Theo thỏa thuận sửa đổi nhằm “tối ưu hóa” quan hệ đối tác AUKUS, Australia sẽ chỉ nhận được tàu ngầm hạt nhân đã qua sử dụng từ Mỹ, thông tin này được đăng tải trên tờ Defense Post.
Bộ trưởng Quốc phòng Australia - ông Richard Marles gọi quyết định này là “có lợi về kinh tế”. Theo thỏa thuận AUKUS được ký kết năm 2021, Australia sẽ nhận được ít nhất 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia từ Mỹ trong vòng 15 năm tới.
Ban đầu Australia dự kiến sẽ nhận được 2 tàu ngầm đã qua sử dụng và 1 chiếc mới. Tuy nhiên, các bên đã nhất trí rằng cả 3 tàu ngầm đều thuộc loại đang phục vụ trong Hải quân Mỹ.
Trả lời câu hỏi từ các nhà báo về việc từ chối phương tiện mới, ông Marles - người cũng giữ chức Phó Thủ tướng Australia cho biết cách tiếp cận như vậy sẽ giúp giảm chi phí và đảm bảo hiệu quả ngân sách tốt hơn cho chương trình.
Hải quân Mỹ hiện có 24 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia. Ngành công nghiệp đóng tàu nước này đang gặp khó khăn trong việc thực hiện kế hoạch sản xuất, theo đó mỗi năm phải đóng mới 2 tàu ngầm Virginia.
Trong bối cảnh đó, ngày càng có nhiều chỉ trích được đưa ra tại Mỹ liên quan đến việc chuyển giao tàu ngầm hạt nhân cho Australia, trong khi chính Hải quân Mỹ đang phải đối mặt với tình trạng thiếu tàu mới.
Chương trình AUKUS là yếu tố then chốt trong chiến lược quốc phòng của Australia, và Chính phủ ước tính dự án này có thể tiêu tốn tới 235 tỷ USD trong 30 năm tới.
Australia sẽ nhận 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia đã qua sử dụng.
Thỏa thuận AUKUS giữa Australia, Mỹ và Vương quốc Anh được ký kết vào năm 2021 dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden. Mục tiêu chính của quan hệ đối tác này là tăng cường an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và kiềm chế ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc.
Một yếu tố then chốt của thỏa thuận là việc tạo ra hạm đội tàu ngầm hạt nhân trang bị vũ khí thông thường cho Australia. Là một phần của chương trình, Mỹ đã đồng ý chuyển giao công nghệ lò phản ứng hạt nhân cho Australia - trước đây Mỹ chỉ chia sẻ công nghệ này với Anh.
Các tàu ngầm mới sẽ được chế tạo tại Australia dựa trên dự án SSN-AUKUS của Anh, với sự tham gia tích cực của ngành công nghiệp Anh. Ngược lại, Mỹ sẽ cung cấp hầu hết các công nghệ và hệ thống quan trọng cần thiết cho việc sản xuất chúng.
Theo thỏa thuận, bắt đầu từ khoảng năm 2032 và tùy thuộc vào sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ, Australia sẽ nhận được 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia với tùy chọn mua thêm 2 chiếc nữa nếu cần.
Thỏa thuận AUKUS đã dẫn đến việc Australia chấm dứt hợp đồng trị giá hàng tỷ USD với Công ty Naval Group của Pháp để chế tạo tàu ngầm sử dụng động cơ đẩy phi hạt nhân.
Tháng 2/2025, Canberra đã thực hiện khoản đầu tư đầu tiên trị giá 500 triệu USD để mở rộng ngành công nghiệp đóng tàu và chuẩn bị cho việc triển khai chương trình tàu ngầm hạt nhân.
Cũng trong khuôn khổ hợp tác AUKUS, Australia, Mỹ và Vương quốc Anh đã nhất trí cùng nhau nghiên cứu và thử nghiệm các công nghệ siêu thanh và vũ khí tiên tiến.
