Trong quan niệm dân gian, tháng Chạp là tháng "khóa sổ" của năm cũ, đồng thời mở ra chuỗi nghi lễ, công việc chuẩn bị cho năm mới. Vì vậy, mâm cúng mùng 1 tháng Chạp thường được các gia đình chú trọng hơn, với mong muốn mọi việc từ cuối năm đến đầu năm mới đều thuận lợi, êm ả.
Vì sao mùng 1 tháng Chạp được xem là mốc quan trọng?
Theo phân tích của các chuyên gia văn hóa – phong tục đăng tải trên VTC News, mùng 1 âm lịch mang ý nghĩa "khởi khí" cho cả tháng. Riêng với tháng Chạp, yếu tố này càng được nhấn mạnh bởi đây là tháng giao thời giữa năm cũ và năm mới, gắn liền với nhiều nghi lễ như cúng ông Công ông Táo, tất niên, tảo mộ, dọn dẹp bàn thờ, chuẩn bị Tết.
Mùng 1 âm lịch mang ý nghĩa "khởi khí" cho cả tháng. (Ảnh: Ngoisao.vn)
Việc cúng mùng 1 tháng Chạp vì thế không mang nặng yếu tố cầu tài cầu lộc, mà thiên về kính cáo tổ tiên, cầu mong gia đạo yên ổn, công việc cuối năm không trắc trở.
Mâm cúng mùng 1 tháng Chạp gồm những gì?
Theo tổng hợp thông tin từ Người Quan Sát, mâm cúng mùng 1 tháng Chạp không có quy định bắt buộc phải cầu kỳ, nhưng thường gồm những lễ vật cơ bản sau:
Trước hết là hương, hoa, đèn (hoặc nến) là những yếu tố nền tảng trên bàn thờ. Hoa nên chọn loại tươi, dễ giữ, mang ý nghĩa trang nghiêm như hoa cúc, hoa huệ, hoa lay ơn; tránh dùng hoa giả hoặc hoa đã héo úa.
Mâm cúng mùng 1 tháng Chạp thường được các gia đình chú trọng hơn, với mong muốn mọi việc từ cuối năm đến đầu năm mới đều thuận lợi, êm ả. (Ảnh: VTC News)
Mâm ngũ quả là lễ vật quen thuộc, tượng trưng cho sự đủ đầy, sung túc. Các chuyên gia cho rằng không cần quá câu nệ tên gọi từng loại quả, mà nên ưu tiên quả theo mùa, tươi mới, sạch sẽ và được bày biện gọn gàng, cân đối.
Về lễ mặn hay lễ chay, tùy điều kiện và phong tục mỗi gia đình. Nhiều nhà chuẩn bị mâm chay đơn giản với xôi, chè, bánh kẹo, trầu cau. Một số gia đình khác có thể cúng thêm mâm mặn nhẹ như gà luộc, thịt luộc hoặc món truyền thống, nhưng vẫn theo nguyên tắc vừa đủ, không phô trương.
Mâm cúng có cần thật lớn để "lấy may"?
Theo nhận định của các chuyên gia phong thủy được trích dẫn trên VTC News, giá trị của mâm cúng không nằm ở số lượng món ăn, mà ở sự thành tâm và cách thực hiện nghi lễ. Việc sắm sửa quá nhiều không những không làm tăng ý nghĩa tâm linh, mà đôi khi còn tạo áp lực tâm lý và kinh tế, nhất là trong giai đoạn cuối năm vốn đã nhiều khoản chi tiêu.
Một mâm cúng gọn gàng, sạch sẽ, được chuẩn bị trong tâm thế bình tĩnh, tôn kính sẽ đúng với tinh thần truyền thống hơn là mâm lễ cầu kỳ nhưng mang tính hình thức.
Thời điểm và những lưu ý khi cúng mùng 1 tháng Chạp
Từ nguồn như Người Quan Sát cho biết, mùng 1 tháng Chạp thường được cúng vào buổi sáng hoặc chiều tối, khi gia đình có thời gian chuẩn bị chu đáo. Bàn thờ nên được lau dọn sạch sẽ, nhưng tránh xê dịch bát hương hay đồ thờ nếu không thực sự cần thiết.
Giá trị của mâm cúng không nằm ở số lượng món ăn, mà ở sự thành tâm và cách thực hiện nghi lễ. (Ảnh: Thành Tâm)
Lời khấn không cần dài, không nên cầu xin dồn dập, mà tập trung vào việc kính cáo tổ tiên, cầu mong gia đạo bình an, công việc cuối năm thuận lợi.
Giữ tinh thần nhẹ nhàng cho tháng cuối năm
Mâm cúng mùng 1 tháng Chạp, theo các chuyên gia văn hóa, là một nghi thức giúp con người chậm lại, nhìn lại năm cũ và chuẩn bị tâm thế cho giai đoạn quan trọng nhất trước Tết. Việc hiểu đúng ý nghĩa, sắm sửa vừa đủ và tránh mê tín thái quá chính là cách để tháng Chạp bắt đầu trong sự yên ổn.
Khi mâm cúng được chuẩn bị bằng sự thành tâm và hiểu biết, cảm giác "đầu xuôi đuôi lọt" không đến từ lễ vật nhiều hay ít, mà đến từ sự an yên trong mỗi gia đình cũng là điều quý giá nhất trong những ngày cuối năm.
Theo VTC News, Người quan sát
