Giá dầu thế giới đang chịu áp lực nặng nề từ những lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông.
Theo TASS, hàng trăm mỏ khoáng sản rắn và hàng chục mỏ dầu khí có thể được phát hiện ở Nga trong năm nay, người đứng đầu Cơ quan Tài nguyên Khoáng sản Liên bang (Rosnedra) Oleg Kazanov cho biết trong một cuộc phỏng vấn với TASS. "Đây sẽ là hàng chục mỏ hydrocarbon mới và hàng trăm mỏ khoáng sản rắn", ông nói. Người đứng đầu cơ quan mô tả việc phát hiện các mỏ là một quá trình sáng tạo.
"Chúng tôi không có kế hoạch phát hiện các mỏ, giống như một họa sĩ không có kế hoạch vẽ tranh. Đó vẫn là một quá trình sáng tạo. Chúng tôi sẽ phát hiện ra càng nhiều càng tốt, mặc dù chúng tôi chỉ hiểu sơ bộ về số liệu thống kê", Kazanov giải thích. Sau cuộc thăm dò địa chất năm 2025, tổng cộng 317 mỏ khoáng sản rắn và hydrocarbon đã được bổ sung vào bảng cân đối kế toán nhà nước của Nga, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Nga báo cáo trước đó.
Các phát hiện được thực hiện trên khắp cả nước, từ miền trung nước Nga đến Siberia, Viễn Đông và Bắc Cực. Trong tổng số 317 mỏ, 276 là khoáng sản rắn và 41 là hydrocarbon. Lượng dự trữ của Nga năm 2025 tăng thêm 640 triệu tấn dầu và condensate (khí ngưng tụ), cùng 670 tỷ mét khối khí đốt. Tổng lượng dự trữ cân bằng tăng thêm bao gồm 614 tấn vàng, 3 triệu tấn đồng, 938,1 triệu tấn than và 984,2 triệu tấn quặng sắt.
Việc các mỏ này trải dài từ khu vực trung tâm đến vùng Viễn Đông và đặc biệt là Bắc Cực cho thấy Nga đang không ngừng mở rộng biên giới tài nguyên, đảm bảo rằng tốc độ gia tăng trữ lượng luôn vượt xa tốc độ khai thác – một chiến lược sống còn để duy trì quyền lực kinh tế giữa kỷ nguyên biến động.
"Mắt thần" AI và thuật toán dự báo địa chất
Trong môi trường Bắc Cực, việc khoan thăm dò sai vị trí có thể gây lãng phí hàng tỷ USD và để lại hậu quả môi trường nghiêm trọng. Để khắc phục, Nga đã đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bản sao số vào công tác địa vật lý. Các thuật toán deep learning được huấn luyện để lọc nhiễu từ dữ liệu địa chấn thu thập dưới lớp băng dày hàng trăm mét, cho phép các nhà khoa học "nhìn xuyên" qua các tầng đá phức tạp để nhận diện chính xác cấu trúc chứa hydrocarbon.
Bên cạnh đó, mô hình hóa 4D không chỉ dừng lại ở việc tái hiện không gian ba chiều mà còn mô phỏng sự biến đổi của dòng chảy tài nguyên theo thời gian thực. Điều này giúp các kỹ sư tối ưu hóa vị trí đặt giàn khoan ngay từ bước lập kế hoạch, đảm bảo tỷ lệ thành công của các giếng khoan thăm dò đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025-2026, bất chấp sự phức tạp của địa chất vùng cực.
Hệ sinh thái drone và robot tự hành (UAV/UGV)
Việc sử dụng con người để khảo sát thực địa tại vùng cực là vô cùng mạo hiểm và hiệu suất thấp do giới hạn về sức bền. Nga đã thay thế bằng các đội quân robot chuyên dụng, dẫn đầu là các dòng UAV chịu nhiệt cực thấp (như Orlan hoặc các mẫu cải tiến của Kalashnikov). Những thiết bị này được trang bị pin nhiệt đặc biệt và hệ thống chống đóng băng, mang theo máy đo từ phổ và radar xuyên đất (GPR) để quét hàng ngàn cây số vuông bề mặt mỗi ngày, lập bản đồ khoáng sản với độ phân giải cực cao.
Dưới mặt nước, các tàu ngầm không người lái (AUV) đóng vai trò thám hiểm thềm lục địa. Chúng có khả năng tự vận hành dưới lớp băng trôi, thu thập mẫu trầm tích và dữ liệu đáy biển mà không cần sự hỗ trợ liên tục từ các tàu phá băng mẹ. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa "trên không" và "dưới nước" này đã rút ngắn thời gian thăm dò từ hàng năm xuống còn vài tháng.
Công nghệ khoan và vật liệu siêu bền
Khai thác tại Bắc Cực đòi hỏi những thiết bị có sức chịu đựng phi thường trước sự mài mòn của băng giá và áp suất cực đại. Nga đã dẫn đầu thế giới với công nghệ khoan ngang tầm xa (ERD). Thay vì đặt các giàn khoan ngoài khơi đắt đỏ và dễ bị băng trôi tấn công, các kỹ sư đặt hệ thống trên đất liền và thực hiện các mũi khoan ngang vươn dài hàng chục km ra dưới đáy biển. Phương thức này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn bảo vệ hệ sinh thái nhạy cảm ven biển.
Để hỗ trợ các mũi khoan này, ngành vật liệu Nga đã cho ra đời các loại thép cường độ cao chịu lạnh. Các hợp kim chứa niken và titan mới đảm bảo thiết bị không bị giòn gãy ở nhiệt độ -60 độ C. Đồng thời, các đầu khoan được phủ kim cương nhân tạo và gốm kỹ thuật, cho phép xuyên phá các tầng đá cứng như thép trong điều kiện nhiệt độ âm mà không cần thay thế thường xuyên.
