'Lỗ hổng' về phòng không của châu Âu

Công Thuận |

Châu Âu đang đối mặt với nhiệm vụ đầy thách thức, mất thời gian và tốn kém là giải quyết các lỗ hổng trong hệ thống phòng không của mình, vốn bị phơi bày bởi cuộc giao tranh bằng tên lửa và máy bay không người lái ở Ukraine.

Lỗ hổng về phòng không của châu Âu - Ảnh 1.

Hệ thống phòng không IRIS-T SLM của Đức. Ảnh: DW

Richard Aboulafia, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn hàng không vũ trụ AeroDynamic Advisory, dự báo rằng các hệ thống phòng không có thể sẽ đóng vai trò chính tại Triển lãm Hàng không Paris bắt đầu từ ngày 19/6.

"Chúng ta sẽ thấy rất nhiều cuộc thảo luận về năng lực sản xuất tên lửa. Thị trường tên lửa dễ dàng là phân khúc phát triển nhanh nhất của ngành (công nghiệp quốc phòng) nhưng các nhà sản xuất đơn giản là không thể theo kịp", ông Aboulafia nói với hãng thông tấn AFP.

Các nước phương Tây đã hoàn toàn làm chủ bầu trời kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc và phần lớn đã loại bỏ các hệ thống phòng thủ mạnh mẽ từng được thiết kế để bảo vệ các lực lượng NATO trước những máy bay tấn công đầy uy lực của Liên Xô. Pháp đã loại bỏ 8 trong số 9 trung đoàn pháo phòng không, các nghị sĩ nước này chỉ ra trong một báo cáo gần đây.

Mark Cancian, Đại tá thủy quân lục chiến Mỹ đã nghỉ hưu và hiện là cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, cho biết các quốc gia NATO đã chuyển hướng sang phòng không một lần nữa trong thời gian gần đây khi nhiều quốc gia mua tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái.

Ông Cancian nói với AFP: “Họ đã bắt đầu quay trở lại, nhưng về cơ bản là không đi quá xa. Trong 5 năm tới, tôi nghĩ họ sẽ tăng cường phòng không hơn nữa, nhưng điều đó sẽ không giúp ích gì cho Ukraine lúc này".

Trong khi thiếu hụt các hệ thống phòng không và tên lửa, EU cũng đang phải vật lộn để đáp ứng những yêu cầu cung cấp của Ukraine – dù là phòng thủ tầm ngắn hay tầm xa. Đức có kế hoạch chi 5 tỷ euro cho phòng không từ quỹ 100 tỷ euro (110 tỷ USD) để hiện đại hóa lực lượng vũ trang của mình trong những năm tới. Pháp cũng quyết định chi số tiền và mục đích tương tự cho giai đoạn đến năm 2030.

Về mặt công nghiệp quốc phòng, nhà sản xuất tên lửa châu Âu MBDA gần đây đã ký hợp đồng trị giá 2 tỷ euro với Pháp và Italy để cung cấp 700 tên lửa Aster, đặc biệt được sử dụng cho hệ thống phòng không trên bộ SAMP/T. Ba Lan cũng sẽ chi 2,2 tỷ euro cho 44 bệ phóng và hàng trăm tên lửa phòng không CAMM.

Lá chắn phòng thủ châu Âu

17 quốc gia châu Âu, dẫn đầu là Đức, năm ngoái đã cùng nhau hợp tác trong một dự án phòng không chung mang tên "Euro Sky Shield" (Lá chắn Bầu trời châu Âu) – mặc dù Pháp, Italy và Ba Lan đều đứng ngoài cuộc.

Kế hoạch này sẽ liên quan đến việc mua sắm chung các hệ thống phòng thủ tầm ngắn, tầm trung và tầm xa, bao gồm hệ thống Iris-T do Đức sản xuất, Patriot của Mỹ và Arrow-3 của Mỹ-Israel.

Lỗ hổng về phòng không của châu Âu - Ảnh 2.

Một số nước châu Âu muốn phát triển hệ thống phòng thủ của riêng họ thay vì của Mỹ. Ảnh: defensenews.com

Ông Aboulafia nhận định: “Việc hợp tác giữa các quốc gia đồng minh là rất có ý nghĩa. Tuy nhiên, bất cứ khi nào NATO tìm cách tiêu chuẩn hóa, rõ ràng các quyết định lớn cần phải được đưa ra về việc ai sẽ dẫn đầu về sản xuất và thiết kế. Chúng tôi đã theo dõi quá trình này trước đây và vấn đề lớn luôn là Pháp, nước không muốn nhường lại vai trò lãnh đạo trong ngành công nghiệp quốc phòng".

"Có thể đề xuất của Đức chưa tính đến đầy đủ các lợi ích an ninh của châu Âu, nên đã không thuyết phục được các đối tác còn lại và để lại nhiều câu hỏi chưa được trả lời về các cấp độ chiến lược, quân sự, công nghiệp và kinh tế", Viện Các vấn đề An ninh và Quốc tế Đức (SWP) viết trong một báo cáo gần đây.

Theo SWP, bằng cách chọn công nghệ của Mỹ và Israel thay vì của châu Âu, kế hoạch do Đức đứng đầu cũng "mâu thuẫn với mục tiêu củng cố cơ sở công nghệ và công nghiệp quốc phòng của EU".

Báo cáo gần đây của các nghị sĩ Pháp đã chỉ trích trực tiếp "Euro Sky Shield", cho rằng dự án "hoàn toàn thiếu các giải pháp của châu Âu, thay vào đó là quảng bá các sản phẩm của Mỹ và Israel".

Tuy nhiên, một sản phẩm khác của Israel, hệ thống đánh chặn tên lửa siêu vượt âm mới từ công ty công nghệ quốc phòng Rafael, có thể thuyết phục các chính phủ ở châu Âu khi được trưng bày tại triển lãm hàng không ở Paris lần này, đặc biệt là sau khi Nga tấn công Ukraine bằng tên lửa siêu vượt âm Kinzhal.

Bên cạnh Triển lãm hàng không Paris, Chính phủ Pháp cũng đã mời các quan chức cấp bộ trưởng tham dự một hội nghị về phòng không để tìm cách giải quyết những khác biệt như đã đề cập ở trên. "Đức đã đề xuất một thỏa thuận công nghiệp, chúng tôi đưa ra một sáng kiến chiến lược: đảm bảo năng lực phòng không châu Âu có chủ quyền, với các thiết bị châu Âu", một nguồn tin ngoại giao Pháp cho biết.

Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Báo lỗi cho Soha

*Vui lòng nhập đủ thông tin email hoặc số điện thoại