Mỹ dọa ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Ukraine nếu tiếp tục tấn công nhà máy lọc dầu Nga

Hãng tin Axios ngày 10/10 dẫn lời một quan chức Ukraine cho biết, trong các cuộc thảo luận, ông Witkoff và ông Kushner đã cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể cắt quyền tiếp cận thông tin tình báo Mỹ của Ukraine nếu nước này tiếp tục phớt lờ các yêu cầu của ông về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.

Tuy nhiên, một quan chức Mỹ đã phủ nhận việc đưa ra lời đe dọa như vậy. Quan chức này cho biết, ông Witkoff và ông Kushner đã nói với phía Ukraine, rằng Mỹ là đối tác tin cậy trong việc cung cấp đạn dược và thông tin tình báo, do đó Ukraine không nên thực hiện các hành động gây tổn hại cho người tiêu dùng Mỹ.

"Các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu gây thiệt hại cho Nga, nhưng cũng gây thiệt hại cho cả Mỹ", quan chức Mỹ này nói.

Ngày 9/10, Tổng thống Mỹ Trump đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và đạt được thỏa thuận về việc cung cấp hàng triệu tấn diesel của Nga cho thị trường Mỹ cũng như thị trường toàn cầu.

Theo nguồn tin của Axios, ông Trump quyết định đạt thỏa thuận với Nga vì Ukraine từ chối đơn phương chấm dứt các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Ông Trump tin rằng các cuộc tấn công này đã góp phần đẩy giá xăng dầu tại Mỹ lên cao.

“Ông Zelensky nói với ông Trump cùng các đặc phái viên Witkoff và Kushner rằng ông sẵn sàng ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, nếu phía Nga chấm dứt các cuộc tấn công vào các nhà máy điện của Ukraine”, nguồn tin nói với Axios. Tuy nhiên, theo nguồn tin này, ông Trump không coi các cuộc tấn công của Ukraine là hành động tương đương với việc Nga oanh tạc lưới điện của Ukraine.

"Ông Zelensky đang đánh giá sai tình hình. Việc tiếp tục tấn công các nhà máy lọc dầu sẽ làm xói mòn thiện chí mà ông ấy đã xây dựng với ông Trump trong sáu tháng qua”.

Trong khi đó, các cuộc đàm phán giữa đại diện Ukraine, châu Âu và Mỹ tại Miami ngày 9/10 đã kết thúc sớm hơn dự kiến, mặc dù ông Witkoff đánh giá các cuộc họp này mang lại kết quả tích cực. Ban đầu, các cuộc đàm phán được dự kiến sẽ kéo dài trong hai ngày.

Theo Axios, trong cuộc đàm phán, các đặc phái viên của ông Trump cũng đã thông báo với phái đoàn Ukraine và các đại diện châu Âu về những thỏa thuận năng lượng tiềm năng với Nga. Mỹ hy vọng các thỏa thuận này sẽ khuyến khích Mátxcơva đưa ra nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hòa bình.

"Nga đang tấn công mạnh mẽ Ukraine nhưng chúng tôi tin rằng họ sẵn sàng thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh. Chúng tôi muốn xây dựng một đề xuất mới đủ sức thuyết phục để khiến Nga dừng lại", quan chức Mỹ cho biết.

Trong các phát biểu công khai sau khi Mỹ thông báo về thỏa thuận với Nga, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích người đồng cấp Mỹ Donald Trump và cáo buộc Washington “bắt tay” với Mátxcơva sau lưng Kiev.

Ông Zelensky mô tả động thái này là "hoàn toàn bất công", "hoàn toàn thiếu tinh thần hợp tác" và là "quyết định yếu kém của những đối tác mạnh”.

Theo thỏa thuận với Mỹ, Mátxcơva đã đồng ý cung cấp ngay lập tức hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu; tiếp đó là 500.000 tấn vào tháng 11, thêm một triệu tấn ngay sau đó, và có thể là 3 triệu tấn nữa tùy thuộc vào công suất của các nhà máy lọc dầu Nga.

Bộ Tài chính Mỹ cũng đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt có thời hạn 6 tháng, cho phép xuất khẩu dầu diesel của Nga, trong bối cảnh Washington nỗ lực kiềm chế tình trạng thiếu hụt nhiên liệu toàn cầu - vốn trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran.

Ông Trump cũng từng đổ lỗi cho Kiev về việc làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu, cáo buộc Ukraine cố tình vô hiệu hóa năng lực lọc dầu của Nga và đẩy giá nhiên liệu lên cao đối với người tiêu dùng Mỹ.

Trong chuyến thăm Ireland tháng trước, ông Trump đã trực tiếp yêu cầu ông Zelensky chấm dứt các cuộc tấn công này. “Ông Zelensky cần phải làm một việc. Họ phải ngừng tấn công các cơ sở sản xuất dầu diesel tại Nga. Đừng nhắm vào dầu diesel, vì điều đó đang gây hại cho thế giới”, ông nói.

Đầu tuần này, ông Trump tiếp tục khẳng định quan điểm rằng nguyên nhân khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tăng vọt không còn là sự gián đoạn các chuyến hàng dầu qua eo biển Hormuz, mà là các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Bất chấp những cảnh báo liên tục từ Washington, cuối tuần qua, ông Zelensky đã cam kết sẽ đẩy mạnh các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào các cơ sở dầu khí của Nga. Một quan chức cấp cao của Ukraine chia sẻ với tờ Financial Times, rằng Kiev sẽ phớt lờ thỏa thuận giữa Washington và Mátxcơva, và sẽ “đốt cháy các nhà máy lọc dầu của họ”.