Luật BHXH năm 2024 có nhiều sửa đổi theo hướng gia tăng quyền lợi, khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hưởng lương hưu thay vì nhận BHXH một lần.
Người dân tìm hiểu về chính sách BHXH. Ảnh BHXH Hải Phòng
Theo đó, người bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 1-7-2025 trở đi, khi nghỉ việc và có yêu cầu, chỉ được giải quyết hưởng một lần nếu thuộc các trường hợp sau:
Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng (có thể chọn trợ cấp hằng tháng nếu không nhận một lần); ra nước ngoài định cư; mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng; hoặc các trường hợp đặc thù như quân nhân, công an phục viên, xuất ngũ không đủ điều kiện hưởng lương hưu và không tiếp tục tham gia BHXH.
Về mức hưởng, BHXH một lần được tính theo tổng thời gian đã đóng và mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH, trong đó mỗi năm đóng trước năm 2014 được tính bằng 1,5 tháng, từ năm 2014 trở đi tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương.
Với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, mức bình quân tiền lương được tính trên toàn bộ thời gian tham gia; còn người hưởng lương theo hệ số Nhà nước được tính theo từng giai đoạn, tiến tới bình quân toàn bộ thời gian từ năm 2025 trở đi.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động cân nhắc kỹ trước khi nhận BHXH một lần, bởi việc bảo lưu thời gian đóng và tiếp tục tham gia sẽ mang lại lợi ích dài hạn hơn, đặc biệt là cơ hội hưởng lương hưu ổn định và được cấp thẻ BHYT trong thời gian nghỉ hưu.
Thời gian đóng càng dài, mức hưởng các chế độ như ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp càng cao.
Trường hợp chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, người lao động vẫn có thể được xem xét trợ cấp hằng tháng kèm hỗ trợ đóng BHYT, góp phần bảo đảm an sinh và giảm chi phí khám chữa bệnh; đồng thời có thể tiếp cận một số chính sách hỗ trợ để ổn định cuộc sống khi mất việc làm.
Với trường hợp đã từng nhận BHXH một lần, sau đó quay lại làm việc và đóng thêm 10 tháng rồi nghỉ việc, phần thời gian tham gia phát sinh sau ngày 1-7-2025 nên áp dụng quy định mới; nếu không thuộc các điều kiện nêu trên thì không đủ điều kiện nhận BHXH một lần.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động chốt sổ, bảo lưu thời gian đã đóng để cộng dồn, làm căn cứ hưởng lương hưu hoặc các chế độ khác về sau.
