Iran đã lần đầu tiên sau nhiều năm triển khai một tàu chở dầu 30 năm tuổi để làm kho chứa nổi khẩn cấp trong bối cảnh lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ áp đặt đang kìm hãm xuất khẩu của nước này, Newsweek cho biết.
Tuần trước nữa, tàu chở dầu thô cỡ lớn Nasha, có khả năng chứa tới 2 triệu thùng dầu, đã được hiển thị trên các dịch vụ theo dõi tàu công cộng khi nó di chuyển trên Vịnh Ba Tư hướng tới đảo Kharg, cảng xuất khẩu chính của Iran.
Hôm 26/4, hình ảnh vệ tinh cho thấy siêu tàu chở dầu đang bốc hàng tại cầu cảng phía tây của Kharg, nhưng đến 29/4 thì nó không còn ở đó nữa, các nhà phân tích tại tổ chức phi lợi nhuận United Against Nuclear Iran cho biết.
Việc tái kích hoạt này có thể cho thấy áp lực ngày càng gia tăng đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran - một huyết mạch kinh tế quan trọng - khi lệnh phong tỏa của Mỹ trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài 2 tháng hạn chế xuất khẩu của Tehran và buộc nước này phải tích trữ thay vì bán năng lượng.
Theo các nhà phân tích tại TankerTrackers.com trong một bản cập nhật tuần này, Iran vẫn còn 18 siêu tàu chở dầu rỗng có thể sử dụng làm kho chứa nổi.
Tàu chở dầu Nasha của Iran. Ảnh: Copernicus
Cuộc phong tỏa của Mỹ đang phát huy tác dụng
Thách thức thực sự đối với Iran sẽ là thoát khỏi khu vực phong tỏa của Mỹ, điều mà chưa có tàu chở dầu nào của Iran làm được cho đến nay.
Trong khi tàu Nasha đang bốc hàng tại Kharg hôm 26/4, một tàu chở dầu khác cũng được nhìn thấy đang làm điều tương tự tại cầu cảng phía đông của nó. Một bức ảnh vệ tinh khác được chụp cùng ngày cho thấy một cụm gần 20 tàu chở dầu đầy hàng đang neo đậu ngoài khơi bờ biển của hòn đảo, một dấu hiệu cho thấy tình trạng tắc nghẽn nguồn cung dầu.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ hôm 28/4 cho biết họ đã bao vây hơn 20 tàu tại cảng Chabahar của Iran trên Vịnh Oman.
Theo TankerTrackers.com, ít nhất một nửa số tàu bị giam giữ trong khu vực là tàu chở dầu chở dầu thô của Iran.
Trước đó, tàu Nasha chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi phát tín hiệu vị trí của nó ngoài khơi bờ biển Nigeria vào tháng 10/2024, theo phân tích dữ liệu bộ phát đáp lịch sử của Newsweek .
Nhiều năm trừng phạt quốc tế đối với Iran đã gây ra sự bùng nổ trên thị trường tàu chở dầu cũ. Thay vì tháo dỡ những con tàu cũ, các chủ sở hữu đang bán chúng cho các trung gian trong mạng lưới "hạm đội ma" của Tehran . Những con tàu này thường không được bảo hiểm, bảo trì kém và tiềm ẩn những rủi ro lớn về môi trường.
Nhiều tàu chở dầu đang lảng vảng ngoài khơi đảo Kharg. Ảnh:
Iran đang cạn kiệt các bể chứa và thời gian
Theo các nhà phân tích hàng hóa tại Kpler, tuần này, nhà máy Nasha, được xây dựng năm 1996 và bị Mỹ trừng phạt năm 2012, có thể giúp Iran kéo dài sản lượng thêm một hoặc hai ngày, nhưng sản lượng đã bị giảm do lượng dự trữ gần đạt đến giới hạn.
Iran có thể kéo dài thời gian dự trữ dầu của mình lâu hơn nhiều so với các nước láng giềng, do nhu cầu cấp thiết. Ngay cả khi đó, Kpler ước tính rằng nước này chỉ còn khoảng 20 ngày dự trữ dầu trên đất liền và nổi trên biển trước khi buộc phải áp dụng các biện pháp quyết liệt hơn để tránh phải đóng cửa các giếng dầu.
Hơn 90% lượng dầu thô của Iran được xuất sang các nhà máy lọc dầu nhỏ ở Trung Quốc với giá thấp hơn chỉ số Brent.
Với khoảng 150 triệu thùng dầu thô của Iran đã được vận chuyển sang phía Đông trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ bắt đầu, Tehran sẽ tiếp tục nhận được các khoản thanh toán trong những tháng tới, nhưng cuối cùng có thể mất tới 250 triệu thùng mỗi ngày doanh thu một khi sản lượng giảm mạnh vào giữa tháng 5, theo Kpler.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng cường phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran nhằm mục đích buộc Tehran phải ngồi vào bàn đàm phán nhưng nó cũng đang được Lực lượng Vệ binh Cách mạng theo đường lối cứng rắn sử dụng để duy trì việc phong tỏa eo biển Hormuz đối với hầu hết các hoạt động giao thông thương mại.
Trước khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, có tới một phần tư lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên thế giới chảy qua eo biển này—khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày. Lượng dầu chảy qua eo biển này trong tháng 4 đạt gần 1 triệu thùng mỗi ngày.
Số lượng tàu thuyền đi qua eo biển vẫn ở mức một chữ số , giảm so với mức trung bình trước chiến tranh là 138 tàu mỗi ngày. Theo PortWatch, một công cụ theo dõi do Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Đại học Oxford duy trì.
