Những ngày gần đây, thị trường công nghệ trong nước liên tục xôn xao trước thông tin Tập đoàn Meituan (Trung Quốc) đang rốt ráo chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Sự xuất hiện của "thế lực" đình đám này hứa hẹn mở ra một chương mới đầy kịch tính cho bức tranh giao hàng trên nền tảng số tại thị trường nội địa.
Được mệnh danh là "Vua giao hàng" với vị thế thống trị tuyệt đối tại thị trường đại lục, Meituan đổ bộ vào Việt Nam không chỉ bằng nguồn lực tài chính khổng lồ mà còn mang theo những "vũ khí" công nghệ mang tính đột phá, đủ sức thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.
Tuy nhiên, việc gã khổng lồ này thâm nhập vào Việt Nam – nơi vốn được ví như một "chảo lửa" khốc liệt với sự trấn giữ của những cái tên sừng sỏ như Grab, ShopeeFood, Be và Xanh SM – đã đặt ra một dấu hỏi lớn: Liệu sức mạnh từ Trung Quốc có đủ sức phá vỡ cấu trúc thị trường vốn đã định hình và đầy tính cạnh tranh của Việt Nam hay không?
Năng lực của Meituan và sự thống trị tại Trung Quốc
Để hiểu được sức nóng mà Meituan tạo ra, trước hết cần giải mã năng lực cốt lõi đã giúp họ kiểm soát tới 60-70% thị phần giao đồ ăn tại Trung Quốc, một thị trường có quy mô và độ phức tạp hàng đầu thế giới.
Meituan không chỉ là một ứng dụng giao đồ ăn đơn thuần; họ tự định nghĩa mình là một công ty bán lẻ được dẫn dắt bởi công nghệ với sứ mệnh "Giúp mọi người ăn ngon hơn, sống tốt hơn".
Năng lực của Meituan nằm ở khả năng tích hợp theo chiều dọc và chiều ngang. Trong quý I năm 2025, Meituan từng ghi nhận doanh thu ấn tượng đạt 86,6 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 12,1 tỷ USD), tăng trưởng 18% so với cùng kỳ năm trước. Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh tài chính này là lợi nhuận ròng đạt 10,06 tỷ Nhân dân tệ, tăng vọt 87,3%. Sự tăng trưởng này minh chứng cho một mô hình đã vượt qua giai đoạn "đốt tiền" để tiến tới hiệu quả vận hành tối ưu.
Chiến lược "Food + Platform" của Meituan sử dụng mảng giao đồ ăn (vốn là dịch vụ có tần suất sử dụng cao nhất) làm "cửa ngõ" để dẫn dắt người dùng sang các dịch vụ có biên lợi nhuận cao hơn như đặt phòng khách sạn, vé máy bay và các dịch vụ giải trí tại chỗ. Tại Trung Quốc, Meituan Instashopping cũng ghi nhận sự tăng trưởng bùng nổ với khối lượng đơn hàng tăng hơn 40% trong năm 2023, cho thấy khả năng mở rộng từ thực phẩm sang mọi loại hàng hóa tiêu dùng nhanh.
Năng lực thực sự của Meituan nằm ở hệ thống điều phối thông minh theo thời gian thực. Đây là hệ thống xử lý mạng lưới giao hàng theo phút lớn nhất thế giới, có khả năng xử lý hơn 60 triệu đơn hàng mỗi ngày. Hệ thống này đã trải qua bốn giai đoạn tiến hóa từ phân bổ thủ công đến tối ưu hóa toàn thành phố dựa trên dữ liệu lớn và học máy.
Hệ thống của Meituan không chỉ tính toán quãng đường ngắn nhất. Nó sử dụng mạng nơ-ron tích chập không gian - thời gian để dự đoán hành vi của tài xế, thời gian chuẩn bị của nhà hàng và tình trạng giao thông với độ chính xác cực cao.
Phân tích cho thấy thuật toán SCDN giúp tăng hiệu quả của tài xế lên 45-55% trong các giờ cao điểm mà vẫn đảm bảo cam kết giao hàng đúng hạn. Mỗi giây, hệ thống có thể thực hiện 300,000 phép tính toán lộ trình, giảm trung bình 2,5 phút thời gian giao hàng so với các phương pháp truyền thống.
Sự tự tin về công nghệ còn được thể hiện qua việc Meituan triển khai máy bay không người lái và xe tự hành. Đến cuối năm 2024, họ đã thực hiện hơn 450,000 chuyến giao hàng bằng drone trên 53 lộ trình tại các thành phố lớn ở Trung Quốc. Vào tháng 4 năm 2025, Meituan nhận được chứng chỉ vận hành logistics độ cao thấp toàn quốc đầu tiên tại Trung Quốc, cho phép drone thế hệ thứ tư hoạt động trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Phép thử Hong Kong
Trước khi chọn Việt Nam, Meituan đã sử dụng Hong Kong làm "sandbox" (vườn ươm) cho thương hiệu quốc tế KeeTa của mình. Những gì diễn ra tại Hong Kong từ tháng 5 năm 2023 đến cuối năm 2025 là một minh chứng cho khả năng phá vỡ cấu trúc thị trường của Meituan.
Khi KeeTa gia nhập Hong Kong, thị trường này đang bị thống trị bởi Foodpanda và Deliveroo. Tuy nhiên, chỉ trong vòng chưa đầy một năm, KeeTa đã chiếm lĩnh 44% thị phần, vượt qua các đối thủ lâu đời. Thành công này không chỉ đến từ việc "đốt tiền" qua chiến dịch "trợ giá 10 tỷ", mà còn từ việc hiểu sâu sắc nhu cầu chưa được đáp ứng của người dùng.
KeeTa giới thiệu chương trình "Meal for One" (Suất ăn một người) với các set thực đơn giá rẻ (từ 60 HKD đã bao gồm phí giao hàng), đánh đúng vào phân khúc nhân viên văn phòng độc thân. Bên cạnh đó, chính sách "On-time Promise" (Cam kết đúng giờ) – lần đầu tiên xuất hiện trong ngành tại Hong Kong – cam kết bồi thường voucher nếu đơn hàng trễ hơn 15 phút, đã tạo dựng niềm tin tuyệt đối cho người dùng về năng lực vận hành.
Đáng kinh ngạc hơn, mảng kinh doanh tại Hong Kong của KeeTa đã đạt điểm hòa vốn và bắt đầu có lãi từ tháng 10 năm 2025, chỉ sau 29 tháng ra mắt. Đây là một "cột mốc" quan trọng chứng minh rằng mô hình của Meituan có thể thích nghi và sinh lời ở các thị trường ngoài đại lục, phá vỡ định kiến về việc các ứng dụng giao hàng chỉ có thể sống bằng vốn đầu tư mạo hiểm.
Thị trường Việt Nam hiện ra sao?
Thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam năm 2025 ghi nhận giá trị tổng giao dịch đạt 2,1 tỷ USD, tăng trưởng 19% so với năm 2024. Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng ấn tượng là một sự thanh lọc khắc nghiệt.
Đến cuối năm 2025, thị trường Việt Nam đã thu hẹp lại thành cuộc đua song mã giữa GrabFood và ShopeeFood, khi mỗi bên nắm giữ khoảng 48% thị phần. Các đối thủ khác như Baemin, Gojek (GoFood) và Loship đã lần lượt rút lui khỏi thị trường do không chịu nổi áp lực cạnh tranh và bài toán lợi nhuận.
Sự xuất hiện của Xanh SM Ngon vào tháng 6 năm 2025 với chính sách "một tài xế - một đơn hàng" và sử dụng xe điện đã tạo ra một làn gió mới, nhưng vẫn chưa đủ để đe dọa vị thế của hai ông lớn dẫn đầu. Trong bối cảnh đó, sự gia nhập của Meituan được dự báo sẽ là một "cơn lốc" thực sự, vì họ có khả năng kết hợp cả sức mạnh hệ sinh thái như ShopeeFood và năng lực thuật toán vượt trội hơn cả Grab.
Nghiên cứu thị trường năm 2025 chỉ ra sự phân hóa rõ rệt giữa hai miền. Tại Hà Nội, ShopeeFood chiếm ưu thế với 56% thị phần, đặc biệt mạnh ở phân khúc sinh viên và người trẻ ăn vặt. Ngược lại, tại Thành phố Hồ Chí Minh, GrabFood dẫn đầu với 50% thị phần nhờ mạng lưới tài xế dày đặc và tốc độ xử lý đơn hàng nhanh phù hợp với nhịp sống phương Nam.
Meituan thâm nhập vào TP.HCM trước tiên không chỉ vì đây là thị trường lớn nhất, mà còn vì đây là nơi người tiêu dùng cởi mở nhất với các công nghệ mới và có thói quen đặt đồ ăn thường xuyên nhất.
Tại sao Meituan lại chọn Việt Nam?
Việc Meituan quyết định đổ bộ vào Việt Nam vào năm 2026 là một bước đi chiến lược nằm trong lộ trình toàn cầu hóa. Sau khi đã thiết lập sự hiện diện tại Trung Đông (Saudi Arabia, UAE, Qatar) và Nam Mỹ (Brazil), Việt Nam là mắt xích quan trọng nhất tại Đông Nam Á.
Kinh tế số Việt Nam đang tiến tới mốc 39 tỷ USD, với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách chính phủ và thói quen tiêu dùng số hóa của người dân. Meituan nhìn thấy ở Việt Nam một kịch bản tương đồng với Trung Quốc cách đây 10 năm: sự bùng nổ của smartphone, lối sống đô thị bận rộn và nhu cầu về sự tiện lợi cực cao.
Một lý do quan trọng khác là sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch. Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 5,3 triệu lượt khách Trung Quốc. Những du khách này vốn đã quen thuộc với ứng dụng Meituan để tìm kiếm nhà hàng và đặt dịch vụ.
Meituan có thể thâm nhập thị trường bằng cách phục vụ tệp khách này trước thông qua dịch vụ tối ưu hiển thị trên ứng dụng phiên bản quốc tế, sau đó dần lan tỏa sang người dùng bản địa. Chiến thuật "vết dầu loang" này giúp họ giảm bớt chi phí marketing ban đầu cho khách hàng nội địa mà vẫn đảm bảo được dòng tiền từ khách du lịch.
Người Việt Nam có văn hóa ẩm thực đường phố và thói quen ăn uống theo nhóm hoặc cá nhân rất linh hoạt, tương đồng với thị trường Hong Kong và đại lục. Mô hình "Meal for One" của KeeTa được đánh giá là cực kỳ phù hợp với phân khúc nhân viên văn phòng tại các tòa nhà cao tầng ở Quận 1 và Quận 3 TP.HCM, nơi mà phí giao hàng đôi khi là rào cản cho những đơn hàng nhỏ lẻ.
Sự tự tin của Meituan tại thị trường Việt Nam không đến từ sự kiêu ngạo của một kẻ thống trị, mà dựa trên những nền tảng nội lực đã được kiểm chứng qua các trận đánh khốc liệt nhất.
Meituan tự tin rằng thuật toán điều phối của họ có thể tối ưu hóa giao thông tại Việt Nam tốt hơn bất kỳ đối thủ nào. Mặc dù Việt Nam có đặc thù hẻm nhỏ và giao thông xe máy phức tạp, nhưng hệ thống SCDN của Meituan được thiết kế để học hỏi từ dữ liệu thời gian thực.
Với khả năng dự báo thời gian chuẩn bị món của nhà hàng chính xác đến từng phút, Meituan có thể giảm thiểu thời gian tài xế phải chờ đợi tại quán, từ đó tăng số lượng đơn hàng mà một tài xế có thể thực hiện trong một giờ.
Không giống như các startup phải dè chừng từng đồng vốn, Meituan bước vào Việt Nam với tư thế của một gã khổng lồ có vốn hóa 73 tỷ USD.
Cuộc chiến giờ đây không còn là cuộc đua về mã giảm giá 10% hay 20% đơn thuần. Sự xuất hiện của Meituan buộc Grab và ShopeeFood phải nâng cấp hệ thống AI của mình lên một tầm cao mới. Chúng ta sẽ chứng kiến cuộc đua về "thời gian thực": thời gian giao hàng sẽ được rút ngắn từ mức 30 phút xuống còn 20 phút hoặc thấp hơn thông qua dự báo cầu và điều phối thông minh.
Grab có thể sẽ phải đẩy mạnh hơn nữa các dịch vụ giá trị gia tăng như đặt bàn và quảng cáo để bù đắp cho sự sụt giảm thị phần giao đồ ăn. Trong khi đó, Xanh SM Ngon sẽ phải đối mặt với thách thức lớn về mặt quy mô khi Meituan có khả năng tối ưu hóa chi phí trên mỗi đơn hàng tốt hơn nhờ thuật toán ghép đơn mà vẫn đảm bảo chất lượng.
Sự tự tin của Meituan hoàn toàn có cơ sở dựa trên những gì họ đã làm được tại những thị trường khó tính nhất. Việt Nam, với vai trò là thị trường giao đồ ăn có tốc độ tăng trưởng hàng đầu khu vực, chính là mảnh ghép cuối cùng để Meituan khẳng định vị thế "Vua giao hàng" toàn cầu.
Người tiêu dùng Việt Nam chắc chắn sẽ là đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ cuộc đại chiến giữa những gã khổng lồ này, khi chất lượng dịch vụ được đẩy lên mức cao nhất trong khi chi phí được tối ưu hóa tối đa.