Một buổi tối đầu năm tại San Francisco, Doug Fulop lên chiếc xe tự hành Waymo để trở về nhà sau cuộc vui cùng bạn bè. Hành trình tưởng chừng bình thường nhanh chóng biến thành trải nghiệm ám ảnh.
Một người đàn ông bất ngờ băng qua đường trước đầu xe, rồi quay lại, lao đến đập mạnh vào cửa kính, cố tác động cả chiếc xe và gào thét. Ông ta thậm chí tuyên bố muốn giết Fulop và hai hành khách đi cùng - chỉ vì họ “đưa tiền cho robot”.
Trong một chiếc taxi thông thường, tài xế có thể đã rời đi ngay lập tức. Nhưng chiếc xe này không có người lái.
“Chúng tôi hoàn toàn bất lực”, Fulop, 37 tuổi, làm việc trong ngành công nghệ, kể lại.
Khi “an toàn” trở thành điểm yếu
Xe tự hành được thiết kế để dừng lại khi phát hiện có người ở gần - một tính năng nhằm giảm thiểu tai nạn. Nhưng chính cơ chế này lại mở ra một kẽ hở nguy hiểm: bất kỳ ai cũng có thể chặn xe lại, biến nó thành “chiếc hộp kín” với hành khách bên trong.
Trong trường hợp của Fulop, chiếc xe không thể di chuyển vì kẻ tấn công đứng sát bên. Hành khách cũng không thể can thiệp để điều khiển xe hay thoát ra ngoài khi đối mặt với nguy hiểm.
“Anh ta liên tục cố mở cửa và đe dọa giết chúng tôi. Không có cách nào để chạy thoát”, Fulop nói. Anh đã gọi 911 và liên hệ với bộ phận hỗ trợ của Waymo. Tuy nhiên, câu trả lời nhận được là xe sẽ không di chuyển nếu còn người ở gần, và hành khách “vẫn an toàn” khi cửa đã khóa.
Sự việc kéo dài khoảng 6 phút - một khoảng thời gian đủ dài để nỗi sợ lan rộng. Thậm chí, theo Fulop, một số người xung quanh còn cổ vũ kẻ gây rối. Chỉ khi người đàn ông rời ra xa, chiếc xe mới có thể tiếp tục hành trình.
Trải nghiệm của Fulop không phải là cá biệt. Kể từ khi xe tự hành xuất hiện tại San Francisco gần 4 năm trước, chúng đã vấp phải nhiều phản ứng tiêu cực, từ biểu tình phản đối đến hành vi phá hoại.
Năm 2024, một người đàn ông đã tìm cách che cảm biến của một chiếc xe tự lái đang dừng, khiến phương tiện gần như bị vô hiệu hóa khi bên trong vẫn có hành khách. Một video khác ghi lại cảnh ba phụ nữ hoảng loạn khi chiếc taxi tự hành của họ bị vẽ bậy bằng sơn xịt giữa phố.
Không chỉ ở San Francisco, những tình huống tương tự cũng xuất hiện tại các thành phố khác. Tại Los Angeles, một hành khách kể lại việc chiếc Waymo của ông bị năm người đi xe đạp điện bao vây, đập cửa kính và yêu cầu mở cửa. Ở Austin, một chiếc xe tự hành thậm chí từng dừng lại ngay dưới thanh chắn đường sắt khi tàu sắp chạy qua.
Những câu chuyện này cho thấy: bên cạnh những lợi ích về công nghệ, xe tự hành cũng đang mang đến những rủi ro hoàn toàn mới, đặc biệt trong các tình huống tương tác trực tiếp với con người.
An toàn hơn… hay đáng lo hơn?
Waymo khẳng định công nghệ của họ giúp giảm đáng kể tai nạn giao thông. Theo dữ liệu công ty, số vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến xe tự hành thấp hơn tới 90% so với tài xế con người trên cùng quãng đường. Tuy nhiên, “an toàn” trong giao thông không đồng nghĩa với “an toàn” trong mọi tình huống.
Một số hành khách thừa nhận họ cảm thấy yên tâm hơn khi không phải ngồi một mình với tài xế lạ. Nhưng khi gặp sự cố trên đường, việc thiếu đi một con người phía sau tay lái lại trở thành điểm yếu.
“Tôi cảm thấy như một con mồi bị mắc bẫy”, Amina Green, một chuyên gia công nghệ tại San Francisco, từng chia sẻ sau khi bị hai người đàn ông chặn xe và quấy rối. Dù vậy, cô vẫn cho rằng xe tự hành an toàn hơn dịch vụ gọi xe truyền thống - nơi cô từng gặp những tài xế khiến mình không thoải mái.
Ở góc nhìn khác, một số hành khách lại cảm thấy an tâm khi biết hệ thống camera của xe đang ghi lại toàn bộ sự việc, như một “nhân chứng công nghệ” có thể bảo vệ họ sau này.
Từ một thử nghiệm mang màu sắc viễn tưởng, Waymo nhanh chóng trở thành một mô hình kinh doanh lớn. Năm ngoái, số chuyến đi của hãng đạt 15 triệu lượt, gấp ba lần năm trước, và kế hoạch mở rộng ra 20 thành phố đang được triển khai.
Tuy nhiên, để tiếp tục tăng trưởng, công nghệ này cần nhiều hơn là thuật toán và cảm biến, đó là niềm tin của người dùng.
Sau sự cố, Fulop cho biết anh đã ngừng sử dụng Waymo trong một thời gian và sẽ tránh đi vào ban đêm nếu chính sách hiện tại không thay đổi.
“Chúng tôi xứng đáng được bảo vệ nhiều hơn khi bị đe dọa,” anh nói. “Không thể để hành khách bị mắc kẹt như vậy mà không có phương án can thiệp”.
Theo: The NY Times, Business Insider
