Kho báu này là đất hiếm.
Ngày 6/5 vừa qua, sau hội đàm tại thủ đô New Delhi (Ấn Độ), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước.
Theo đó, các văn kiện thuộc nhiều lĩnh vực, từ khoa học công nghệ, khoáng sản thiết yếu, y tế, du lịch và văn hóa, tài chính, an ninh mạng đến hợp tác địa phương, kiểm toán. Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, hai nhà lãnh đạo cũng đã nhất trí chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được, đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ bước vào giai đoạn phát triển mới.
Trong số 13 văn kiện, có Biên bản ghi nhớ giữa Viện Công nghệ xạ hiếm Việt Nam và Công ty trách nhiệm hữu hạn Đất hiếm Ấn Độ (IREL).
Hai nhà lãnh đạo chứng kiến việc trao văn kiện hợp tác giữa hai nước. Ảnh: TTXVN
Đất hiếm hiện là tài nguyên quan trọng được nhiều quốc gia quan tâm, trong đó có Việt Nam và Ấn độ.
Trên thực tế, đây cũng là loại tài nguyên mà Việt Nam đang nắm giữ trữ lượng thuộc Top 2 thế giới.
Theo Cục Khảo sát địa chất Mỹ, Việt Nam có đất hiếm với trữ lượng khoảng 22 triệu tấn, tức là lớn thứ 2 thế giới, chỉ xếp sau Trung Quốc (44 triệu tấn).
Đất hiếm bao gồm 17 loại vật chất có từ tính và tính điện hóa đặc biệt. Đây cũng là một loại khoáng sản đặc biệt, có vai trò rất quan trọng và là vật liệu chiến lược đối với sự phát triển của các ngành kỹ thuật mũi nhọn, công nghệ cao, chẳng hạn như điện, điện tử, quang học, laser, vật liệu siêu dẫn và chất phát quang. Đất hiếm là chất không thể thiếu trong xe ô tô điện, pin lưu trữ, tấm pin mặt trời và tua bin gió…
Giá trị mang lại của đất hiếm được đánh giá là rất lớn với nền kinh tế toàn cầu. Đây cũng là nguyên nhân nhiều quốc gia lớn trên thế giới khao khát có được tài nguyên này, đồng thời chi mạnh cho công nghệ khai thác đất hiếm.
Mỹ và Trung Quốc nhiều lần ngỏ ý hợp tác về đất hiếm với Việt Nam
Việt Nam hiện có trữ lượng đất hiếm thuộc top 2 thế giới. Ảnh minh họa
Ngoài Ấn Độ, các cường quốc như Mỹ và Trung Quốc cũng từng nhiều lần ngỏ lời muốn hợp tác về đất hiếm với Việt Nam.
Theo quyết định số 866/QĐ-TTg phê duyệt vào tháng 7/2023 về "quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050", Việt Nam dự kiến khai thác khoảng 2 triệu tấn quặng đất hiếm nguyên khai/năm. Trong đó, có mỏ được tập trung đầu tư để khai thác là Yên Phú (Yên Bái cũ, nay thuộc Lào Cai) và Đông Pao (Lai Châu).
Ngay sau Quyết định này, có nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm đến đất hiếm của Việt Nam.
Điển hình là vào tháng 9/2023, trong chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mỹ khi đó là ông Joe Biden, hai nước đã ký biên bản ghi nhớ về hỗ trợ xác định trữ lượng đất hiếm của Việt Nam. Đến tháng 10 cùng năm, nhà kinh tế trưởng thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ Emily Blanchard sang thăm, làm việc tại Việt Nam. Nhà kinh tế này nhấn mạnh Mỹ sẵn sàng cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam trong việc tổ chức đấu thầu trong lĩnh vực khai khoáng, bao gồm cả khai thác đất hiếm.
Vào ngày 23/11/2023, Tập đoàn Đất hiếm Trung Quốc (CREG), một trong những công ty đất hiếm lớn nhất thế giới, khi nắm 37,6% hoạt động khai thác đất hiếm của Trung Quốc, cũng mở lời mong muốn hợp tác với Việt Nam. Vài tháng sau, đến tháng 4/2024, doanh nghiệp này lại một lần nữa bày tỏ mong muốn hợp tác đầu tư vào đất hiếm của Việt Nam.
Hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ tăng trưởng rất tích cực, với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 15 - 16 tỷ USD/năm trong giai đoạn gần đây. Đáng chú ý, Ấn Độ hiện nằm trong nhóm 10 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Đầu tư hai chiều tiếp tục mở rộng với gần 500 dự án, và còn nhiều dư địa để hai nước tiếp tục có những bước hợp tác bứt phá.
Việt Nam và Ấn Độ cũng đang mở rộng mạnh hợp tác sang các lĩnh vực mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch và dữ liệu vệ tinh. Ngoài ra, trao đổi văn hóa, giao lưu nhân dân của hai nước cũng đang có bước phát triển mạnh mẽ.
