Thêm SOHA trên Google
Mái tôn có thể bị thủng sau nhiều năm sử dụng do ăn mòn, rỉ sét, va đập, vật rơi hoặc hư hỏng tại những vị trí vốn đã xuống cấp. Có trường hợp lỗ thủng chỉ nhỏ vài milimet nên gia đình chỉ phát hiện khi trời mưa và thấy nước nhỏ xuống trần, tường hoặc sàn nhà. Khi gặp tình trạng này, điều quan trọng không phải vội vàng trám kín bằng bất cứ vật liệu nào có sẵn, mà cần xác định mức độ hư hỏng trước.
Việc đầu tiên: Xác định vị trí và phạm vi mái tôn bị hỏng
Nếu phát hiện nước dột khi trời đang mưa, gia đình nên xử lý nước bên trong nhà trước như di chuyển đồ điện, đồ nội thất khỏi khu vực bị ướt và dùng vật chứa nước tạm thời. Không nên trèo lên mái tôn khi mái đang ướt hoặc thời tiết còn mưa, gió, bởi bề mặt tôn trơn và làm việc trên cao có nguy cơ té ngã. Khi thời tiết khô ráo và có điều kiện kiểm tra an toàn, cần xác định lỗ thủng nằm ở đâu và quan sát cả khu vực xung quanh. Đây là bước quan trọng bởi một lỗ thủng nhìn thấy được chưa chắc là toàn bộ vấn đề.
Chẳng hạn, nếu mái chỉ bị một lỗ nhỏ do va đập trong khi tấm tôn xung quanh vẫn chắc chắn, chưa rỉ sét đáng kể, việc sửa cục bộ thường khả thi. Ngược lại, nếu lỗ thủng hình thành do tôn đã bị ăn mòn, xung quanh xuất hiện nhiều điểm rỉ, bề mặt mỏng hoặc có thêm nhiều lỗ li ti thì chỉ vá đúng một điểm có thể không giải quyết được lâu dài.
Lỗ nhỏ có thể sửa cục bộ, nhưng phải đúng vật liệu và kỹ thuật
Với hư hỏng nhỏ và phần tôn xung quanh vẫn còn tốt, thợ có thể làm sạch khu vực hư hỏng, loại bỏ phần rỉ hoặc chất bẩn rồi sử dụng vật liệu vá, keo chuyên dụng cho mái tôn hoặc giải pháp phù hợp với loại mái thực tế. Mục tiêu không chỉ là bịt lỗ mà còn phải tạo được lớp kín nước bền trước nắng, mưa và sự co giãn của tấm tôn. Vì vậy, gia đình không nên coi những cách như dán băng keo thông thường, nhét giẻ hay bôi một lớp keo bất kỳ lên lỗ thủng là giải pháp lâu dài. Một số cách có thể tạm thời hạn chế nước lọt qua nhưng dễ bong, lão hóa hoặc mất độ kín sau thời gian phơi ngoài trời. Đặc biệt, nếu vị trí thủng nằm gần vít, mối nối giữa hai tấm tôn, mép mái, máng xối hoặc khu vực tiếp giáp tường thì cách xử lý có thể khác so với một lỗ thủng nằm giữa tấm. Những vị trí này liên quan trực tiếp đến cấu tạo liên kết và đường thoát nước nên tốt nhất cần được kiểm tra kỹ trước khi sửa.
Đừng chỉ nhìn vào kích thước của lỗ thủng
Một sai lầm dễ gặp là thấy lỗ nhỏ nên cho rằng mái vẫn còn tốt. Thực tế, nguyên nhân tạo ra lỗ thủng quan trọng không kém kích thước của nó. Nếu tôn bị vật sắc nhọn hoặc cành cây làm thủng tại một điểm, trong khi toàn bộ tấm vẫn còn chắc, sửa cục bộ có thể hợp lý. Nhưng nếu tôn thủng vì rỉ từ chính bề mặt vật liệu thì đây có thể là dấu hiệu mái đã xuống cấp rộng hơn. Gia đình có thể quan sát xem quanh lỗ thủng có mảng rỉ màu nâu đỏ, bề mặt bong tróc, tôn mỏng hoặc nhiều điểm ăn mòn khác hay không. Nếu có, việc vá từng lỗ chỉ xử lý phần biểu hiện. Sau một thời gian, những vị trí yếu bên cạnh vẫn có khả năng tiếp tục thủng.
Trong trường hợp một tấm tôn đã xuống cấp nặng nhưng những phần còn lại của mái vẫn tốt, thợ có thể đánh giá phương án thay riêng tấm hư hỏng. Còn nếu nhiều tấm cùng rỉ, thủng hoặc hệ mái đã sử dụng lâu năm và xuống cấp trên diện rộng, lúc này mới nên cân nhắc phương án sửa chữa lớn hoặc thay mái thay vì liên tục vá từng điểm.
Sau khi sửa vẫn nên kiểm tra lại khi có mưa
Mái hết nhìn thấy lỗ thủng chưa có nghĩa chắc chắn đã hết dột. Nước mưa có thể đi theo mặt dưới tấm tôn, xà gồ hoặc các khe nối rồi nhỏ xuống ở vị trí cách khá xa điểm nước thực sự xâm nhập. Bởi vậy, sau khi sửa, gia đình nên quan sát lại khu vực này trong những trận mưa tiếp theo. Nếu vẫn xuất hiện nước, vết ẩm hoặc vết ố trên trần thì cần kiểm tra thêm các mối nối, vít mái, vị trí tiếp giáp và khu vực xung quanh. Quan trọng hơn, việc kiểm tra hay sửa mái tôn đều là công việc trên cao. Nếu mái dốc, khó tiếp cận, tôn đã cũ hoặc gia đình không có thiết bị bảo đảm an toàn, không nên tự trèo lên mái chỉ để tìm một lỗ thủng. Khi đó, gọi thợ kiểm tra trực tiếp sẽ an toàn hơn và cũng giúp xác định được nên vá cục bộ, thay một tấm hay xử lý phạm vi lớn hơn.
Tóm lại, khi mái tôn bị thủng, việc đầu tiên là xác định vị trí, nguyên nhân và phạm vi hư hỏng, chứ không phải lập tức trám kín lỗ thủng. Một lỗ nhỏ do va đập trên tấm tôn còn tốt và một lỗ nhỏ hình thành do cả tấm tôn đã rỉ mục nhìn có thể giống nhau, nhưng cách xử lý lâu dài lại hoàn toàn khác.
*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo
