Thông tư 92/2025 ban hành Quy chuẩn khí thải quốc gia đối với mô tô, xe gắn máy sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6, từng làm dấy lên lo ngại về việc người dân phải đồng loạt đưa xe đi kiểm định ngay từ cuối tháng 6.
Tuy nhiên, mốc thời gian này thực chất chỉ là bước đặt nền móng kỹ thuật, đưa ra "thước đo" xác định mức giới hạn khí thải thay vì áp dụng kiểm định đại trà ngay lập tức. Dự kiến, việc thực hiện kiểm định trên thực tế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027 theo lộ trình của Chính phủ.
Nhóm xe máy dưới 5 năm sử dụng chưa phải kiểm định khí thải. Ảnh: VGP.
Để tránh gây xáo trộn lớn, lộ trình áp dụng sẽ tiến hành phân loại các nhóm phương tiện. Cụ thể, nhóm xe máy dưới 5 năm sử dụng sẽ gần như chưa chịu tác động và không bắt buộc phải đưa đi kiểm định khí thải định kỳ.
Thay vào đó, cơ quan quản lý sẽ cấp chứng nhận điện tử cho nhóm này dựa trên hệ thống dữ liệu sẵn có từ nhà sản xuất và quá trình đăng ký phương tiện.
Theo đánh giá, xe dưới 5 năm sử dụng chiếm tỷ lệ không nhỏ trong tổng số lượng xe lưu hành, đặc biệt là tại các đô thị lớn. Việc áp dụng cơ chế "miễn kiểm định" không chỉ phản ánh đúng thực tế, mà còn là giải pháp kỹ thuật giúp giảm tải trực tiếp cho hệ thống đăng kiểm.
Nhằm chuẩn bị hạ tầng cho lộ trình kiểm soát khí thải, từ ngày 1/7 tới, Nghị định 89/2026 (thay thế Nghị định 166/2024) sẽ có hiệu lực với nhiều quy định được đơn giản hóa. Đáng chú ý, các điều kiện về cơ sở vật chất và nhân sự được cắt giảm đáng kể, mở rộng cơ hội cho các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa xe máy tham gia thị trường cung cấp dịch vụ kiểm định.
Diện tích tối thiểu cho một khu vực kiểm định khí thải xe máy là 10m2. Ảnh: DDDN.
Theo lộ trình kiểm định khí thải xe máy, từ ngày 1/7, ở các thành phố lớn, trong 1,5 năm đầu tiên, chỉ tập trung kiểm định những xe "đời sâu" sản xuất trước năm 2008 - vốn là nguồn phát thải lớn nhất. 2 năm tiếp theo áp dụng cho xe sản xuất trước năm 2017. Sau 3,5 năm mới áp dụng cho toàn bộ xe máy trên địa bàn.
Tại các địa phương khác, 1,5 năm đầu tập trung vào xe sản xuất trước 2017; sau đó mới áp dụng cho toàn bộ phương tiện. Quá trình đo khí thải được thiết kế theo hướng số hóa để tiết kiệm thời gian cho người dân. Chủ xe có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại trạm hoặc đặt lịch hẹn trực tuyến.
