Kakao - tập đoàn công nghệ và internet đa quốc gia khổng lồ của Hàn Quốc - đang phải đối mặt với viễn cảnh đen tối: một cuộc đình công toàn tập đoàn lần đầu tiên trong lịch sử.
Tính đến các báo cáo tài chính và dữ liệu nhân sự gần đây nhất, số lượng nhân viên của riêng công ty mẹ Kakao là khoảng hơn 3.900 người. Tuy nhiên, nếu tính tổng quy mô nhân sự của toàn bộ Tập đoàn Kakao (bao gồm công ty mẹ và mạng lưới hàng chục công ty con, công ty thành viên liên kết như Kakao Pay, Kakao Mobility, Kakao Enterprise, Kakao Games, Entertainment...), tổng số lượng nhân viên có thể lên tới hơn 10.000 người.
Trước đó, vào ngày 27 tháng 5, Ban Quản lý và Công đoàn Kakao đã bước vào phiên hòa giải thứ hai do Ủy ban Quan hệ Lao động Vùng Gyeonggi tại Suwon làm trung gian. Sau hơn 8 tiếng thảo luận căng thẳng, cuộc đàm phán đổ vỡ hoàn toàn, dẫn đến việc đình chỉ hòa giải về mặt thủ tục. Kết quả này đồng nghĩa với việc phía công đoàn đã chính thức giành được quyền đình công hợp pháp.
Đại diện công đoàn cho biết các hoạt động bãi công dự kiến sẽ bắt đầu vào đầu tháng 6, lịch trình và hình thức cụ thể đang được thảo luận nội bộ. Mặc dù công ty thành viên Kakao Mobility từng chứng kiến các phong trào phản kháng của công nhân vào năm ngoái, nhưng một cuộc đình công tổng lực, đồng loạt trên quy định toàn tập đoàn sẽ là chương đen tối chưa từng có trong lịch sử của Kakao.
Tranh chấp thù lao leo thang
Suốt từ đầu năm đến nay, hai bên đã liên tục thương lượng về cơ cấu lương thưởng theo hiệu suất và tỷ lệ tăng lương nhưng không tìm được tiếng nói chung. Sự rạn nứt lộ rõ khi đôi bên thất bại trong phiên điều trần đầu tiên vào ngày 18 tháng 5, trước khi đẩy mọi thứ vào ngõ cụt trong cuộc đối thoại ngày 27 tháng 5.
Tâm điểm của cuộc tranh chấp xoay quanh ba vấn đề cốt lõi: tỷ lệ tăng lương cơ bản, quy mô tiền thưởng và việc có hay không tính Cổ phiếu thưởng hạn chế (RSU) vào quỹ lương thưởng hiệu suất.
Các báo cáo trước đó cho thấy công đoàn đã yêu cầu mức thưởng hiệu suất tương đương từ 10% đến 15% lợi nhuận hoạt động của tập đoàn. Tuy nhiên, phía công đoàn phản pháo rằng đề xuất này thực chất do chính công ty đưa ra ban đầu. Các nguồn tin thâm nhập thị trường cho biết, quy mô gói bồi thường mà công đoàn đòi hỏi vẫn giữ nguyên giá trị và điều này khiến ban lãnh đạo Kakao tỏ ra vô cùng thẳng thắn về sự bất mãn của mình.
Một nút thắt lớn khác là quyền lợi RSU. Bắt đầu từ năm ngoái, Kakao đã thay thế quyền chọn mua cổ phiếu (stock options) bằng việc cấp RSU hàng năm trị giá 5 triệu won cho các nhân viên có thâm niên từ một năm trở lên. Ban lãnh đạo lập luận rằng khoản RSU này phải được tính là một phần của tiền thưởng hiệu suất, trong khi công đoàn kiên quyết yêu cầu phải tách biệt hai khoản này.
Ngay trước thềm phiên hòa giải thứ hai, làn sóng giận dữ đã lan rộng khi người lao động tại 5 công ty thành viên then chốt, bao gồm trụ sở chính Kakao, Kakao Pay, Kakao Enterprise, DK Techin và XL Games, đã bỏ phiếu áp đảo đồng ý đình công.
Căng thẳng tiếp tục bị đẩy lên cao khi công đoàn chỉ trích gay gắt ban điều hành về những sai lầm trong quản lý dẫn đến khủng hoảng vận hành tại XL Games và DK Techin. Họ ép tập đoàn phải dừng ngay chương trình cho thôi việc tự nguyện và điều chuyển nhân sự đang diễn ra tại XL Games, đồng thời yêu cầu rút lại đề xuất tăng lương nghèo nàn và giải quyết dứt điểm tình trạng bất ổn việc làm tại DK Techin. Công đoàn cũng không ngần ngại chỉ trích quỹ lương thưởng dành cho các lãnh đạo cấp cao là quá mức chịu đựng.
Niềm tin xói mòn
Ông Seo Seung-wook, Chủ tịch Crew Union - công đoàn của Kakao thuộc Công đoàn Công nhân Hóa chất, Dệt may và Thực phẩm Hàn Quốc - đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ tình trạng bấp bênh của người lao động tại DK Techin:
“Những sai lầm và thất bại của công ty được tạo ra bởi quyết định của ban điều hành, nhưng gánh nặng lại bị đổ lên vai người lao động thông qua việc cắt giảm lương và đe dọa sinh kế. Những gì người lao động đang đòi hỏi không phải là đặc quyền, mà là sự ổn định công việc tối thiểu và mức thù lao công bằng, xứng đáng với giá trị lao động họ bỏ ra”.
Thực tế, các cuộc xung đột về văn hóa tổ chức và nhân sự tại Kakao đã âm ỉ từ trước khi công đoàn được thành lập. Kể từ khi ra mắt vào năm 2018, công đoàn đã liên tục chất vấn tập đoàn về số giờ làm việc, tái cấu trúc tổ chức, việc tách và bán các công ty con, cũng như sự bất ổn trong việc làm. Việc công đoàn này phản đối kế hoạch bán AXZ - đơn vị vận hành cổng thông tin Daum - gần đây là một ví dụ điển hình cho thấy những rạn nứt nội bộ.
Làn sóng tranh cãi nội bộ càng trở nên dữ dội vào năm ngoái xung quanh nỗ lực tái cấu trúc ứng dụng KakaoTalk do cựu Giám đốc Sản phẩm (CPO) Hong Min-taek dẫn dắt. Các nguồn tin bên trong và bên ngoài công ty cho biết, ông Hong đã đơn phương thúc đẩy các cải cách quy mô lớn trên KakaoTalk mà không có sự giao tiếp đầy đủ với nhân viên nội bộ, để rồi bất lực trong việc ứng phó khi đối mặt với phản ứng dữ dội từ người tiêu dùng. Các giám đốc điều hành khác cũng bị chỉ trích vì không đưa ra được bất kỳ giải pháp thay thế có ý nghĩa.
Hệ quả từ vụ việc này cũng đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực quản trị của vị nữ Thuyền trưởng - CEO Kakao Chung Shin-a, khi bà để ông Hong một mình hứng chịu phần lớn búa rìu dư luận xung quanh thất bại của KakaoTalk. Giới thạo tin cho biết ông Hong sau đó đã bày tỏ ý định rời công ty.
Trong một tuyên bố đanh thép, công đoàn Kakao nhấn mạnh việc đình chỉ hòa giải là kết quả tất yếu từ sự thất bại liên tục của ban quản lý trong việc khôi phục niềm tin. Công đoàn chỉ ra rằng Tập đoàn Kakao sở hữu một số lượng lớn kỷ lục các giám đốc điều hành đầy tai tiếng, đồng thời vạch trần khoản tiền thưởng kếch xù được chi trả cho các cựu lãnh đạo, bao gồm cựu CEO Kakao Pay Ryu Young-joon, cựu CEO Kakao Hong Eun-taek và cựu CEO Kakao Enterprise Baek Sang-yeop.
Hệ lụy
Kakao hiện đang dồn lực theo đuổi các sáng kiến kinh doanh mới tập trung vào việc phát triển công nghệ AI đại lý (agentic AI), đồng thời nỗ lực cải thiện biên lợi nhuận trong các mảng kinh doanh cốt lõi hiện tại. Công ty cũng đang đối mặt với áp lực phải tái cấu trúc chiến lược, cắt bỏ các hoạt động không cốt lõi và thua lỗ.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu sự hoài nghi giữa ban quản lý và người lao động không được hóa giải và biến thành một cuộc đình công thực tế trên diện rộng, Kakao sẽ gặp vô vàn khó khăn. Cuộc khủng hoảng không chỉ làm tê liệt các thương vụ bán lại công ty con mà còn trực tiếp bóp nghẹt quá trình triển khai các dự án AI mới.
Một giám đốc điều hành trong ngành công nghiệp internet nhận định rằng, dù đang có những so sánh với các tranh chấp lao động tại Samsung Electronics hay SK hynix, xung đột tại Kakao ban đầu dường như không nghiêm trọng đến mức leo thang thành một cuộc khủng hoảng sinh tử như hiện tại. Vị này lưu ý rằng đối thủ cạnh tranh Naver gần đây đã đạt được thỏa thuận tương đối nhanh chóng với công đoàn của họ, đồng thời nhấn mạnh: “Việc tái thiết lập niềm tin lẫn nhau giờ đây đã trở thành bài toán sống còn và cấp bách nhất đối với tương lai của Kakao”.
Theo: The Elec, Yohap
