Thêm SOHA trên Google
Chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào Iran dường như đạt được thành công về mặt tác chiến khi Washington tấn công hàng nghìn mục tiêu trên lãnh thổ Iran và có ít binh sĩ thiệt mạng. Trong khi đó, bộ máy lãnh đạo Iran bị xáo trộn nghiêm trọng với hàng chục quan chức cấp cao thiệt mạng, bao gồm cựu Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
Tuy nhiên, sự thành công này đã khiến Mỹ tiêu hao quá nhiều đạn dược với nhiều vũ khí tối tân, đắt đỏ như tiêm kích F-15E, vận tải cơ MC-130J, UAV MQ-9 Reaper và hệ thống radar phòng thủ.
Máy bay của Không quân Mỹ bị Iran phá hủy. (Ảnh: Getty)
Loạt máy bay để lại trên chiến trường
Theo Al Jazeera, có ít nhất 4 chiến cơ F-15E hai chỗ ngồi, mỗi chiếc có giá khoảng 30 triệu USD, bị phá hủy. Trong đó, có 3 chiếc F-15E, loại máy bay chiến đấu ném bom hai động cơ có khả năng thực hiện cả nhiệm vụ không đối đất lẫn không chiến, bị hỏa lực đồng minh bắn nhầm trên bầu trời Kuwait. Chiếc thứ 4 bị bắn hạ trong cuộc giao tranh trên không phận Iran hồi tháng 4.
Máy bay chiến đấu đa nhiệm tàng hình F-35A đắt giá của Mỹ, được thiết kế để hoạt động trong những khu vực có hệ thống phòng không dày đặc cũng nằm trong danh sách máy bay bị hư hại trên chiến trường Trung Đông. Ngoài ra, một máy bay cường kích mặt đất A-10 được bọc giáp hạng nặng, chủ yếu đảm nhiệm yểm trợ hỏa lực tầm gần cho lực lượng trên bộ, bị hỏa lực Iran bắn hạ.
Đối với máy bay tiếp dầu KC-135, ít nhất 7 chiếc bị hư hại hoặc bị phá hủy. Trong đó, một chiếc rơi tại Iraq vào ngày 12/3 khi đang tiếp nhiên liệu, khiến cả 6 thành viên tổ bay thiệt mạng. Năm chiếc khác bị hư hại trên mặt đất do trúng tên lửa và UAV Iran tại Ả Rập Xê Út. Chiếc máy bay thứ 7 liên quan đến sự cố tại Iraq.
Cùng với đó, có ít nhất một máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3 Sentry bị hư hại khi đang ở mặt đất tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út trong cuộc tấn công tiếp theo của Iran. Trong khi ít nhất một trực thăng quân sự đa nhiệm HH-60W, loại trực thăng hạng trung với hai động cơ và 4 cánh quạt bị hỏa lực Iran làm hư hại khi đang tìm kiếm và cứu hộ chiến đấu.
Số liệu thống kê của Al Jazeera cũng chỉ ra máy bay không người lái giám sát tầm cao MQ-4C Triton trị giá khoảng 240 triệu USD, bị rơi vào tháng 4. Loại UAV này chủ yếu phục vụ tình báo, giám sát và theo dõi hoạt động trên biển. Ngoài ra, quân đội Mỹ đã phải phá hủy 4 trực thăng AH-6 hạng nhẹ, nhỏ và có khả năng cơ động cao sau khi xác định chúng không thể thu hồi trong chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ tại Iran.
Mỹ thiệt hại số lượng lớn máy bay trong cuộc xung đột với Iran. (Ảnh: Reuters)
Ngày 8/6, ít nhất một trực thăng tấn công 2 động cơ AH-64 Apache được thiết kế với buồng lái kiểu nối tiếp dành cho tổ bay 2 người bị bắn hạ gần eo biển Hormuz. Đến 1/7, một trực thăng đa nhiệm của Hải quân Mỹ được ghi nhận rơi xuống biển Ả Rập khiến 3 trong số 4 thành viên tổ bay bị thương, người còn lại mất tích.
Có tới 30 máy bay không người lái vũ trang hoạt động dài ngày MQ-9 Reaper được sử dụng cho nhiệm vụ trinh sát, thu thập tình báo và tiến hành các cuộc tấn công chính xác, bị phá hủy.
Quân đội Iran cũng tuyên bố gây thêm thiệt hại đối với tài sản của Mỹ, nhiều lần bắn hạ UAV trinh sát và tấn công gần eo biển Hormuz. Tehran còn tuyên bố thu giữ một tàu lặn không người lái Dive-LD của Mỹ hồi đầu tháng này.
Tàn tích tên lửa để lại trên chiến trường Iran
Cuộc xung đột tại Trung Đông làm suy giảm nghiêm trọng nguồn cung đạn dược toàn cầu của quân đội Mỹ, buộc Lầu Năm Góc phải vội vàng chuyển bom, tên lửa và trang thiết bị từ bộ chỉ huy tại châu Á và châu Âu sang Trung Đông. Việc này khiến mức độ sẵn sàng chiến đấu của bộ chỉ huy khu vực trước những đối thủ tiềm tàng giảm sút, đồng thời buộc Mỹ phải tìm cách tăng sản xuất để bù đắp.
Nhật báo Maariv (Israel) ước tính, trong tuần đầu tháng 9, quân đội Mỹ phóng hơn 70 tên lửa đánh chặn tiên tiến nhằm ngăn chặn cuộc tấn công tên lửa của Iran vào Jordan. Quan chức Mỹ và khu vực cho biết việc sử dụng lượng lớn đạn dược cho thấy khả năng tấn công lực lượng Mỹ của Iran ngày càng được cải thiện và đặt ra thách thức thực sự đối với hệ thống phòng không của Mỹ.
Cùng thời điểm, tờ Wall Street Journal đưa tin lực lượng Mỹ bắn từ 60 đến 70 tên lửa Patriot để đáp trả cuộc tấn công, trong đó có khoảng 20 tên lửa đạn đạo. Ngoài ra, hơn một chục tên lửa đánh chặn từ hệ thống THAAD cũng được phóng đi. Một quan chức cho biết số lượng tên lửa đánh chặn được sử dụng trong sự cố này tương đương với số lượng mà Mỹ thường sử dụng trong cả một tuần chiến đấu.
Khung cảnh đổ nát tại thủ đô Tehran, Iran. (Ảnh: Reuters)
Trong khi đó, tờ New York Times trích dẫn ước tính nội bộ của Bộ Chiến tranh Mỹ đưa tin quân đội nước này phóng khoảng 1.100 tên lửa hành trình không đối đất tầm xa JASSM-ER, chiếm gần hết số lượng 1.500 quả còn lại trong kho dự trữ kể từ khi xung đột nổ ra. Loại tên lửa này có tầm bắn gần 1.000km, được thiết kế để phá vỡ mục tiêu kiên cố nằm ngoài tầm hoạt động của phòng không đối phương với chi phí khoảng 1,1 triệu USD/quả.
Ngoài ra, Mỹ đã sử dụng hơn 1.000 tên lửa hành trình Tomahawk, cao gấp 10 lần số lượng nước này mua sắm mỗi năm. Với giá khoảng 3,6 triệu USD/quả, Tomahawk là loại vũ khí tầm xa được sử dụng rộng rãi từ sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991 và vẫn là trụ cột trong các kịch bản xung đột tương lai của Mỹ. Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), kho dự trữ hiện chỉ còn khoảng 3.000 tên lửa Tomahawk.
Báo cáo cũng chỉ ra Lầu Năm Góc sử dụng hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot trong cuộc xung đột với Iran với giá mỗi quả vượt 4 triệu USD, trong khi sản lượng của Mỹ trong năm 2025 chỉ vào khoảng 600 quả.
Bên cạnh đó, quân đội Mỹ còn phóng hơn 1.000 tên lửa tấn công chính xác và tên lửa ATACMS phóng từ mặt đất khiến lượng đạn dự trữ giảm xuống mức đáng báo động.
Báo động về nguồn cung
Báo cáo của Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ công bố hôm 14/9 chỉ rõ Washington đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt đạn dược dự trữ và những “nút thắt cổ chai” trong chuỗi cung ứng, trái ngược với tuyên bố của Tổng thống Donald Trump.
Trước đó, ông Trump cho rằng Mỹ đang sản xuất “nhiều vũ khí tinh vi và ưu tú hơn bất cứ thời điểm nào trong lịch sử” và khẳng định Mỹ có nguồn cung đạn dược “gần như không giới hạn”, sau khi truyền thông nước này đưa tin về tình trạng thiếu hụt.
Báo cáo ước tính chiến dịch của Mỹ ở Trung Đông tiêu tốn khoảng 33,4 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí sửa chữa cơ sở bị hư hại. Con số này bao gồm 22,3 tỷ USD giá trị đạn dược đã sử dụng, 3,7 tỷ USD thiệt hại về trang thiết bị và 7,4 tỷ USD đối với những khoản chi tiêu khác.
Tàu khu trục Mỹ tập kích Iran. (Ảnh: Reuters)
Theo ông Max Boot - chuyên gia tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) và nghiên cứu viên cao cấp Jeane J. Kirkpatrick về Nghiên cứu An ninh Quốc gia của CFR, cuộc tấn công của Mỹ vào Iran bộc lộ rõ nhu cầu cấp thiết về việc bổ sung đạn dược và xây dựng hệ thống phòng thủ UAV giá rẻ.
Dù Lầu Năm Góc lên kế hoạch tăng sản xuất tên lửa chủ chốt từ trước xung đột nhưng quá trình này sẽ mất nhiều năm. Trong thời gian đó, kho vũ khí suy giảm của Mỹ có thể tạo ra lỗ hổng nghiêm trọng nếu xảy ra xung đột với những đối thủ xứng tầm hơn.
Trở ngại dai dẳng nhất cũng tập trung ở việc sản xuất động cơ tên lửa nhiên liệu rắn, bảo đảm nguồn cung thuốc nổ và nhiên liệu đẩy chất lượng cao cùng với bài toán tuyển dụng đội ngũ lao động sản xuất có tay nghề.
Về UAV, khoảng cách thậm chí còn đáng lo ngại hơn. Trong năm 2026, toàn quân đội Mỹ chỉ đưa vào biên chế khoảng 16.000 UAV. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth công bố kế hoạch nâng con số này lên 300.000 chiếc vào năm 2027, song ngay cả mức đó có thể vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.
Để so sánh, Ukraine - một quốc gia có quy mô và tiềm lực kinh tế nhỏ hơn nhiều nhưng vẫn đặt mục tiêu sản xuất 7 triệu UAV trong năm 2026.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Hegseth bác bỏ phần nội dung báo cáo cho rằng Mỹ đang thiếu hụt đạn dược. Tổng thống Trump cũng cho rằng Mỹ đang “sản xuất nhiều vũ khí tinh xảo và hiện đại hơn bao giờ hết trong lịch sử. Chúng đang được chuyển giao hàng ngày cho lực lượng Mỹ ở Trung Đông và những khu vực khác”.
