Loại gỗ quý hiếm từng được hoàng gia săn đón
Loại gỗ quý hiếm này đang gây chú ý tại Trung Quốc khi một cây cổ thụ hơn 1.300 năm tuổi vẫn xanh tươi giữa núi rừng Quý Châu. Dù trải qua thời gian rất dài, cây vẫn có tán rộng, thân lớn đến mức nhiều người trưởng thành vòng tay ôm mới xuể.
Theo truyền thông Trung Quốc, đây là cây trinh nam, có tên khoa học là Phoebe zhennan, thuộc họ Long não. Cây cao khoảng 46m, đường kính thân lên tới 8,92m. Với kích thước đồ sộ và tuổi đời hiếm có, cây được người dân địa phương xem như một “báu vật sống” của ngôi làng.
Loại gỗ quý hiếm này đang gây chú ý tại Trung Quốc khi một cây cổ thụ hơn 1.300 năm tuổi vẫn xanh tươi giữa núi rừng Quý Châu. (Ảnh: Baidu)
Điều khiến cây trinh nam được chú ý không chỉ nằm ở tuổi thọ. Đây còn là một trong những loại gỗ quý hiếm nổi tiếng bậc nhất Trung Quốc. Theo Xinhuanet, giá trị của gỗ trinh nam từng được mô tả cao gấp khoảng 8.000 lần so với gỗ thông thường. Dù con số này còn phụ thuộc vào tuổi cây, chất gỗ, vân gỗ và nguồn gốc, nó phần nào cho thấy vị thế đặc biệt của loại gỗ này trên thị trường.
Trong tiếng Trung, trinh nam còn được gọi là nam mộc. Những phần gỗ có vân óng ánh màu vàng thường được gọi là kim tơ nam mộc. Khi được cắt, đánh bóng, gỗ có màu vàng ấm, thớ mịn, hương thơm nhẹ và bề mặt ánh lên như có sợi vàng bên trong. Chính vẻ đẹp tự nhiên này khiến loại gỗ quý trở thành vật liệu được giới sưu tầm đặc biệt yêu thích.
Vì sao gỗ trinh nam được ví như “vàng trong gỗ”?
Từ xa xưa, gỗ trinh nam đã được đánh giá cao nhờ độ bền, khả năng chống mối mọt và chống mục tốt. Thớ gỗ chắc nhưng mịn, ít cong vênh, lại có mùi thơm tự nhiên. Vì vậy, loại gỗ này từng được sử dụng trong các công trình kiến trúc quan trọng như đình, chùa, dinh thự và đặc biệt là các công trình gắn với hoàng gia Trung Quốc.
Cai Jiwu, thành viên Học viện Cổ vật Văn hóa Trung Quốc, từng cho biết gỗ trinh nam rất hiếm ở Trung Quốc và trong quá khứ thường được dành cho tầng lớp hoàng gia. Một số tài liệu cũng nhắc tới việc loại gỗ này từng xuất hiện trong các công trình cung đình thời Minh, Thanh và nội thất cao cấp.
Từ xa xưa, gỗ trinh nam đã được đánh giá cao nhờ độ bền, khả năng chống mối mọt và chống mục tốt. (Ảnh: Sohu)
Không giống nhiều loại gỗ phổ biến khác, trinh nam cần thời gian sinh trưởng rất dài. Thông thường, một cây phải mất hàng chục năm mới có thể cho gỗ đạt chất lượng sử dụng. Với những cây cho phần gỗ vân vàng đẹp, thời gian sinh trưởng có thể kéo dài tới 100 - 150 năm. Đây là một trong những lý do khiến loại gỗ này hiếm và đắt đỏ.
Bên cạnh đó, cây trinh nam cũng không dễ trồng đại trà. Loài cây này có yêu cầu nhất định về khí hậu, thổ nhưỡng, độ ẩm và môi trường sinh trưởng. Dù giá trị kinh tế cao, không phải nơi nào cũng có thể trồng thành công, càng không thể nhanh chóng tạo ra những cây cho gỗ quý như các cây cổ thụ trong tự nhiên.
Cây 1.300 năm tuổi vẫn xanh tươi giữa núi rừng Quý Châu
Cây trinh nam cổ thụ tại Quý Châu được người dân địa phương coi như biểu tượng của may mắn và thịnh vượng. Trải qua hơn một thiên niên kỷ, cây vẫn tiếp tục sinh trưởng, tỏa bóng xanh giữa núi rừng. Với người dân trong vùng, đây không chỉ là một cây cổ thụ, mà còn là chứng nhân của lịch sử, gắn với ký ức cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Sự tồn tại của cây đại thụ này cũng cho thấy sức sống bền bỉ của loài trinh nam. Tuy nhiên, chính giá trị quá lớn của gỗ lại từng khiến loài cây này đối mặt với nguy cơ bị khai thác quá mức. Nhiều cây cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm trở thành mục tiêu của thị trường gỗ quý, đồ cổ và giới sưu tầm.
Cây trinh nam cổ thụ tại Quý Châu được người dân địa phương coi như biểu tượng của may mắn và thịnh vượng. (Ảnh: Sohu)
Hiện nay, trinh nam được xếp vào nhóm thực vật hoang dã được bảo vệ cấp quốc gia hạng II tại Trung Quốc. Điều này có nghĩa việc chặt hạ, khai thác, mua bán từ nguồn tự nhiên không thể diễn ra tùy tiện. Các cây cổ thụ còn lại cần được bảo vệ như một phần của tài nguyên sinh học và di sản văn hóa.
Giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở tiền
Với nhiều người, sức hút của gỗ trinh nam nằm ở mức giá “cao trên trời”. Tuy nhiên, giá trị thật sự của loại gỗ này còn rộng hơn thế. Nó là sự kết hợp giữa giá trị sinh học, giá trị thẩm mỹ, giá trị lịch sử và giá trị văn hóa.
Một sản phẩm làm từ gỗ trinh nam không chỉ đơn thuần là món đồ nội thất đắt tiền. Trong quan niệm của nhiều người Trung Quốc, đó còn là biểu tượng của quyền quý, sự bền vững và may mắn. Cũng vì vậy, gỗ trinh nam từng được ví như “vàng trong gỗ”, không chỉ bởi màu sắc óng ánh mà còn bởi vị trí đặc biệt của nó trong đời sống văn hóa Á Đông.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều loài cây quý đang bị đe dọa do mất môi trường sống và khai thác quá mức, những cây trinh nam cổ thụ như ở Quý Châu càng cần được nhìn nhận trước hết như đối tượng bảo tồn, thay vì một nguồn tài nguyên thương mại.
Cây cổ thụ 1.300 năm tuổi vẫn xanh tươi giữa núi rừng không chỉ khiến nhiều người kinh ngạc vì tuổi đời hiếm có. Nó còn nhắc nhở rằng có những “báu vật” của tự nhiên phải mất hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm mới hình thành, nhưng có thể biến mất rất nhanh nếu con người chỉ nhìn chúng bằng giá trị tiền bạc.
Theo Powo, Cgtn, Chinanews
