Ngoại trưởng Singapore cho biết nước này cho rằng việc đi qua các tuyến đường thủy quan trọng là quyền chứ không phải đặc quyền.
Quốc gia Đông Nam Á này, dù có diện tích nhỏ bé, lại là một cường quốc hàng hải. Singapore nằm trên eo biển Malacca, ngã tư của các tuyến đường hàng hải toàn cầu quan trọng giữa Ấn Độ Dương và Biển Đông, và là nơi đặt cảng trung chuyển nhộn nhịp nhất thế giới, với 3,1 tỷ tấn hàng hóa tàu biển đi qua vào năm 2024. Đây cũng là điểm tiếp nhiên liệu lớn nhất thế giới cho tàu thuyền và đã báo cáo kỷ lục 54,9 triệu tấn nhiên liệu hàng hải được bán ra vào năm 2023.
Các tàu di chuyển qua eo biển Malacca. Ảnh: Getty
"Các quốc gia có quyền quá cảnh. Đó không phải là đặc quyền được cấp bởi quốc gia láng giềng, không phải là giấy phép cần phải xin, cũng không phải là phí phải trả", Bộ trưởng Ngoại giao Vivian Balakrishnan phát biểu trước quốc hội khi được hỏi liệu Singapore có đàm phán về việc đi qua eo biển Hormuz hay xem xét trả phí cho Iran, quốc gia đã đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này sau khi bị Mỹ và Israel tấn công.
Điều này khiến Singapore trở thành quốc gia châu Á duy nhất cho đến nay công khai từ chối đàm phán về việc đi qua với Iran. Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan và Philippines, cùng với các quốc gia khác, đã đạt được thỏa thuận với Tehran để cho phép hàng hóa đi qua. Theo một báo cáo gần đây của Lloyd's List, một số tàu được cho là đang trả tới 2 triệu đô la Mỹ (1,4 triệu bảng Anh) phí cho Iran để đi qua tuyến đường thủy này an toàn.
Theo ông Balakrishnan, lập trường của Singapore là quyền quá cảnh là một phần của luật quốc tế, và việc đàm phán về quyền đi lại với Tehran sẽ ngầm làm suy yếu nguyên tắc pháp lý.
Ông Balakrishnan cho biết kênh ngoại giao của ông với người đồng cấp Iran, Abbas Araghchi, đã được mở trước chiến tranh và vẫn như vậy cho đến nay. "Tôi chắc chắn sẽ liên lạc với ông ấy trong tương lai gần. Nhưng về nguyên tắc, và không phải vì chúng tôi đang đứng về phe nào, tôi không thể tham gia đàm phán về việc tàu thuyền được đi lại an toàn hoặc đàm phán về mức phí cầu đường", Ngoại trưởng Singapore cho hay.
Eo biển Malacca được cho là điểm nghẽn quan trọng đối với vận tải biển toàn cầu, cũng như eo biển Hormuz. Trên thực tế, lượng dầu thô và dầu đã tinh chế vận chuyển qua tuyến đường thủy gần Singapore nhiều hơn so với tuyến đường thủy gần Iran. Điều tương tự cũng xảy ra với dòng chảy thương mại container toàn cầu. Eo biển Malacca chỉ rộng chưa đến hai hải lý ở điểm hẹp nhất, so với 21 hải lý của eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Cơ quan Hàng hải và Cảng Singapore đang liên hệ chặt chẽ với các chủ sở hữu và nhà điều hành tàu mang cờ Singapore hoặc đăng ký tại Singapore ở Vịnh Ba Tư, và các cơ quan này đang tìm kiếm các cơ hội tiềm năng để tạo điều kiện cho việc vận chuyển an toàn của các tàu.
