Một thị trường 600 tỷ USD ngay trong túi hàng chục triệu người Việt đang chờ khai phá

Đây là một trong những vấn đề được đặt ra trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8 với sự tham gia của bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, CFA, Giám đốc Quản lý kinh doanh, Đào tạo và Phát triển sản phẩm, Công ty CP Chứng khoán OCBS và ông Vũ Hoàng Long, nhà đầu tư có nhiều năm kinh nghiệm.

“Thị trường 600 tỷ USD đang chờ khai phá”

Theo bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, ngành quản lý tài sản tại Việt Nam đang đứng trước một thị trường còn rất nhiều dư địa.

Tháng 6 vừa qua, tổng tài sản do ngành quản lý quỹ tại Việt Nam đã vượt 834 nghìn tỷ đồng, nhưng mới tương đương khoảng 5–6% GDP và còn cách khá xa một số thị trường trong khu vực như Thái Lan, Malaysia.

Trong khi đó, dự báo của McKinsey được bà Hạnh dẫn tại chương trình cho thấy đến năm 2027, quy mô tài sản tài chính cá nhân tại Việt Nam có thể đạt khoảng 600 tỷ USD , trong đó phần được quản lý chuyên nghiệp có thể tăng thêm khoảng 65–75 tỷ USD .

"Khoảng cách giữa quy mô hiện tại và tiềm năng tương lai cho thấy nhu cầu quản lý tài sản chuyên nghiệp tại Việt Nam sẽ còn tăng mạnh" , bà Hạnh nhận định.

Theo bà, cuộc cạnh tranh của các tổ chức tài chính vì thế cũng đang thay đổi. Thay vì chỉ cung cấp từng sản phẩm như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ hay giúp khách hàng giao dịch nhanh hơn, thị trường đang dịch chuyển sang quản lý tài sản trên một hành trình tổng thể : từ dòng tiền, mục tiêu đầu tư đến phân bổ tài sản và quản trị rủi ro.

Nếu trước đây các tổ chức tài chính cạnh tranh để giúp khách hàng "chạm" nhanh hơn thì trong giai đoạn tới, lợi thế còn nằm ở khả năng giúp khách hàng ra quyết định có cơ sở hơn .

Đây cũng là hướng OCBS theo đuổi sau hơn một năm tái cấu trúc, với OCBS Invest cùng hệ sản phẩm đi kèm được phát triển như một bộ công cụ hỗ trợ nhà đầu tư.

"Công nghệ 'một chạm' sẽ giúp rút ngắn thời gian thao tác, còn giá trị dài hạn nằm ở cách kết nối các công cụ thành một giải pháp quản lý tài sản hiệu quả cho nhà đầu tư" , bà Hạnh nói.

“Ai cũng có thể đầu tư, nhưng đó cũng chính là một rủi ro”

Quy mô tài sản tăng nhanh diễn ra đúng vào thời điểm việc đầu tư chưa bao giờ dễ dàng đến thế.

Chỉ với một chiếc điện thoại, nhà đầu tư có thể mở tài khoản, tiếp cận thông tin và mua bán gần như ngay lập tức.

Nhưng theo ông Vũ Hoàng Long, sự thuận tiện ấy lại khiến đầu tư khó hơn ở một phương diện khác: tâm lý .

"Trước đây, nhà đầu tư phải đến quầy và có thời gian suy nghĩ. Ngày nay, chỉ cần thấy một thông tin trên màn hình, chúng ta có thể giao dịch. Công nghệ loại bỏ sự bất tiện, nhưng cũng loại bỏ khoảng dừng trước một quyết định tài chính" , ông Long nói.

Khoảng dừng ấy càng dễ biến mất khi mạng xã hội liên tục phô bày những câu chuyện lãi tiền tỷ, nghỉ hưu sớm hay làm giàu nhanh, trong khi các khoản vay, giao dịch thua lỗ hay tài khoản bị xử lý margin thường nằm ngoài màn hình.

"Khi chỉ nhìn thấy người chiến thắng, nhà đầu tư thường dễ nghĩ rằng mọi người đều đang giàu lên, chỉ có mình bị bỏ lại. Nhiều người không còn đầu tư dựa trên kế hoạch mà đầu tư dựa trên nỗi sợ" , ông Long nhận xét.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Hạnh, ba sai lầm phổ biến của nhà đầu tư cá nhân là FOMO theo đám đông, quá tự tin sau vài giao dịch có lãi và mua trước rồi mới lập kế hoạch sau.

"Rủi ro lớn nhất của đầu tư 'một chạm' không phải là chạm nhầm, mà chính là việc để ngón tay đi nhanh hơn suy nghĩ."

“Quản lý tài sản cá nhân có thể trở thành nhu cầu của thập kỷ tới”

Theo McKinsey, tài sản tài chính cá nhân của người Việt vào cuối năm 2022 ở khoảng 360 tỷ USD và có thể tăng lên xấp xỉ 600 tỷ USD vào năm 2027 , tương đương mức tăng khoảng 240 tỷ USD chỉ trong 5 năm.

Trong khi đó, thị trường quản lý tài sản chuyên nghiệp tại Việt Nam vẫn còn ở mức thâm nhập thấp so với nhiều thị trường trong khu vực.

Khoảng trống này đang nhanh chóng trở thành một cuộc đua.

Không chỉ các công ty quản lý quỹ, nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán và định chế tài chính đang mở rộng từ bán sản phẩm riêng lẻ sang quản lý tài sản và gia sản toàn diện.

Techcombank cho biết Techcombank Private hiện quản lý hơn 428.000 tỷ đồng tài sản . Theo Euromoney, tài sản quản lý của ngân hàng này tăng từ khoảng 9,2 tỷ USD trong nửa đầu năm 2024 lên 12,6 tỷ USD trong nửa đầu năm 2025 .

Vietcombank, BIDV, VPBank và nhiều tổ chức khác cũng đang tham gia cuộc đua này.

Điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh của ngành tài chính đang dần dịch chuyển từ ai bán được nhiều sản phẩm hơn sang ai có khả năng quản lý tốt hơn tài sản của khách hàng .

Nhưng nếu đây là một thị trường hàng chục tỷ USD với các tổ chức tài chính, ở cấp độ cá nhân, câu chuyện lại bắt đầu từ một điều đơn giản hơn: không cần phải giàu mới học cách quản lý tiền.

"Quản lý tài sản không bắt đầu khi chúng ta có thật nhiều tiền, mà bắt đầu từ lần đầu tiên chúng ta chủ động lựa chọn giữa nhu cầu hôm nay và những mục tiêu trong tương lai" , bà Hạnh nói.

Theo bà, quản lý tài sản cũng không đồng nghĩa với việc hy sinh hiện tại để đổi lấy tương lai.

Từ hai xu hướng YOLO - đề cao trải nghiệm hiện tại - và YONO - tiêu dùng có chọn lọc, ưu tiên tích lũy, bà Hạnh cho rằng một phương pháp phù hợp phải giúp mỗi người cân bằng giữa chi tiêu - dự phòng - đầu tư : vẫn sống hết mình nhưng không tiêu hết tiền, chuẩn bị cho tương lai mà không bỏ lỡ hiện tại.

Ông Vũ Hoàng Long nhìn câu chuyện từ một góc khác. Sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực quản lý tài sản tại Australia, ông nhận ra kiếm được tiền và giữ được tiền là hai năng lực khác nhau .

"Một người có thể mất mười năm để tạo dựng tài sản, nhưng chỉ cần một khoản vay vượt khả năng hoặc một quyết định quá tập trung cũng có thể làm tổn hại thành quả của cả mười năm đó."

Bởi vậy, trước một khoản đầu tư, câu hỏi ông đặt ra không còn chỉ là "có thể kiếm được bao nhiêu?" , mà còn là: "Nếu mình sai thì hậu quả là gì?"

Khi tài sản tài chính cá nhân của người Việt có thể tiến tới quy mô 600 tỷ USD, bài toán của thập kỷ tới có lẽ không còn chỉ là làm thế nào để người Việt đầu tư nhiều hơn.

Quan trọng hơn là làm thế nào để khối tài sản ngày càng lớn ấy được quản lý, bảo toàn và sinh lời một cách bền vững.