Vài ngày gần đây, một bài đăng thu hút gần nửa triệu view và hàng chục nghìn tương tác của một bác sĩ nội trú đang thu hút sự quan tâm của công chúng nói chung và cộng đồng skincare nói riêng. Cụ thể, chủ nhân bài post là Bác sĩ Đại Thủy (Thạc sĩ - Bác sĩ Nội trú Da liễu - Đại học Y Hà Nội) đã đưa ra một lời khẳng định đanh thép:
"Là Bác sĩ nội trú Da liễu, tôi khuyên bạn nếu không trang điểm thì không bắt buộc phải tẩy trang!!!"
Lời khuyên đang viral những ngày gần đây của một Bác sĩ Nội trú Da liễu.
Nhìn vào lượt like và share cho thấy sức hút không nhỏ của một chủ đề không mới nhưng luôn hữu ích khi gắn chặt với sinh hoạt hàng ngày và chu trình dưỡng da của rất nhiều phụ nữ.
Tuy nhiên, lời khuyên trên của Bác sĩ Đại Thuỷ không hoàn toàn được ủng hộ. Bên dưới phần bình luận, nhìn thấy đầu tiên là 2 chiều quan điểm trái ngược giữa nhóm tán thành và không tán thành. Ai nấy cũng đều lập luận dựa trên trải nghiệm chăm sóc da cá nhân của họ.
Hai luồng quan điểm trái chiều tạo nên cuộc bàn luận rôm rả.
Một số ý kiến trung gian lại cho rằng lời khuyên này của Bác sĩ Thuỷ tuy đúng nhưng chưa đủ, chính xác hơn là chưa cụ thể:
"Không phải Bác sĩ da liễu nhưng đã làm việc với khá nhiều Bác sĩ và tiếp xúc hàng nghìn khách hàng, bản thân da dầu mụn nữa, tôi khẳng định: Lời Bác sĩ khuyên là đúng. Nhưng chỉ đúng với một số người. Còn với ai da dầu, sống ở môi trường bụi mịn thì sẽ hiểu tẩy trang cần tới cỡ nào";
"Ở trên Threads nhiều Bác sĩ da liễu hay khuyên quá. Nhưng chỉ tóm gọn trong vài câu thì thật nhiều thiếu sót. Ví dụ không makeup, không dùng kem chống nắng thì cũng không cần dùng tẩy trang là đúng rồi. Nhưng với khí hậu nhiệt đới ẩm như ở Việt Nam, kể cả không làm gì thì việc dùng dầu tẩy trang để làm sạch cũng giúp da lấy đi dầu thừa, bụi mịn, cân bằng độ ẩm trên da. Cứ nói chung chung thế để câu view mệt quá"...
Liên hệ với Bác sĩ Đại Thuỷ để hiểu rõ hơn quan điểm của anh trong tình huống trên, Bác sĩ không cho rằng ý kiến của mình là thiếu cụ thể vì "nguyên tắc vẫn là nguyên tắc còn cá thể hoá vẫn có". Bác sĩ trẻ cũng phủ nhận việc xây dựng nội dung theo lối này nhằm "mở thảo luận", "câu view" trên Threads.
Nhiều người đọc nhận định đây là lời khuyên đúng nhưng rất chung chung, chưa cụ thể.
Góc nhìn chuyên gia: Đừng biến tẩy trang thành nghi thức bắt buộc
Để làm rõ kiến thức này một cách khoa học, Bác sĩ da liễu Nguyễn Xuân Quang (Founder MD Medical - Trị liệu và chăm sóc da) nhận định:
Không nên biến tẩy trang thành một nghi thức bắt buộc cho mọi làn da. Khi làm sạch, điều quyết định không phải “tẩy trang” hay “sữa rửa mặt”, mà là công thức chống nắng thuộc loại nào, khả năng làm sạch của sữa rửa mặt ra sao, lượng bôi có dày không, có chống nước hay không, có bôi lại nhiều lớp hay không, và nền da của người đó vốn thế nào.
Một nghiên cứu về khả năng làm sạch kem chống nắng cho thấy loại kem không chống nước có thể được làm sạch hiệu quả chỉ bằng sữa rửa mặt, còn kem chống nắng có chống nước thì nên cần tẩy trang để làm sạch tốt hơn.
Vì vậy, cách nói chuẩn xác hơn cho câu “không trang điểm thì không cần tẩy trang” nên là:
Đúng trong rất nhiều trường hợp, nhưng không phải đúng tuyệt đối cho tất cả trường hợp. Nếu người đó có dùng kem chống nắng (loại không chống nước), cũng không trang điểm, không bôi chồng quá nhiều lớp và dùng sữa rửa mặt phù hợp có chất hoạt động bề mặt tốt, thì một bước sữa rửa mặt thường đã đủ để làm sạch. Chất hoạt động bề mặt trong sữa rửa mặt chính là thành phần giúp lấy đi dầu, cặn bẩn và kem chống nắng còn sót lại trên da.
Bác sĩ da liễu Nguyễn Xuân Quang (Founder MD Medical - Trị liệu và chăm sóc da).
Dưới đây là phần giải đáp chi tiết của Bác sĩ Nguyễn Xuân Quang cho các thắc mắc phổ biến:
1. Không trang điểm nhưng có dùng kem chống nắng thì sữa rửa mặt thôi có đủ?
Bác sĩ Nguyễn Xuân Quang: Có, trong đa số trường hợp là đủ.
Tẩy trang được sinh ra chủ yếu để hòa tan lớp nền, son, mascara, sản phẩm bám lâu và kem chống nắng chống nước. Còn với người chỉ dùng kem chống nắng thông thường, không makeup, thì một loại sữa rửa mặt dịu nhẹ nhưng làm sạch tốt hoàn toàn có thể đảm nhiệm việc đó. Nghiên cứu hiện có cho thấy với kem chống nắng không chống nước, sữa rửa mặt cho hiệu quả làm sạch tương đương tẩy trang và vượt xa chỉ rửa bằng nước. Nhưng để lập luận ở tầm “bác sĩ da liễu”, cần thêm một ý rất quan trọng:
Điều cần tránh là tư duy cực đoan. Không thể lấy trải nghiệm của người dùng kem chống nắng chống nước, bôi lặp lại 3-4 lần/ngày, sống ở môi trường bụi và nóng, rồi áp vào người chỉ bôi 1 lớp chống nắng và ngồi văn phòng. Hai tình huống đó khác nhau hoàn toàn về cách làm sạch trên da.
2. Combo kem chống nắng + bụi bẩn môi trường: Sữa rửa mặt "đấu" lại được không?
Bác sĩ Quang khẳng định: Vẫn có thể làm sạch hoàn toàn bình thường, nếu dùng sữa rửa mặt phù hợp và cách rửa đúng.
Bụi bẩn ngoài môi trường không có nghĩa là da cần thêm thật nhiều bước. Da không phải cái nồi dính phải “ngâm - tẩy - cọ” mới sạch. Trong chăm sóc da, làm sạch quá mức còn dễ làm hàng rào bảo vệ da bị tổn thương hơn. Học viện Da liễu Hoa Kỳ khuyến nghị làm sạch dịu nhẹ, tránh chà xát, và nhấn mạnh rằng rửa mặt nhẹ nhàng giúp loại bỏ bụi bẩn, tế bào chết bám trên da mà không gây kích ứng. Nói cách khác, bụi bẩn và kem chống nắng không bắt buộc phải tẩy trang.
Những điều cần quan tâm hơn là:
- Sữa rửa mặt có phù hợp không?
- Người đó có rửa mặt đủ thời gian không?
- Có rửa kỹ vùng rìa mặt, cánh mũi, quai hàm không?
- Kem chống nắng đó có phải loại chống nước, bám da mạnh hay không?
3. Vì sao nhiều người phản hồi là chỉ dùng sữa rửa mặt khi không tẩy trang, cũng không trang điểm, vài hôm là mặt lên mụn?
Phần này cần phải làm rõ: mụn là bệnh lý đa yếu tố, không thể quy tất cả về một nguyên nhân duy nhất là “không tẩy trang”. Các tài liệu da liễu đều mô tả mụn liên quan đến nhiều cơ chế như tăng tiết bã, bít tắc cổ nang lông, phản ứng viêm, hệ vi sinh da, sản phẩm không phù hợp, thói quen chạm tay, ma sát, nội tiết bên trong và nền da sẵn có.
Cho nên, khi ai đó nói: “Em không tẩy trang, chỉ rửa bằng sữa rửa mặt, vài hôm lên mụn” thì về mặt khoa học, câu đó mới chỉ là một trùng hợp thời điểm, chưa đủ để kết luận quan hệ nhân quả.
Bác sĩ đưa ra 5 lý do có thể dẫn đến tình trạng mụn thay vì chỉ đổ lỗi cho bước làm sạch:
- Nền da dễ bít tắc sẵn.
- Kem chống nắng quá dày, gây bí và không hợp nền da.
- Sữa rửa mặt không phù hợp hoặc rửa không sạch.
- Stress, rối loạn giấc ngủ, nội tiết dao động, ăn uống thất thường.
- Làm sạch quá tay, khiến da kích ứng, hàng rào da bất ổn rồi nổi sẩn viêm.
Kết luận chuyên môn: Tẩy trang là công cụ, không phải chân lý
- Không trang điểm mà chỉ dùng kem chống nắng thì nhiều trường hợp chỉ cần sữa rửa mặt là đủ.
- Nếu chỉ sử dụng kem chống nắng và bụi bẩn môi trường, sữa rửa mặt vẫn có thể làm sạch tốt khi sản phẩm phù hợp và kem chống nắng không phải loại chống nước quá mạnh.
- Tẩy trang không phải chân lý bắt buộc cho mọi làn da mỗi ngày; nó là một công cụ dùng khi cần.
- Chuyện “không tẩy trang thì lên mụn” là một kết luận quá đơn giản cho một bệnh cảnh phức tạp. Mụn là đa nguyên nhân, không thể đổ toàn bộ trách nhiệm cho việc bỏ qua một bước tẩy trang.
Tóm lại:
“Không nên thần thánh hóa tẩy trang. Tẩy trang không phải sinh ra để chứng minh phải skincare kỹ hơn, mà để hỗ trợ làm sạch da khi đang bôi các sản phẩm khó trôi như makeup hoặc kem chống nắng chống nước. Nếu chỉ dùng kem chống nắng thông thường và không trang điểm, sữa rửa mặt phù hợp cho da là đủ để làm sạch. Còn việc lên mụn sau vài hôm không tẩy trang là một nhận định thiếu cơ sở nếu chưa đánh giá nền da, loại chống nắng, loại sữa rửa mặt, yếu tố bên trong và hàng loạt yếu tố khác. Da liễu không làm việc bằng suy đoán một chiều.”
Ảnh Internet, NVCC
