M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành "Đầu búa" kỳ dị của Mỹ

ĐTN |

M901 ITV (Improved TOW Vehicle - Phương tiện mang tên lửa TOW cải tiến) là một hệ thống vũ khí chống tăng tự hành do Mỹ chế tạo trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

M901 ITV từng giữ vai trò quan trọng trong lực lượng thiết giáp của Mỹ cũng như chiến thuật chống tăng thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nó vẫn phục vụ trong biên chế quân đội nhiều quốc gia cho đến ngày nay.

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 1.

Xe thiết giáp mang tên lửa chống tăng M901 ITV

Sự ra đời của M901 ITV

Thực chất ITV không phải sản phẩm của kế hoạch dài hạn, Quân đội Mỹ đã miễn cưỡng đặt mua một chiếc xe chống tăng hiện đại vào thời điểm này. 

Trong khi các quốc gia thuộc khối NATO và khối Warsaw nhanh chóng phát triển rồi triển khai các xe bọc thép và phương tiện mang tên lửa chống tăng tự hành vào những năm 1950 - 1960 thì Quân đội Mỹ vẫn loay hoay với những khái niệm của họ. 

Pháo tự hành chống tăng của Mỹ trong thời kỳ này, tất cả đều sử dụng súng không giật (M50 Ontos) hoặc bệ phóng ATGM đơn giản được thiết kế để sử dụng bởi bộ binh (M150), chúng không có giáp bảo vệ cho kíp chiến đấu.

Xu hướng trên đã thay đổi một cách nhanh chóng sau Chiến tranh Yom Kippur năm 1973, khi các phiên bản mang tên lửa chống tăng của xe trinh sát BRDM-2 được sử dụng bởi Ả-Rập gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng xe tăng Israel.

Nhận thấy ưu điểm của vũ khí mới, Quân đội Mỹ cuối cùng đã bắt tay nghiên cứu và phát triển một chiếc xe như vậy. Họ quyết định vẫn lựa chọn M113 làm nền tảng mang tên lửa chống tăng nhằm tận dụng kinh nghiệm thu được từ chiếc M150, hệ thống vũ khí mới được định danh là "Improved TOW Vehicle/ Phương tiện mang tên lửa TOW cải tiến" hoặc ITV.

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 2.

Tên lửa chống tăng 9M14 Malyutka (AT-3 Sagger) lắp trên khung gầm xe bọc thép BRDM-2

Chỉ 3 năm sau Chiến tranh Yom Kippur, các nhà sản xuất cạnh tranh đã gửi ba mẫu đầy đủ chức năng cho Quân đội Mỹ. Trong tháng 12/1976, sau cuộc thử nghiệm, mô hình của Emerson (nay là Systems & Electronics Inc, hoặc SEI) được tuyên bố là người chiến thắng và nhận hợp đồng sản xuất ban đầu cho 10 hệ thống. 

Các cuộc thử nghiệm cho những chiếc xe này trước khi ký hợp đồng sản xuất đầy đủ bắt đầu vào tháng 6/1978, kết quả là M901 ITV chính thức đi vào hoạt động trong năm 1979. Lực lượng khác của Mỹ không trang bị ITV, với Thủy quân Lục chiến, họ sử dụng LAV trang bị tháp pháo tương tự M901 (kết quả là LAV-AT).

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 3.

Mô hình xe mang tên lửa chống tăng của Emerson

Khi M901 ITV mới triển khai, nó sử dụng khung gầm M113A1. Rất ít M901 được chế tạo, họ sản xuất một cách nhanh chóng để chuyển sang M113A2 vào năm 1979, lắp bệ phóng TOW Under Armour (TUA) để trở thành phiên bản M901A1. Khi M113A3 thay thế M113A2 trong dây chuyền sản xuất, M901A1 tiếp tục tiến hóa thành M901A3.

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 4.

Xe mang tên lửa chống tăng M901A1

Tài sản chính của M901 ITV là tính cơ động, nó có tốc độ nhanh, tầm hoạt động lớn và tỷ lệ công suất trên trọng lượng cao để bắt kịp xe tăng hiện đại. 

Khả năng triển khai của chiếc xe này thậm chí còn cần thiết hơn, M901 ITV có thể vận chuyển ở trọng lượng chiến đấu bằng máy bay vận tải C-130 Hercules hoặc C-27J Spartan. Một chiếc C-141 Starlifter có thể mang 2 chiếc M901 ITV, trong khi một máy bay C-5 Galaxy hoặc C-17 Globemaster III mang được tới 10 chiếc. 

Nhờ có hệ thống treo tăng cường trong khung gầm M113A2, M901A1 và M901A2 có thể đổ bộ đường không trên bất kỳ máy bay nào. Nó cũng đủ nhẹ để có thể tải trượt qua sông, hẻm núi, bãi mìn và những trở ngại khác bằng trực thăng hạng nặng, chẳng hạn như CH-47F Chinook hoặc CH-53E Super Stallion.

Với biệt danh là "Đầu búa" (Hammerhead), bệ phóng SEI 901 TUA (TOW Under Armour) có thể quay hết 360 độ trong 10 giây, góc nâng 34 độ và góc hạ đến 30 độ, nó được hạ xuống khi chiếc xe đang di chuyển và mở lên khi bắn vì bệ phóng không có hệ thống ổn định, phải gập lại trước khi di chuyển để tránh thiệt hại. 

Từ thời điểm chiếc xe có vị trí bắn, nó chỉ mất 20 giây để nâng bệ phóng, chỉ  thị mục tiêu rồi tham chiến. Tuy nhiên bệ phóng TUA còn cần phải hạ xuống để nạp đạn, quá trình này đòi hỏi khoảng 40 giây. Bệ phóng được điều khiển bởi điện và thủy lực.

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 5.

Bệ phóng SEI 901 TUA trong trạng thái chiến đấu 

M901 ITV còn mang một súng máy 7,62 mm để chống lại bộ binh và máy bay. Tổng cộng có 10 tên lửa TOW và 2.000 viên đạn 7,62 mm được xếp gọn, không bao gồm đạn đã nạp.

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 6.

Bên trong xe M901 ITV

Quá trình hoạt động của M901 ITV

M901 ITV lần đầu tiên tham chiến trong Chiến dịch Bão táp sa mạc, nơi mà nó đã tiêu diệt được ít nhất 14 mục tiêu mà không có thiệt hại nào, trong một hiệu suất lặp lại những gì mà xe mang tên lửa chống tăng BRDM-2 đã hoàn thành 18 năm trước.

Dây chuyền sản xuất kéo dài từ năm 1977 - 1998, có tổng cộng 3.315 chiếc đã xuất xưởng. M901 ITV còn được sử dụng bởi Bahrain, Ai Cập, Hy Lạp, Jordan, Morocco, Pakistan, Bồ Đào Nha, Thái Lan, Tunisia. Quốc gia trang bị M901 nhiều nhất hiện nay là Ai Cập và Hy Lạp với khoảng 300 chiếc, người mua cuối cùng là Thái Lan.

M901 ITV - Hệ thống tên lửa chống tăng tự hành Đầu búa kỳ dị của Mỹ - Ảnh 7.

M901 ITV của Hy Lạp 

Quân đội Mỹ gây tranh cãi khi cho nghỉ hưu toàn bộ số M901 ITV còn lại vào giữa những năm 1990, sau khi chúng phục vụ được 15 năm, họ cho rằng M2/M3 Bradley đã kiêm cả nhiệm vụ của M901 ITV. 

Nhưng M901 ITV là một chiếc xe sử dụng cho mục đích phòng ngự (trong khi Bradley là để hỗ trợ xe tăng chiến đấu chủ lực M1 Abrams khi tấn công). M901 ITV nhanh nhẹn và có thời gian triển khai nhanh hơn nhiều so với Bradley. Nguyên nhân của quyết định trên có thể là do phiên bản M1134 Stryker ATGM đã được vào biên chế.

Tuy vậy, mặc dù sở hữu xe chiến đấu bộ binh tương đương Bradley (Ai Cập có một số xe chiến đấu bộ binh với tháp pháo M2 Bradley, trong khi Saudi Arabia có khá nhiều M2 Bradley), không quốc gia nào cho M901 ITV của họ nghỉ hưu.

Thông số kỹ thuật cơ bản của M901 ITV

Kíp chiến đấu: 4 người.

Trọng lượng: 12 tấn; Chiều dài: 5,29 m; Chiều rộng: 2,68 m; Chiều cao 2,95 m (trong trạng thái di chuyển) hoặc 3,41m (trong trạng thái chiến đấu).

Vũ khí chính : Tên lửa chống tăng dẫn đường bằng dây BGM-71E TOW 2A; Tầm bắn: 3,7 km; Khả năng xuyên giáp: 900 mm; Số lượng tên lửa mang theo: 10 quả.

Vũ khí phụ: súng máy 7,62 mm với cơ số 2.000 viên đạn.

Động cơ: General Motors 6V53T diesel, công suất 275 mã lực; Tốc độ tối đa trên đường nhựa: 72 km/h; Tốc độ bơi: 5 km/h; Tầm hoạt động: 480 km.

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email quansu@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ
      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2021 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên