Khi nhiều quốc gia châu Âu vẫn chưa kịp khắc phục hậu quả của đợt nắng nóng lịch sử trong tháng 6, Tây Ban Nha và Pháp lại chuẩn bị bước vào một đợt nắng nóng mới với nền nhiệt có thể lên tới 44°C.
Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về những tác động ngày càng nghiêm trọng của thời tiết cực đoan, đặc biệt trong bối cảnh hơn 2.000 người được ghi nhận tử vong vượt mức bình thường tại hai quốc gia chỉ trong vòng một tháng.
Theo Cơ quan Khí tượng Quốc gia Tây Ban Nha (Aemet), từ cuối tuần này, một khối không khí khô và rất nóng sẽ bao phủ phần lớn lãnh thổ nước này. Dự báo đến đầu tuần sau, nhiều khu vực ở đông nam Tây Ban Nha có thể ghi nhận nhiệt độ từ 42-44°C, trong khi nhiều địa phương khác cũng sẽ vượt ngưỡng 40°C.
Người phát ngôn của Aemet, Rubén del Campo, cho biết nhiệt độ sẽ bắt đầu tăng mạnh từ cuối tuần và không loại trừ khả năng Tây Ban Nha sẽ bước vào một đợt nắng nóng mới kéo dài.
Cơ quan này đồng thời cảnh báo nguy cơ cháy rừng sẽ gia tăng trong những ngày tới, đồng thời khuyến cáo người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch và các bệnh mạn tính hạn chế ra ngoài trong thời điểm nắng gắt.
Đợt nắng nóng mới xuất hiện ngay sau khi Tây Ban Nha và Pháp vừa trải qua tháng 6 được đánh giá là một trong những tháng nóng nhất từng được ghi nhận
Theo Aemet, tháng 6/2026 là tháng Sáu nóng thứ hai trong lịch sử Tây Ban Nha, chỉ đứng sau năm 2025. Nhiệt độ trung bình của cả tháng cao hơn khoảng 3,2°C so với mức trung bình nhiều năm.
Không chỉ ghi nhận các kỷ lục về nhiệt độ, tháng 6 còn để lại những con số đáng báo động về sức khỏe cộng đồng.
Tại Tây Ban Nha, hệ thống giám sát tử vong hằng ngày MoMo thuộc Bộ Y tế ghi nhận 1.029 trường hợp tử vong vượt mức bình thường có liên quan đến nhiệt độ cao trong tháng 6.
Trong khi đó, Cơ quan Y tế công cộng Pháp ước tính đợt nắng nóng kéo dài khoảng 10 ngày cuối tháng 6 đã khiến nước này có thêm khoảng 1.000 ca tử vong so với mức thông thường trong giai đoạn từ ngày 24 đến 28/6. Đây mới chỉ là số liệu sơ bộ và con số cuối cùng có thể còn cao hơn khi quá trình thống kê hoàn tất.
Như vậy, chỉ trong thời gian ngắn, hơn 2.000 người tại Tây Ban Nha và Pháp đã tử vong vượt mức bình thường do tác động của nắng nóng cực đoan.
Ông Nicolas Revel, Giám đốc hệ thống bệnh viện khu vực Paris, nhận định số người thiệt mạng trong đợt nắng nóng năm nay khó có thể chạm mức khoảng 15.000 người như thảm họa nắng nóng năm 2003 nhờ hệ thống cảnh báo và ứng phó đã được cải thiện. Tuy nhiên, ông cho rằng số ca tử vong nhiều khả năng vẫn sẽ vượt mức khoảng 5.700 trường hợp ghi nhận trong năm ngoái.
Du khách che nắng bằng ô thăm quan Cung điện Cibeles ở trung tâm Madrid (Tây Ban Nha)
Người cao tuổi tiếp tục là nhóm chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất.
Theo tổ chức cấp cứu SOS Médecins, số ca tử vong ở người trên 75 tuổi đã tăng 85% trong hai tuần cuối tháng 6. Chỉ trong tuần bắt đầu từ ngày 22/6, có 513 người cao tuổi qua đời, gần gấp đôi so với tuần trước đó.
Áp lực lên hệ thống y tế cũng tăng nhanh khi số cuộc gọi cấp cứu vì sốt cao, say nắng và mất nước đồng loạt tăng mạnh.
Trên tất cả các nhóm tuổi, số ca liên quan đến say nắng tăng tới 480%, trong khi các trường hợp mất nước tăng 315%. Riêng số bệnh nhân trên 75 tuổi phải nhập viện tăng gần 20%.
Không chỉ gây ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng, nắng nóng còn kéo theo hàng loạt hệ lụy khác.
Bộ trưởng Thể thao và Thanh niên Pháp Marina Ferrari cho biết kể từ ngày 19/6, nước này đã ghi nhận hơn 90 trường hợp chết đuối. Theo bà, nhiều người đã tìm đến sông, hồ và biển để giải nhiệt trong thời tiết oi bức, làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn.
Ở miền nam nước Pháp, thời tiết khô hạn kết hợp với gió mạnh đã khiến nhiều vụ cháy rừng bùng phát. Theo Bộ Nội vụ Pháp, ba đám cháy lớn, trong đó có hai vụ xảy ra gần thành phố cảng Marseille, đã thiêu rụi khoảng 1.210 ha rừng.
Trong khi đó, tại Paris, đợt nắng nóng mới còn khiến nhu cầu mua thiết bị làm mát tăng đột biến.
Hàng trăm người đã đổ về các siêu thị Lidl để săn mua những mẫu điều hòa giá rẻ chỉ khoảng 179 euro, trong khi phần lớn sản phẩm trên thị trường có giá từ 1.200 euro trở lên. Tại nhiều cửa hàng, lượng khách quá đông dẫn đến cảnh chen lấn, cãi vã, thậm chí cảnh sát phải có mặt để đảm bảo trật tự.
Theo truyền thông địa phương, nhiều người xếp hàng hơn một giờ nhưng vẫn không mua được sản phẩm vì hàng nhanh chóng được bán hết.
Các chuyên gia cho rằng tình trạng này phản ánh thực tế hạ tầng tại Pháp vẫn chưa thích nghi với những mùa hè ngày càng khắc nghiệt.
Do khí hậu trước đây tương đối ôn hòa, phần lớn nhà ở và trường học tại nước này không được lắp đặt điều hòa nhiệt độ. Tuy nhiên, khi các đợt nắng nóng xuất hiện với tần suất và cường độ ngày càng lớn, nhu cầu làm mát tăng mạnh đã tạo áp lực lên cả hệ thống hạ tầng lẫn đời sống người dân.
Nhiều nhà khoa học nhận định những đợt nắng nóng cực đoan như hiện nay gần như không thể xảy ra nếu không có tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Trong bối cảnh châu Âu liên tiếp ghi nhận các mùa hè nóng kỷ lục, những hiện tượng thời tiết từng được coi là bất thường đang dần trở thành trạng thái mới, đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với y tế, kinh tế và khả năng thích ứng của các quốc gia.
Nguồn: Theguardian, Unn