Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại buổi họp báo ở dinh thự Mar-a-Lago. Ảnh: Reuters
Theo CNBC , tại cuộc họp báo ở dinh thự Mar-a-Lago ngày 3/1 (theo giờ Mỹ), tức là gần nửa ngày sau khi bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ đưa những tập đoàn dầu khí lớn nhất thế giới, đầu tư hàng tỷ USD vào Venezuela. Đáng chú ý là những công ty này sẽ trả chi phí để tái thiết hệ thống hạ tầng khai thác dầu thô đã xuống cấp tại Venezuela.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh mục tiêu là khôi phục dòng chảy dầu mỏ bình thường và đưa Venezuela trở lại thị trường xuất khẩu năng lượng quốc tế. Mỹ sẽ tiến hành bán một lượng lớn dầu cho các quốc gia khác, trong đó nhiều nước đang sử dụng nguồn cung năng lượng từ quốc gia Nam Mỹ.
Tổng thống Trump nói: "Đã đến lúc tạo ra nguồn thu cho đất nước này". Đồng thời, Tổng thống Mỹ khẳng định quốc gia này sẽ điều hành Venezuela cho tới khi có một sự chuyển giao an toàn. Bởi vì ông không muốn để một người mới lên thay ông Nicolas Maduro và lặp lại tình trạng như nhiều năm qua.
Tổng thống Trump khẳng định, quan hệ giữa Mỹ và Venezuela sẽ là đối tác. Ông cho rằng việc này sẽ giúp người dân Venezuela trở nên giàu có, độc lập và an toàn.
Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới
Tổng thống Mỹ cho biết, các công ty dầu mỏ của nước này sẵn sàng đầu tư lớn vào Venezuela. Ảnh: Reuters
Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tiếp quản Venezuela, nhảy vào mảng dầu mỏ đang trở thành tâm điểm của truyền thông quốc tế cũng như thị trường năng lượng toàn cầu.
Trên thực tế, Venezuela là một trong những thành viên sáng lập của Tổ chức các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và sở hữu trữ lượng dầu mỏ được chứng minh là lớn nhất thế giới. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, Venezuela sở hữu trữ lượng dầu thô khoảng 303 tỷ thùng, chiếm khoảng 17% thế giới vào năm 2023. Mặc dù tài nguyên dồi dào nhưng Venezuela chỉ đóng góp 0,3% vào tổng sản lượng dầu thô toàn cầu vào thời điểm đó.
Trên thực tế, những cơ sở sản xuất và lọc dầu do nhà nước Venezuela quản lý không bị thiệt hại trong cuộc tấn công của Mỹ. Theo đó, hoạt động khai thác và lọc dầu vẫn diễn ra bình thường trong ngày 3/1.
Theo IEA, phần lớn trữ lượng dầu của Venezuela là dầu siêu nặng tập trung tại vành đai Orinoco. Do đó, việc khai thác loại dầu này đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao. Đây là lĩnh vực mà các tập đoàn dầu khí quốc tế có thế mạnh, nhưng sự tham gia của họ bị hạn chế vì các lệnh trừng phạt quốc tế. Đồng thời, do dòng vốn hạn chế của tập đoàn dầu khí quốc gia Venezuela PDVSA, tình trạng thiếu nhân lực chất lượng cao, cùng với nguồn tiền đầu tư từ nước ngoài, đã kìm hãm sự phát triển của ngành dầu khí tại Venezuela.
Theo các chuyên gia, mặc dù Venezuela sở hữu lợi thế và tiềm năng là trữ lượng dầu mỏ ước tính lớn nhất thế giới, nhưng sản lượng đã bị giảm mạng trong nhiều thập kỷ qua. Nguyên nhân là do quản lý yếu kém, cơ sở hạ tầng xuống cấp, sự thiếu vắng về đầu tư nước ngoài, đặc biệt là sau khi Venezuela quốc hữu hóa ngành dầu mỏ vào những năm 2000. Khi đó, quá trình quốc hữu hóa này bao gồm cả việc tiếp quản tài sản của những tập đoàn lớn như Exxon Mobil và ConocoPhillips.
Bất kỳ công ty nào trở lại Venezuela đều đối mặt hàng loạt rủi ro?
Một nhà máy lọc dầu ở Venezuela. Ảnh: Getty Images
Theo cảnh báo của các nhà phân tích, bất kỳ công ty nào trở lại Venezuela đều đối mặt hàng loạt rủi ro, từ an ninh, tình trạng hạ tầng và nguy cơ bất ổn chính trị kéo dài.
Theo Reuters , ông Mark Christian, Giám đốc phát triển kinh doanh tại CHRIS Well Consulting, nhận định, các công ty Mỹ sẽ không quay lại cho đến khi họ chắc chắn rằng mình sẽ được thanh toán và được đảm bảo ít nhất ở mức tối thiểu. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng sẽ chờ việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt trước khi tiến hành cân nhắc đầu tư quy mô lớn.
Bên cạnh đó, theo bà Helima Croft, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, việc tái thiết ngành dầu mỏ Venezuela là "một nhiệm vụ khổng lồ", trong bối cảnh lĩnh vực này đã suy giảm trong suốt nhiều thập kỷ.
Phân tích từ góc độ đầu tư, ông Brian Jacobsen, chiến lược gia kinh tế trưởng tại Annex Wealth Management, cho rằng đây có thể là vấn đề thời gian, chứ không phải câu hỏi có xảy ra hay không.
Vị chuyên gia này cũng cảnh báo thị trường thường chuyển sang trạng thái tránh rủi ro khi kỳ vọng xung đột gia tăng, trước khi nhanh chóng quay lại với tâm lý chấp nhận rủi ro sau khi sự kiện đã xảy ra. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường dầu mỏ vốn đã có nhiều dự báo về dư cung, diễn biến này có thể làm tăng áp lực thêm.
Bài tham khảo nguồn: CNBC, Reuters, IEA