Vào mùa nắng nóng, điều hòa gần như trở thành thiết bị không thể thiếu trong nhiều gia đình. Không chỉ bật ban ngày, nhiều nhà còn dùng điều hòa suốt đêm để dễ ngủ hơn. Cũng từ đó, cảm giác khô họng, khô mũi, nứt môi, da căng rát sau khi ở lâu trong phòng lạnh trở nên khá quen thuộc.
Một trong những mẹo được truyền tai nhiều nhất là đặt thêm chậu nước trong phòng. Lý do rất đơn giản: nước bay hơi sẽ bổ sung độ ẩm cho không khí, giúp phòng bớt khô hơn. Nhưng câu hỏi quan trọng là: Một chậu nước đặt yên trong phòng điều hòa có thật sự tạo ra khác biệt đáng kể?
Ảnh minh họa
Đặt chậu nước có tác dụng không?
Câu trả lời là: Có, nhưng tác dụng thường rất hạn chế.
Về nguyên lý, nước trong chậu vẫn có thể bay hơi và bổ sung một lượng hơi ẩm nhất định vào không khí. Vì vậy, nói mẹo này hoàn toàn vô dụng là không chính xác. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ lượng hơi nước bốc lên từ một chậu nước đặt yên thường khá chậm, nhất là trong phòng kín, nhiệt độ thấp và điều hòa chạy liên tục.
Healthline, khi hướng dẫn một số cách tạo ẩm thủ công tại nhà, không chỉ khuyên đặt nước đơn thuần mà còn gợi ý kết hợp nước với khăn, vải hoặc miếng bọt biển và dùng quạt nhỏ để tăng khả năng bay hơi, khuếch tán hơi ẩm trong không khí. Điều này cho thấy, muốn tăng ẩm bằng cách thủ công, yếu tố quan trọng không chỉ là “có nước trong phòng”, mà còn là diện tích bay hơi và luồng không khí đi qua bề mặt ẩm.
Nói cách khác, một chậu nước nhỏ đặt ở góc phòng có thể làm mực nước giảm dần sau nhiều giờ, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc độ ẩm toàn bộ căn phòng đã được cải thiện rõ rệt. Đây cũng là lý do nhiều người làm theo mẹo này trong thời gian dài nhưng vẫn không cảm thấy khác biệt.
Ảnh minh họa
Cách này có thể phù hợp như một biện pháp hỗ trợ nhẹ, đặc biệt với phòng nhỏ hoặc khi cảm giác khô không quá nghiêm trọng. Nhưng nếu người trong phòng thường xuyên khô mũi, khô họng, khó chịu khi ngủ dậy, chỉ đặt chậu nước thường khó đủ hiệu quả.
Vì sao ngồi lâu trong phòng điều hòa dễ có cảm giác khô?
Để hiểu vì sao mẹo đặt chậu nước khó tạo tác dụng mạnh, cần nhìn vào cách điều hòa hoạt động.
Theo Carrier, điều hòa làm mát không khí bằng cách lấy đi nhiệt và độ ẩm trong không gian kín, sau đó đưa luồng khí mát trở lại phòng. Về cơ bản, điều hòa không chỉ làm giảm nhiệt độ mà còn có thể kéo bớt hơi ẩm ra khỏi không khí.
Một số nhà sản xuất thiết bị điều hòa cũng giải thích rằng khi không khí đi qua bộ phận làm lạnh, hơi nước trong không khí có thể ngưng tụ trên bề mặt lạnh rồi thoát ra ngoài theo đường nước xả. Quá trình này khiến độ ẩm trong phòng giảm xuống, đặc biệt khi điều hòa chạy lâu hoặc nhiệt độ cài đặt thấp.
Ảnh minh họa
Tuy nhiên, không phải cứ bật điều hòa là phòng sẽ khô đến mức gây hại. Cảm giác khô còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian sử dụng, nhiệt độ cài đặt, diện tích phòng, độ kín của phòng, hướng gió thổi và độ ẩm ban đầu trong không khí. Với một số người nhạy cảm, chỉ cần nằm dưới luồng gió lạnh trực tiếp trong nhiều giờ cũng có thể thấy khô rát mũi họng dù độ ẩm chưa xuống quá thấp.
Muốn bù ẩm rõ rệt, nên làm gì?
Cách thực tế hơn là không nên bù ẩm theo cảm giác, mà nên kiểm tra độ ẩm trong phòng bằng ẩm kế. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ khuyến nghị nên giữ độ ẩm trong nhà khoảng 30-50% và có thể dùng thiết bị đo độ ẩm để biết không gian sống đang ở mức phù hợp hay không.
Nếu độ ẩm thấp và người trong phòng thường xuyên có cảm giác khô mũi, khô họng, giải pháp rõ rệt hơn là dùng máy tạo ẩm phù hợp với diện tích phòng. Mayo Clinic cho biết máy tạo ẩm có thể giúp bổ sung hơi ẩm vào không khí, từ đó hỗ trợ giảm một số khó chịu do không khí khô như khô da, khô xoang, khô mũi, khô họng. Tuy nhiên, độ ẩm trong nhà vẫn nên duy trì trong khoảng 30-50%, không phải càng ẩm càng tốt.
Ảnh minh họa
Khi dùng máy tạo ẩm trong phòng điều hòa, người dùng nên ưu tiên thiết bị có cảm biến độ ẩm hoặc chế độ tự ngắt. Không nên bật liên tục cả đêm ở công suất cao nếu không biết độ ẩm thực tế trong phòng. Khi độ ẩm đã lên gần mức phù hợp, nên giảm công suất hoặc để máy tự điều chỉnh.
Một điểm quan trọng khác là vệ sinh. Mayo Clinic cảnh báo máy tạo ẩm bẩn hoặc độ ẩm quá cao có thể tạo điều kiện cho nấm mốc, vi khuẩn và mạt bụi phát triển. Healthline cũng lưu ý việc lạm dụng hoặc không vệ sinh máy tạo ẩm đúng cách có thể làm nặng thêm các vấn đề về hô hấp ở một số người.
Với những gia đình chưa có máy tạo ẩm, có thể áp dụng tạm cách tăng diện tích bay hơi như dùng khăn ẩm sạch, đặt ở vị trí an toàn và có luồng gió nhẹ hỗ trợ. Tuy nhiên, không nên đặt nước, khăn ẩm hay máy tạo ẩm gần ổ điện, dây sạc, thiết bị điện tử hoặc nơi dễ vấp ngã.
