Mỹ, Trung Quốc chạy theo “cơn bão” có thể tạo ra 5.000 tỷ USD, Việt Nam sắp có “cú hích rất lớn”

Lĩnh vực này là AI, trí tuệ nhân tạo.

Theo Tập đoàn Dữ liệu quốc tế IDC, đến năm 2030, AI sẽ mang lại trị giá tương đương 5.000 tỷ USD cho kinh tế toàn cầu. Công nghệ này đang mở ra nhiều cơ hội thay đổi lớn cho nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Trong nhiều năm qua, AI đã tạo nên một “cơn bão” lớn và đến bây giờ vẫn chưa hề lắng xuống. Nhiều cường quốc trên thế giới như Mỹ, Trung Quốc... đều ráo riết chạy đua và sẵn sàng chi nhiều tỷ USD cho cuộc đua về AI.

Trong năm 2025, số tiền nước Mỹ đầu tư cho AI ước tính khoảng 375 tỷ USD. Tính chung trong hơn 10 năm qua, nền kinh tế số 1 thế giới đã chi gần 2.000 tỷ USD vào AI. Đây là một quy mô đầu tư vượt xa bất kỳ chương trình về khoa học – công nghệ nào trong lịch sử nước Mỹ.

Trong khi đó, Trung Quốc đẩy mạnh phát triển AI về mọi mặt ở đất nước tỷ dân. Quốc gia này chú trọng vào việc đưa các công cụ AI giá rẻ và hiệu quả vào mọi dịch vụ công cộng và hoạt động đời sống...

Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng về AI và đã xác định 2 nội dung cốt lõi là nghiên cứu phát triển và ứng dụng AI, mục tiêu cao nhất là tự chủ công nghệ lõi. Trước đó, trong năm 2025, Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, từ đó trở thành một trong số ít quốc gia sớm có luật về AI.

Mới đây nhất, trong ngày 28/5, Việt Nam công bố ra mắt Vietnam AI Innovation Challenge, Hackathon AI-native đầu tiên tại Việt Nam. Đây là sáng kiến hợp tác giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC, Bộ Tài chính) và Tập đoàn Meta nhằm tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo từ các tổ chức/cá nhân trên toàn thế giới để giải quyết những thách thức quan trọng tầm quốc gia.

Nhân dịp chương trình đặc biệt này vừa bắt đầu, PV đã có cuộc trao đổi nhanh với PGS. TS Nguyễn Gia Như, Hiệu trưởng Trường Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo, Đại học Duy Tân (Đà Nẵng).

Kiến tạo thế hệ nhân lực AI mới cho Việt Nam

-Chương trình Vietnam AI Innovation Challenge 2026, Hackathon AI-native đầu tiên tại Việt Nam, được đưa về miền Trung thì sẽ có ý nghĩa như thế nào trong chiến lược dịch chuyển và thúc đẩy các trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, ngoài 2 đầu ở Hà Nội và TP HCM, thưa ông?

Khi cuộc thi này diễn ra tại Đà Nẵng, tôi nghĩ đây là một cú hích rất lớn. Bởi vì có rất nhiều người trẻ từ các startup AI, sinh viên của các trường ĐH sẽ tham gia, góp phần vào sự phát triển của TP Đà Nẵng trong công cuộc phát triển AI.

Chương trình này không chỉ là một hackathon mà còn là bước đi quan trọng trong việc kiến tạo thế hệ nhân lực AI mới cho Việt Nam. Khi AI đang trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của quốc gia, thì những môi trường thực chiến như sự kiện này sẽ giúp người trẻ không chỉ học về AI, mà biết cách dùng AI để tạo ra sản phẩm, giải quyết bài toán thật và kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia toàn cầu.

Chúng tôi kỳ vọng từ sự kiện 48 giờ tại Đà Nẵng sẽ xuất hiện những đội ngũ tài năng, những sản phẩm có khả năng triển khai thực tế và xa hơn là một thế hệ kỹ sư AI Việt Nam đủ bản lĩnh, đủ năng lực để bước ra khu vực và thế giới.

-Dự kiến sẽ có khoảng 2.000 lập trình viên sẽ tham gia chương trình, với vai trò viện trường, xin ông có thể cho biết các bạn sinh viên đang theo học chuyên ngành nào có thể tham gia? ĐH Duy Tân sẽ hỗ trợ ra sao cho các bạn trong quá trình 6 tháng tham gia?

Hoàn toàn có thể. Các bạn sinh viên học các chuyên ngành như công nghệ thông tin, AI… đều có thể tham gia.

Với ĐH Duy Tân, sinh viên trường chúng tôi tham gia các cuộc thi như thế này rất nhiều. Thông thường, chúng tôi có kế hoạch lập nhóm, đào tạo bồi dưỡng. Hiện nay, ĐH Duy Tân có 8 đội tham gia cuộc thi AI ASEAN (kéo dài 3 tháng – PV).

Riêng với cuộc thi hackathon này, với đích đến là 48 tiếng, nhiều sinh viên của chúng tôi cũng đã có kinh nghiệm. Bởi các em cũng đã được tôi luyện qua nhiều cuộc thi quốc tế.

-48 tiếng là chặng thi đấu mang tính quyết định của Vietnam AI Innovation Challenge 2026, nhưng trước đó là cả chặng đường huấn luyện và đào tạo. Vậy, ĐH Duy Tân có chương trình gì để hỗ trợ cho các bạn sinh viên trau dồi kinh nghiệm để tham gia thực chiến, thưa PGS?

Trường chúng tôi có một lab AI, một vườn ươm. Tại đó, các bạn sinh viên thường xuyên có cơ hội được các thầy chỉ bảo, cùng các thầy làm các sản phẩm AI thực chiến. Vườn ươm này của chúng tôi có sự tham gia của các doanh nghiệp. Họ tham gia cùng hỗ trợ cho sinh viên để giải một số bài toán đặt ra. Điều này giúp các sinh viên có cơ hội làm nhiều bài toán thực tiễn.

"Sinh viên sẽ được dùng AI để giải chính bài toán AI trong 48 tiếng"

-Theo ông, việc sinh viên được tham gia các sân chơi lớn như Vietnam AI Innovation Challenge 2026 thì sẽ mang lại những lợi thế gì cho các bạn trong quá trình trau dồi nghề nghiệp và định hình công việc sau này?

Sinh viên được tham gia các cuộc thi lớn như này rất có lợi. Các em được cọ xát với bài toán thực tiễn rất lớn.

Một điều mới lạ là cuộc thi này dùng AI để giải chính bài toán AI và trong 48 tiếng các bạn phải giải được bài toán thực tiễn. Qua đó, các bạn sẽ học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm thực chiến, có cơ hội kết nối, giao lưu và học hỏi được rất nhiều AI builder từ khắp các vùng miền, các chuyên gia trong và ngoài nước…

-Sinh viên Việt Nam hiện đang thiếu những gì khi tham gia vào những cuộc thi như này, thưa ông?

Về mặt kỹ thuật, tôi thấy sinh viên Việt Nam và những người làm Builder tại các công ty có trình độ công nghệ khá tốt. Nhưng những kinh nghiệm thực chiến, tiệm cận với bài toán thực tiễn, cách giải các bài toán này ra sao thì sinh viên mình vẫn còn thiếu. Vì vậy, việc tham gia các cuộc thi như hackathon AI càng nhiều càng tốt sẽ làm cho cách thức nhìn nhận vấn đề của sinh viên trong việc giải các bài toán thực tế sẽ rất hay. Đương nhiên, trong quá trình huấn luyện và đào tạo, chúng tôi phải đưa các bài toán thực tiễn của các doanh nghiệp vào các học phần, casestudy… Tất cả đều phải liên kết với doanh nghiệp thì mới thực tiễn.

-Với cuộc thi lần này, ĐH Duy Tân có tham gia cuộc thi này không và số lượng là khoảng bao nhiêu, thưa ông?

Trong trường ĐH Duy Tân hiện nay đã có ngành đào tạo AI. Chúng tôi mở chuyên ngành này cách đây 4 năm. Đến nay, chúng tôi có khoảng 400 sinh viên đang theo học. Ngoài ra, trường còn có ngành khoa học máy tính, công nghệ thông tin, bảo mật, kỹ thuật phần mềm, dữ liệu…

Với cuộc thi hackathon AI như Vietnam AI Innovation Challenge 2026, chúng tôi sẽ cho sinh viên đăng ký, nhưng dĩ nhiên là có chọn lọc. Hackathon AI là một cuộc thi rất khó nên chúng tôi sẽ cho sinh viên tham gia một cuộc thi vòng trường, từ đó chọn ra một số nhóm để gửi đi thi.

Xin cảm ơn ông đã chia sẻ!

Được triển khai trong khuôn khổ Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (Viet Nam Innovation Challenge 2026), Vietnam AI Innovation Challenge 2026 là hackathon AI-native đầu tiên tại Việt Nam, quy tụ 2.000 - 3.000 lập trình viên và người trẻ cùng giải các bài toán thực tế từ doanh nghiệp trong 48 giờ tại Đà Nẵng (17 - 19/7/2026).

Chương trình được đồng tổ chức bởi Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Tập đoàn Meta, Tổ chức AI for Vietnam (AIV), và Đại học Duy Tân, với sự đồng hành của Tổ chức AI Singapore, Vietnam AI Stars, STEAM for Vietnam, FPT Smart Cloud và Trường Đại học FPT. Đáng chú ý, sự kiện mở đầu bằng hành trình hội tụ trên hai chuyến tàu Thống Nhất từ Hà Nội và TP HCM đến Đà Nẵng.