Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre trong cuộc gặp tại Paris. (Ảnh: Getty)
Bước đi này cho thấy sự chuyển hướng của Na Uy, từ phụ thuộc nhiều vào Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng như “ô hạt nhân” của Mỹ sang hợp tác quốc phòng chặt chẽ hơn trong nội bộ châu Âu.
Tổng thống Macron và Thủ tướng Støre công bố kế hoạch trên trong cuộc gặp tại Paris, nơi hai bên ký thỏa thuận quốc phòng bao gồm việc Na Uy tham gia sáng kiến vũ khí hạt nhân do Pháp dẫn dắt.
Thủ tướng Støre khẳng định năng lực răn đe chủ yếu của Na Uy vẫn là liên minh NATO và Mỹ, nhưng mô tả năng lực hạt nhân của Pháp là “một đóng góp quan trọng” cho thế trận răn đe tổng thể của liên minh.
“Năng lực của Pháp là đóng góp quan trọng cho thế trận răn đe của NATO, điều rất quan trọng đối với chúng tôi”, ông Støre nói.
Theo kế hoạch, Na Uy sẽ tham gia chương trình mà Pháp gọi là “răn đe hạt nhân tiền phương”, theo đó các đối tác châu Âu sẽ tham gia sâu hơn vào thế trận chiến lược của Paris về phòng thủ hạt nhân.
“Thỏa thuận này thiết lập nguyên tắc hỗ trợ lẫn nhau giữa hai nước chúng ta”, Tổng thống Macron phát biểu, bày tỏ tin tưởng quan hệ hợp tác sâu rộng hơn sẽ hỗ trợ kế hoạch tăng cường tự chủ chiến lược của châu Âu.
Sáng kiến được đưa ra trong bối cảnh các nước châu Âu tìm cách củng cố năng lực phòng thủ riêng, giữa những nghi ngờ về cam kết lâu dài của Mỹ cũng như căng thẳng gia tăng với Nga.
Tháng 3 năm nay, Pháp nêu kế hoạch mở rộng “ô hạt nhân” của mình cho các quốc gia châu Âu khác, nghĩa là 1 cuộc tấn công nhằm vào quốc gia được bảo vệ có thể kích hoạt phản ứng hạt nhân từ Pháp.
Na Uy trở thành quốc gia mới nhất nhận được sự bảo vệ hạt nhân của Pháp, sau Ba Lan và Lithuania. Thủ tướng Støre trước đó nói với hãng tin NTB sẽ không có vũ khí hạt nhân được triển khai tại Na Uy trong thời bình.
Quốc gia Bắc Âu với 5,6 triệu dân là thành viên NATO nhưng không thuộc Liên minh châu Âu (EU), đồng thời có chung đường biên giới với Nga tại Bắc cực.
“Sự hợp tác chặt chẽ hơn sẽ giúp tăng cường an ninh châu Âu và xuyên Đại Tây Dương. Chúng tôi đang cùng nhau thực hiện việc chuyển dịch gánh nặng. Nhu cầu đó đã xuất hiện từ trước thời ông Trump, rằng châu Âu cần chi nhiều hơn và đầu tư khôn ngoan hơn, không chỉ từng nước riêng lẻ mà theo hướng phối hợp”, ông Støre nói.
Nga và Mỹ hiện là hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, mỗi nước sở hữu hơn 5.000 đầu đạn hạt nhân. Trung Quốc có khoảng 600 đầu đạn, Pháp có 290 và Anh có 225, theo số liệu của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ.
