao dịch, các nhà đầu tư và thậm chí một vài lãnh đạo trong ngành tín dụng tư nhân thừa nhận rằng lĩnh vực này đã bành trướng quá nhanh. Họ vung tay giải ngân hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD cho các con nợ - đặc biệt là các doanh nghiệp trong mảng công nghệ phần mềm - những bên mà giờ đây hoàn toàn không còn khả năng hoàn trả.
Đảo chiều
Theo Fortune, từ đầu mùa hè năm 2023 đến cuối tháng 1 năm 2025, cổ phiếu các công ty đầu tư tư nhân đã chứng kiến đợt tăng trưởng mạnh nhất trong lịch sử ngành dịch vụ tài chính. Trong vòng mười tám tháng đó, Blackstone đạt tổng lợi nhuận 58,2%, Ares, Apollo và Blue Owl lần lượt đạt 68,1%, 77,9% và 80,6%, và KKR dẫn đầu với 103,4%.
Rồi cơn bão ập đến. Bắt đầu từ tháng 9 năm 2025, một đợt bán tháo lịch sử đã khiến giá cổ phiếu của Apollo giảm 41%, Blackstone 46%, Ares và KKR giảm 48% mỗi công ty, trong khi Blue Owl giảm đến 75%. Sự sụt giảm này đã xóa sổ hơn 265 tỷ USD vốn hóa thị trường
Tập đoàn quản lý tài sản Blackstone là một trong những cái tên chịu áp lực rút vốn khi nhà đầu tư đồng loạt yêu cầu rút tiền khỏi quỹ private credit chủ lực. Công ty cho biết sẽ đáp ứng 100% yêu cầu rút vốn tại quỹ Blackstone Private Credit Fund (BCRED), hiện quản lý khoảng 82 tỷ USD tài sản, sau khi nhà đầu tư yêu cầu rút kỷ lục 7,9% tổng tài sản, tương đương khoảng 3,8 tỷ USD.
Tâm lý lo ngại về làn sóng vỡ nợ gia tăng đã khiến các nhà đầu tư đứng ngồi không yên. Hệ quả là, nhiều ông lớn trong làng tín dụng tư nhân đã lập tức kích hoạt điều khoản đóng băng, không cho phép nhà đầu tư rút tiền mặt về. Trong tuần này, Blue Owl đã công bố thêm các biện pháp siết chặt hạn mức rút tiền đối với các quỹ niêm yết lớn nhất.
Về bản chất, tín dụng tư nhân chỉ là một phiên bản của hình thức cho vay lãi suất cao. Hoạt động này vốn xoay quanh hệ thống ngân hàng, nơi gom tiền gửi tiết kiệm của người dân để phân bổ thành các khoản vay. Mô hình này sở hữu những ưu điểm lớn - được giám sát chặt chẽ bằng luật pháp và tương đối minh bạch - nhưng cũng có nhược điểm là đẩy những người gửi tiền tiết kiệm thông thường vào thế chịu rủi ro.
Tuy nhiên, các đạo luật được ban hành sau cuộc đại khủng hoảng tài chính 2008 - 2009 đã dựng lên hàng rào pháp lý nghiêm ngặt, khiến các ngân hàng không thể trực tiếp tham gia vào các khoản vay rủi ro như vậy nữa. Nhu cầu vốn của các công ty non trẻ thì không tự nhiên mất đi, và thế là tín dụng tư nhân ra đời.
Thách thức
Thách thức ngắn hạn hiện nay bắt nguồn chính từ cách thức mà các công ty tín dụng tư nhân huy động vốn. Trong cơn cuồng vọng nhằm gom đủ tiền mặt để giải ngân, các quỹ tín dụng tư nhân đã tích cực chèo kéo nguồn tiền từ các cá nhân nhỏ lẻ và những người hưu trí. Họ hứa hẹn sẽ cập nhật hiệu suất đầu tư hàng tháng (nơi các quỹ luôn báo cáo kết quả đẹp mỹ mãn, dù thực tế họ có toàn quyền tự định đoạt các con số này) cùng cơ hội rút tiền mặt định kỳ.
Cho đến trước cuộc khủng hoảng gần đây, ngành này tăng trưởng thần tốc đến mức các quỹ có thể dễ dàng dùng tiền của nhà đầu tư mới để chi trả cho các lệnh rút vốn của nhà đầu tư cũ. Họ không cần phải thanh lý danh mục đầu tư hay chờ đợi dòng tiền thu hồi từ các khoản cho vay.
Nhưng kịch bản đó hiện đã hoàn toàn sụp đổ khi lượng tiền mà các nhà đầu tư tháo chạy rút ra khỏi ngành vượt xa lượng vốn mới đổ vào.
Jamie Dimon, Tổng Giám đốc của JPMorgan Chase, đã thẳng thắn viết trong bức thư gửi cổ đông thường niên năm nay rằng: "Tín dụng tư nhân là mảng không có tính minh bạch cao, và cũng không sở hữu những thước đo định giá nghiêm túc đối với các khoản vay"
Bản thân JPMorgan cùng các ngân hàng khác cũng đứng trước nguy cơ bị vạ lây ở một mức độ nhất định, bởi họ chính là bên đã bơm vốn cho các công ty tín dụng tư nhân này. Cơ quan xếp hạng tín dụng Moody’s trong một báo cáo gần đây cho biết, các ngân hàng hiện đang có khoản dư nợ lên tới 1,4 nghìn tỷ USD cho các tổ chức cho vay tín dụng tư nhân vay lại.
Chính quyền ông Trump hiện đã đề xuất các quy định mới nhằm cho phép các loại "tài sản thay thế" như tín dụng tư nhân được phép tiếp cận dòng vốn từ các kế hoạch hưu trí 401(k). Đây có thể là một phao cứu sinh khổng lồ cho các nhà quản lý tài sản trong lĩnh vực này, giúp họ tìm kiếm nguồn tiền mặt mới để lấp vào khoảng trống mà các nhà đầu tư cũ để lại khi tháo chạy.
Paul Atkins, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), đã lên tiếng ủng hộ bước đi này. Ông từng là thành viên hội đồng quản trị tại Cliffwater - một trong những tay chơi tín dụng tư nhân lớn nhất và hiện cũng đang phải chịu áp lực nặng nề.
Vào tháng 4, khi còn đang giữ ghế Chủ tịch Fed, ông Jerome H. Powell từng cho biết ông đang giám sát mảng tín dụng tư nhân "cực kỳ cẩn trọng" nhưng chưa thấy lý do gì phải hoảng loạn. Trong khi đó, người kế nhiệm ông, tân Chủ tịch Kevin M. Warsh, vẫn chưa hề đưa ra bất kỳ phát ngôn nào về chủ đề này kể từ khi tuyên thệ nhậm chức vào tháng 5.
Kịch bản nào cho tương lai?
Trước tình trạng chảy máu vốn khủng khiếp, hàng loạt quỹ tín dụng tư nhân đã áp đặt mức trần rút vốn ở ngưỡng vỏn vẹn 5% mỗi quý, bất chấp việc trong nhiều trường hợp, các nhà đầu tư đã yêu cầu rút số tiền gấp 8 lần hạn mức đó.
Các tổ chức cho vay tín dụng tư nhân lập luận rằng, bằng cách giới hạn quyền rút vốn, họ đang bảo vệ nhà đầu tư khỏi kịch bản phải bán tống bán tháo tài sản dưới giá trị để gọi tiền mặt. Họ bảo vệ quan điểm rằng về dài hạn, các khoản đầu tư này sẽ sinh lời tốt và các con nợ hoàn toàn có khả năng hoàn trả gốc khi đến hạn.
Trong thời gian chờ đợi, các nhà quản lý quỹ tín dụng tư nhân vẫn đều đặn đút túi một khoản phí "quản lý" cố định tính trên quy mô tổng danh mục cho vay - một lý do quá đủ để họ tìm mọi cách giữ chân dòng tiền của nhà đầu tư càng lâu càng tốt.
Điều gì sẽ xảy ra nếu cuối cùng, họ thất bại trong việc hoàn trả lại những gì đã hứa hẹn? Ông Dimon đưa ra một dự báo đầy cảnh báo: "Bạn nên chuẩn bị sẵn tinh thần rằng các nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ kéo nhau tìm kiếm công lý tại tòa án".
Theo: The NY Times, Fortune
Thêm SOHA trên Google
