Mảnh vỡ hé lộ tên lửa "hàng hiếm" vừa tấn công Ukraine
Những mảnh vỡ được thu thập sau cuộc không kích nhằm vào Kiev đang làm dấy lên nhiều chú ý, khi Ukraine cho rằng Nga có thể đã sử dụng một loại tên lửa hành trình hiếm gặp trong kho vũ khí của mình.
Theo tạp chí Defense Express, các hình ảnh mới công bố cho thấy một số mảnh vỡ tên lửa xuất hiện ký hiệu được cho là liên quan tới dòng 9M729. Đây là loại tên lửa hành trình phóng từ mặt đất, có thể được triển khai từ biến thể Iskander-M1 thuộc hệ thống tên lửa chiến thuật Iskander.
Các mảnh vỡ nói trên được người dân ghi nhận sau đợt tập kích quy mô lớn nhằm vào Kiev trong đêm 24/5. Qua phân tích sơ bộ, phía Ukraine nhận định Nga dường như đã đưa 9M729 vào sử dụng trong cuộc tấn công này.
Nếu thông tin được xác nhận, đây sẽ là diễn biến đáng chú ý. Việc sử dụng một loại tên lửa có số lượng hạn chế cho mục tiêu tại Kiev đặt ra nhiều câu hỏi liên quan tới tính toán tác chiến của Moscow.
Hiện trường cuộc tập kích của Nga vào Kiev ngày 24/5 (Ảnh: Reuters).
9M729 do Cục thiết kế Novator phát triển và thường được xem là phiên bản triển khai trên mặt đất của tên lửa hành trình 3M14 Kalibr. Tầm bắn của loại tên lửa này được cho là nằm trong khoảng 1.500–2.600 km.
Chính khả năng vươn tới các mục tiêu ở khoảng cách xa từng khiến phương Tây cáo buộc 9M729 vi phạm Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF). Nga nhiều lần bác bỏ cáo buộc này.
So với tên lửa hành trình 9M728 tiêu chuẩn, còn được biết đến với tên gọi R-500, 9M729 có kích thước lớn hơn đáng kể. Trong khi 9M728 dài khoảng 7,4 m và có tầm bắn xấp xỉ 500 km, chiều dài của 9M729 lên tới khoảng 7,94 m.
Sự chênh lệch về kích thước được cho là khiến 9M729 không phù hợp với bệ phóng thông thường của tổ hợp Iskander-K. Thay vào đó, tên lửa này cần sử dụng bệ phóng cỡ lớn 9P701 thuộc cấu hình 9K720 Iskander-M, còn được gọi là Iskander-M1.
Mỗi bệ phóng loại này được cho là có thể mang theo 4 tên lửa. Việc bàn giao Iskander-M1 cho quân đội Nga bắt đầu vào khoảng năm 2021.
Theo kế hoạch mua sắm được công bố năm 2019, Nga từng dự kiến trang bị tối đa 60 bệ phóng. Tuy nhiên, số lượng thực tế hiện có trong biên chế có thể thấp hơn.
Defense Express dẫn số liệu cho biết, tính tới tháng 10/2025, Nga mới sử dụng khoảng 23 tên lửa 9M729 kể từ khi xung đột Ukraine leo thang.
Theo ước tính của Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, vào tháng 11/2025, kho dự trữ của Nga còn khoảng 50 tên lửa loại này. Một số báo cáo trước đó cho rằng tổng số tên lửa 9M729 được đặt hàng sản xuất vào khoảng 95 quả.
Những con số trên cho thấy 9M729 không phải loại vũ khí được sử dụng phổ biến, mà thuộc nhóm tên lửa có số lượng tương đối hạn chế trong kho dự trữ của Nga.
Vì vậy, việc Moscow được cho là sử dụng loại tên lửa tầm xa này trong cuộc tập kích nhằm vào Kiev đã làm xuất hiện nhiều giả thuyết.
Về lý thuyết, Nga có thể lựa chọn tên lửa 9M728 phổ biến hơn để tấn công mục tiêu tại Kiev, đồng thời giữ lại 9M729 cho các mục tiêu nằm sâu hơn ở khu vực miền Tây Ukraine.
Một khả năng được đề cập là Nga có thể đang gặp hạn chế về nguồn cung tên lửa 9M728, buộc phải sử dụng biến thể tầm xa hơn. Tuy nhiên, đây mới chỉ là giả thuyết. Hiện chưa có dữ liệu đáng tin cậy về mức tồn kho hoặc yêu cầu tác chiến cụ thể có thể giải thích rõ quyết định này.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Reuters
Ông Putin cảnh báo kịch bản "xuyên thủng pháo đài"
Việc tên lửa hiếm 9M729 được cho là xuất hiện trong đợt tập kích nhằm vào Kiev không chỉ làm dấy lên câu hỏi về tính toán tác chiến của Moscow, mà còn cho thấy xung đột đang bước vào giai đoạn ngày càng khó lường.
Trong bối cảnh căng thẳng không còn giới hạn trên chiến trường Ukraine, những cảnh báo mới liên quan tới vùng lãnh thổ Kaliningrad tiếp tục khiến nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Nga và NATO nóng lên.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow sở hữu đầy đủ phương tiện cần thiết để đáp trả bất kỳ lực lượng nào tìm cách tấn công Kaliningrad.
Phát biểu của Tổng thống Putin được đưa ra khi ông trả lời câu hỏi liên quan tới tuyên bố trước đó của Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys.
Đề cập thông tin tình báo Nga cáo buộc Ukraine đưa người điều khiển UAV tới Latvia, Tổng thống Putin nhấn mạnh rằng bất cứ địa điểm nào tạo ra mối đe dọa đối với Nga đều có thể bị Moscow xem là mục tiêu hợp pháp.
Dù vậy, ông Putin khẳng định Nga vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine.
Trước đó, trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Neue Zurcher Zeitung, Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys gọi NATO là liên minh quân sự mạnh nhất từng được thành lập và cho rằng khối này cần có cách tiếp cận quyết liệt hơn với Nga.
Ông Budrys bày tỏ tin tưởng vào cơ chế phòng thủ tập thể của NATO, đồng thời nhấn mạnh cam kết của Đức trong việc hỗ trợ Lithuania nếu xảy ra xung đột.
Theo ông Budrys, NATO cần chứng minh rằng khối này có khả năng xuyên thủng "pháo đài nhỏ" mà Nga xây dựng tại Kaliningrad. Ngoại trưởng Lithuania cho rằng liên minh sở hữu đủ năng lực để vô hiệu hóa các căn cứ phòng không và tên lửa của Nga tại khu vực này trong trường hợp cần thiết.
Phản ứng trước tuyên bố trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng những bình luận của Ngoại trưởng Lithuania không đáng để phân tích một cách nghiêm túc.
Ông Peskov nhận định Lithuania đang chịu ảnh hưởng của các chính trị gia thiếu tư duy chiến lược tỉnh táo. Theo ông, cách tiếp cận như vậy rốt cuộc có thể mang lại lợi thế cho Nga.
Các quan chức Nga từng nhiều lần cảnh báo về nguy cơ Kaliningrad bị cô lập khỏi phần lãnh thổ còn lại của nước này bằng đường bộ.
Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko trước đó bày tỏ hy vọng "lý trí chung" sẽ ngăn chặn châu Âu thực hiện những bước đi mà Moscow coi là hành động "đùa với lửa" quanh Kaliningrad.
Tại một cuộc họp báo cuối năm ngoái, Tổng thống Putin cũng tuyên bố Nga sẽ loại bỏ bất cứ mối đe dọa nào nhằm vào khu vực này. Ông cảnh báo rằng kịch bản phong tỏa Kaliningrad có thể dẫn tới một cuộc đối đầu toàn diện.
Trợ lý Tổng thống Nga Nikolai Patrushev thậm chí cho biết Moscow sẵn sàng đáp trả ngay lập tức và bằng toàn bộ năng lực hiện có, bao gồm cả các biện pháp răn đe hạt nhân, nếu NATO tìm cách kiểm soát Kaliningrad.
Kaliningrad là vùng lãnh thổ tách biệt của Nga, nằm giữa Ba Lan và Lithuania và được bao quanh bởi các quốc gia thành viên NATO.
Khu vực này phụ thuộc vào các tuyến đường sắt và đường bộ đi qua Lithuania để duy trì kết nối với phần còn lại của Nga. Đồng thời, Kaliningrad cũng được xem là một trong những địa bàn có mức độ quân sự hóa cao nhất tại châu Âu và là điểm nóng tiềm tàng trong căng thẳng giữa Moscow và NATO.
Tranh cãi về hoạt động trung chuyển từng bùng phát sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022. Khi đó, Lithuania áp đặt hạn chế đối với việc vận chuyển bằng đường sắt một số mặt hàng thuộc diện EU trừng phạt đi và đến Kaliningrad.
Căng thẳng sau đó phần nào hạ nhiệt và hoạt động vận tải đường sắt được khôi phục. Tuy nhiên, những phát biểu mới nhất cho thấy Kaliningrad vẫn là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ giữa Nga và NATO.
