Trực thăng tấn công Ka-50.
Đối thủ của Apache
Theo RIA, ngày 16/12/1976, Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô ra lệnh phát triển một loại trực thăng tấn công đầy triển vọng để tiêu diệt các phương tiện bọc thép trên chiến trường.
Khi đó trực thăng AH-64 Apache đã được thử nghiệm tại Mỹ, và Ka-50 được dự định sẽ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp của nó. Cục Thiết kế Mil và Cục Thiết kế Kamov đã trúng thầu cạnh tranh để phát triển "trực thăng của tương lai".
Nguyên mẫu của trực thăng B-80 của Ka-50 tiên tiến có thiết kế đồng trục, điển hình cho các máy bay trước đây của phòng thiết kế: Hai cánh quạt chính được đặt chồng lên nhau và quay ngược chiều nhau quanh một trục hình học chung.
Giải pháp kỹ thuật này cải thiện khả năng cơ động, tốc độ leo cao và tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng của trực thăng. Hơn nữa, nó loại bỏ sự cần thiết của cánh quạt đuôi trên cần đuôi, giảm trọng lượng của máy bay.
Một đặc điểm độc đáo khác của B-80 là số lượng thành viên phi hành đoàn được giảm xuống chỉ còn một người.
Tuy nhiên, nguyên mẫu được trang bị hệ thống định vị và nhắm mục tiêu tiên tiến, tự động hóa đáng kể việc điều khiển và sử dụng vũ khí trên máy bay. Cấu hình một chỗ ngồi không chỉ giảm trọng lượng và kích thước mà còn giảm chi phí huấn luyện.
Cuối cùng, lần đầu tiên trong lịch sử sản xuất máy bay trực thăng toàn cầu, một chiếc máy bay trực thăng được trang bị hệ thống cứu hộ phi công tiêu chuẩn: ghế phóng K-37-800.
Sau khi phi công kéo cần phóng, các hộp thuốc nổ sẽ được kích hoạt, làm gián đoạn các cánh quạt. Sau đó, một chất nổ dẻo đặt trên cửa sổ buồng lái sẽ phát nổ. Ghế và phi công được kéo ra bằng một tên lửa kéo.
Dây an toàn tự động được cắt, và lưng ghế tách khỏi phi công, bung dù. Hệ thống này có thể cứu người ở độ cao từ 0 đến 4km và tốc độ từ 0 đến 350km/h.
Hai động cơ tuabin khí TVZ-117VMA, mỗi động cơ sản sinh công suất 2.200 mã lực, cho phép máy bay đạt tốc độ lên tới 350km/h và tốc độ leo cao khoảng 10mm/s ở độ cao 2.500m.
Trực thăng được trang bị vũ khí tận răng. Vũ khí chính của nó là tên lửa chống tăng dẫn đường Vikhr, có khả năng tấn công các mục tiêu bọc thép và kiên cố ở tầm bắn lên đến 10km.
Nó cũng mang theo các tên lửa không điều khiển S-8 và S-13, tên lửa không đối không Igla-V, tên lửa Kh-25ML độ chính xác cao và một loạt bom với tổng trọng lượng vũ khí mang theo lên đến 2.800kg. Để cận chiến, nó có pháo tự động 30mm 2A42 với 460 viên đạn xuyên giáp và đạn nổ mảnh.
Thực chiến ở Chechnya
Trực thăng Ka-50 Black Shark đi vào hoạt động ngày 28/8/1995, giữa lúc chiến tranh ở Chechnya đang diễn ra ác liệt. Chính tại đây, nó đã trải qua trận chiến đầu tiên trong chiến dịch thứ hai.
Một nhóm tác chiến gồm hai chiếc Ka-50 và hai chiếc Ka-29 được điều đến khu vực xung đột để cung cấp dẫn đường, xác định mục tiêu và đảm bảo liên lạc vô tuyến với các binh chủng khác của lực lượng vũ trang.
Nhóm này đã tham gia các hoạt động chiến đấu từ ngày 28/12/2000 đến ngày 14/2/2001.
Các trực thăng đã thực hiện 49 phi vụ, tiến hành hơn 100 cuộc tấn công bằng tên lửa không điều khiển, 69 phát bắn pháo trên máy bay và ba lần phóng tên lửa chống tăng Vikhr. Chúng đã tấn công 150 mục tiêu của đối phương.
Ngày 6/1/2001, một chiếc Ka-50 đã phá hủy một mục tiêu từ độ cao cực thấp nhưng bị hư hại đầu cánh quạt do mảnh đạn văng ra. Phần cánh quạt bị gãy đã được cắt rời ở Khankala, chiếc trực thăng tự bay về sân bay căn cứ.
Sau đó, chiếc máy bay phải chờ ba tuần để nhận được bộ cánh quạt dự phòng từ Torzhok. Điều mà lẽ ra đã phá hủy nhiều chiếc trực thăng khác lại chỉ là một vết xước nhỏ đối với "cá mập đen".
Các phi công rất hài lòng với chiếc máy bay mới, đặc biệt khen ngợi các đặc tính bay tuyệt vời, vũ khí và hệ thống điện tử trên máy bay. So với Mi-24, loại máy bay đã từng tham chiến ở Afghanistan, Ka-50 là một bước tiến vượt bậc.
Ka-50 đã chứng minh khả năng chiến đấu vượt trội của mình. Hơn nữa, các trực thăng "cá mập đen" đã được thử nghiệm trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và địa hình đồi núi hiểm trở.
Lựa chọn kép
Sau khi chế tạo khoảng 20 chiếc trực thăng loại này, chương trình đã bị ngừng lại để chuyển sang phát triển trực thăng hai chỗ ngồi Ka-52 Alligator và phiên bản hải quân Ka-52K Katran.
Thời gian đã chứng minh rằng ngay cả một phi công được đào tạo bài bản cũng khó có thể đồng thời điều khiển máy bay và hệ thống vũ khí.
Điều này đặc biệt đúng trong các cuộc xung đột vũ trang cường độ cao, nơi việc ra quyết định chỉ diễn ra trong vài giây. Không có bất kỳ hệ thống tự động hóa nào có thể thay thế được thành viên phi hành đoàn thứ hai.
Ka-52 đang được Nga sử dụng rộng rãi. Alligator đã yểm trợ cho các máy bay vận tải Mi-8 và Mi-17 chở lính dù chiến thuật trong cuộc tấn công Ukraine vào tháng 2/2022.
Chúng cũng đã đốt cháy xe tăng và xe chiến đấu bộ binh của địch tại khu vực Zaporizhzhia, đẩy lùi cuộc phản công của Lực lượng Vũ trang Ukraine vào mùa hè và mùa thu năm 2023.
Ka-52 sử dụng cả pháo và tên lửa, với cả chế độ bắn nghiêng và bắn thẳng. Alligator cũng hiệu quả chống lại máy bay không người lái với các loại đạn 30mm đặc biệt đã được phát triển cho mục đích này.
Tính năng chính của chúng là kích nổ có kiểm soát bằng ngòi nổ lập trình được. Trước khi bắn, hệ thống nhắm mục tiêu nhập dữ liệu mục tiêu vào bộ nhớ của ngòi nổ: tốc độ, tầm bắn, quỹ đạo và độ lệch.
Sau đó, đạn dược sẽ tự động phát nổ tại điểm được chỉ định, tạo ra một trường mảnh đạn liên tục trên đường đi của máy bay không người lái.
Sự phát triển của trực thăng Kamov không dừng lại ở đó. Các phiên bản Ka-52M hiện đại hóa với hệ thống nhắm mục tiêu đa kênh mới và radar mảng pha chủ động Rezets đã được đưa vào phục vụ.
Hệ thống điều khiển hỏa lực và bộ thiết bị liên lạc trên máy bay đã được nâng cấp, lớp giáp được gia cố, và tên lửa LMUR tiên tiến với tầm bắn lên đến 15 km đã được bổ sung vào kho vũ khí.
Dù Ka-50 chưa được sản xuất hàng loạt nhưng "những đứa con" của nó đang lớn lên, được huấn luyện, cải tiến và chiến đấu rất hiệu quả.
Thêm SOHA trên Google
