Vũ khí lộ diện
Cuộc diễu binh của quân đội Trung Quốc đã hé lộ phần nào về loại vũ khí được cho là có thể thay đổi hoàn toàn cục diện tác chiến trên không.
Trong tiếng gầm vang của cuộc duyệt binh ngày 3 tháng 9 tại Trung Quốc, một vài chiếc xe tải đã tiến qua Quảng trường Thiên An Môn, chở theo những khối hàng được ngụy trang mang mã hiệu "CJ-1000".
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, những chiếc xe tải này chở theo tên lửa hành trình siêu vượt âm phóng từ mặt đất, còn được biết đến với tên gọi Trường Kiếm-1000 (Long Sword-1000) – loại vũ khí được thiết kế cho các cuộc tấn công tầm siêu xa vào "các mục tiêu nút hệ thống trên mặt đất, trên biển hoặc trên không".
Trung Quốc chưa chính thức công bố các thông số kỹ thuật chi tiết của CJ-1000. Mặc dù một vũ khí mới phải trải qua nhiều vòng thử nghiệm thực địa trước khi được đưa vào biên chế, nhà chức trách vẫn chưa công khai bất kỳ kết quả thử nghiệm nào.
Tuy nhiên, nếu những gì được mô tả trong cuộc duyệt binh là chính xác, đây có thể là loại tên lửa diệt máy bay siêu vượt âm đầu tiên trên thế giới, có khả năng viết lại hoàn toàn các quy tắc của chiến tranh trên không.
Nó sẽ cho phép Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) tấn công các khí tài bay giá trị cao như máy bay tiếp dầu, máy bay cảnh báo sớm trên không (AEW), và các máy bay trinh sát từ khoảng cách hàng nghìn km với tốc độ vượt Mach 5.
PLA đã cho biết mục tiêu chính sẽ là các nút chỉ huy và kiểm soát, điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ máy bay nào có vai trò trọng yếu trong toàn bộ chiến dịch quân sự – kể cả chuyên cơ Air Force One của Tổng thống Mỹ – đều có thể gặp nguy hiểm.
Trong khi hầu hết các vũ khí siêu vượt âm đang được phát triển trên toàn cầu đều nhắm vào mục tiêu trên bộ hoặc trên biển, CJ-1000 đại diện cho một sự thay đổi mang tính đột phá trong chiến lược của PLA: vươn sâu vào không phận đối phương để vô hiệu hóa các máy bay hỗ trợ chiến lược trước khi chúng kịp tham gia vào các hoạt động tác chiến.
Vùng an toàn không còn tồn tại
Theo nhận định của một số chuyên gia quân sự, CJ-1000 được thiết kế để nhắm vào các máy bay cỡ lớn, di chuyển chậm ở độ cao lớn – như máy bay E-3 Sentry AWACS (Hệ thống Cảnh báo và Kiểm soát Trên không), máy bay tiếp dầu KC-135/KC-46 hay máy bay do thám RC-135 của Mỹ – vốn cất cánh từ Guam, Hawaii hay thậm chí từ các căn cứ trong lục địa Hoa Kỳ.
Chú thích ảnh
Tác chiến đường không hiện đại phụ thuộc rất nhiều vào "các nhân tố nhân lên sức mạnh" – tức các máy bay phi chiến đấu có nhiệm vụ cảnh báo sớm, hỗ trợ tác chiến điện tử, tổng hợp dữ liệu và tiếp nhiên liệu trên không. Theo các chuyên gia, việc phá hủy hoặc gây gián đoạn hoạt động của các khí tài này có thể làm tê liệt cả một chiến dịch không quân mà không cần phải đối đầu trực diện với các máy bay tiêm kích.
Với tầm bắn tiềm năng vượt 6.000 km, CJ-1000 có thể được phóng từ lục địa Trung Quốc hoặc triển khai trên các căn cứ hải quân tiền phương ngoài biển khơi.
Ở tốc độ siêu vượt âm, loại tên lửa này sẽ khiến đối phương có rất ít thời gian để phản ứng, làm cho các biện pháp né tránh truyền thống gần như vô hiệu đối với các loại máy bay cồng kềnh, kém cơ động.
Hơn nữa, nhờ bay ở độ cao thấp hơn tên lửa đạn đạo và khả năng cơ động cao của động cơ scramjet, CJ-1000 có thể lẩn tránh các hệ thống vệ tinh và radar cảnh báo tên lửa hiện nay, vốn được thiết kế để phát hiện các vật thể bay theo quỹ đạo đạn đạo tốc độ cao.
Nghiên cứu của Đại học Quốc phòng Trung Quốc đã phác họa một chiến lược phòng không "chống xâm nhập đa tầng" gồm ba lớp.
- Lớp thứ nhất: các hệ thống phòng thủ điểm tự động chống lại máy bay không người lái và các mối đe dọa tầm gần. Lớp thứ hai: các tên lửa tầm trung và tầm xa, hoạt động theo quy tắc định sẵn, sẽ ưu tiên các mục tiêu tàng hình hoặc tên lửa đạn đạo. Lớp thứ ba: các hệ thống tầm siêu xa như CJ-1000 sẽ do sở chỉ huy chiến dịch điều khiển thủ công vì tầm quan trọng chiến lược của chúng.
Cơ chế kiểm soát theo tầng này phản ánh một nỗ lực có chủ đích nhằm ngăn chặn leo thang xung đột, đảm bảo rằng chỉ những người ra quyết định ở cấp cao nhất mới có quyền sử dụng các loại vũ khí có khả năng làm thay đổi cán cân chiến lược. Trong các cuộc diễn tập mô phỏng, hệ thống tầm siêu xa này luôn ở trạng thái không hoạt động cho đến khi nhận được lệnh khai hỏa thủ công, cho thấy quy trình chỉ huy và kiểm soát vô cùng nghiêm ngặt.
Sự xuất hiện của một loại tên lửa đất đối không siêu vượt âm như CJ-1000 đang tạo ra một sự bất định chiến lược sâu sắc. Trong nhiều thập kỷ, Mỹ và các đồng minh đã luôn dựa vào các máy bay hỗ trợ hoạt động ở khoảng cách an toàn, ngoài tầm bắn của các hệ thống tên lửa đất đối không thông thường. CJ-1000 cho thấy "vùng an toàn" sâu trong hậu phương này có thể sẽ không còn được đảm bảo.