Trong bài phân tích mới đây, trang Svpressa đã nêu rõ những hạn chế của phòng không Kyiv, mô tả hỏa lực kết hợp của Nga đang xuyên phá hệ thống này như "dao nóng cắt chả".
Hỏa lực khó ngăn chặn
Ukraine đang rơi vào cảnh chao đảo trước hàng loạt cuộc không kích từ phía Nga. Tiếng nổ rền vang khắp Boryspil, Fastiv, Bucha, Brovary và sân bay quân sự Vasylkiv. Dựa trên quy mô và mức độ tàn phá, giới quan sát nhận định Nga đã xuất kích lực lượng kết hợp gồm tên lửa đạn đạo Iskander, tên lửa Zircon và dòng UAV phản lực cảm tử Geran-5.
Lá chắn phòng không từng được kỳ vọng của Kyiv dường như đang hiện ra quá nhiều lỗ hổng, khiến tên lửa và UAV Nga tự do thâm nhập, gây ra những thiệt hại lớn.

Ảnh Svpressa
Theo giới phân tích phương Tây, hệ thống phòng không Ukraine hiện chỉ hoạt động ở mức 30% công suất tối đa. Điều này đồng nghĩa với việc cứ 100 mục tiêu không kích, các lực lượng cao xạ Ukraine phải chấp nhận để mặc 70 mục tiêu lọt lưới.
Kyiv từng đặt trọn niềm tin vào các hệ thống phòng không Patriot do Mỹ viện trợ. Thời gian đầu, họ sẵn sàng xả những quả tên lửa giá hàng triệu USD vào bất cứ vệt sáng nghi vấn nào xuất hiện trên màn hình radar. Nguồn đạn dự trữ vì thế nhanh chóng cạn kiệt, trong khi các đợt tiếp tế mới lại gặp bế tắc.
Dù đạn tên lửa của Ukraine chưa hẳn đã kiệt quệ, nhưng họ đang bắt buộc phải tiết kiệm. Việc dùng tên lửa đắt đỏ để đánh chặn những chiếc UAV Geran giá rẻ hiện tại bị đánh giá là lãng phí. Ukraine buộc phải dành phần cho các mục tiêu hiểm hóc hơn như tên lửa đạn đạo Iskander hay tên lửa siêu vượt âm Zircon.
Thế nhưng, một thực tế mới lại xuất hiện: Iskander và Zircon đã trở thành đối thủ cứng đầu đối với Patriot. Hệ thống vốn được ca tụng là tân tiến nhất khối NATO đã lộ rõ nhiều hạn chế, nếu không muốn nói là bất lực trước các dòng tên lửa thế hệ mới của Nga.
Chi viện quân sự từ phương Tây không giúp phòng không Ukraine khá hơn là bao. Cùng lúc đó, chiến thuật đòn đánh kết hợp của quân đội Nga lại phát huy hiệu quả tối đa: phối hợp nhịp nhàng giữa UAV tự sát và tên lửa đạn đạo nhằm vào các mục tiêu chiến lược tại Kyiv, tạo nên một "làn sóng" hỏa lực mà gần như không lá chắn nào có thể đánh chặn trọn vẹn, trang Svpressa nhận định.
"Hùm xám" Patriot: Lời đồn xa rời thực tế
Trả lời phỏng vấn báo Svpressa, chuyên gia quân sự Vladislav Shurygin — nguyên sĩ quan Bộ Tham mưu Quân khu Không quân và Phòng không Moscow — phân tích:
"Bất kỳ hệ thống phòng không chuẩn mực nào cũng phải được xây dựng theo mô hình đa tầng, đa lớp. Hệ thống đó bao gồm từ các khí tài phòng không lục quân tầm ngắn, tầm trung cho đến các tổ hợp tầm xa. Việc đặt một bệ phóng Patriot trần trụi giữa đồng trống hoàn toàn không thể đảm bảo an ninh không phận. Ngược lại, đó còn là một 'bia tập bắn' lý tưởng, vì đài radar của Patriot khi phát sóng sẽ lập tức bị trinh sát đối phương phát hiện."
Chuyên gia Shurygin dùng hình ảnh so sánh trực quan: Một chiếc xe tăng khi xuất kích phải có bộ binh, xe chiến đấu bộ binh và pháo binh yểm trợ. Các tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa như S-300, S-400 hay S-500 của Nga cũng cần lực lượng bảo vệ tương tự.
"Tất cả các hệ thống phòng không bảo vệ thủ đô hay các vùng công nghiệp trọng điểm đều là mạng lưới đa cấp độ, tích hợp chung vào một hệ thống dữ liệu thống nhất. Thông tin trinh sát tầm xa sẽ được chia sẻ tức thì cho các đơn vị hỏa lực và ngược lại. Chỉ có sự kết nối đồng bộ đó mới bảo vệ an toàn cho không phận.
Do đó, một tổ hợp Patriot tác chiến đơn độc không tài nào kiểm soát nổi một vùng trời rộng lớn. Rốt cuộc, họ buộc phải hoãng phí đạn tên lửa đắt đỏ để hạ các mục tiêu thứ yếu như UAV — chẳng khác nào 'dùng đại bác bắn chim sẻ'."
Theo ông Shurygin, huyền thoại về sức mạnh bất khả chiến bại của Patriot dường như đang lộ ra là sản phẩm của truyền thông. Dù từng được triển khai trong các chiến dịch tại Trung Đông, Iraq, Syria hay Yemen, số lượng mục tiêu (máy bay, tên lửa) mà Patriot thực sự bắn hạ được là rất khiêm tốn.
"Nói một cách công bằng, đó chỉ là chiêu trò quảng bá cho một năng lực chưa từng được kiểm chứng thực tế. Và huyền thoại ấy một lần nữa đã sụp đổ tại chiến trường Ukraine.
Ngay từ đầu, Patriot đã không thể đối phó nổi với các dòng tên lửa của Nga. Họ xả sạch cơ số đạn ra vô định, hoàn toàn bất lực trước sức mạnh của Iskander và Zircon."