Nắng nóng khiến điều hòa trở thành thiết bị gần như không thể thiếu trong nhiều gia đình. Nhưng trên thực tế, cảm giác mát không chỉ phụ thuộc vào con số hiện trên điều khiển. Nhiều người nghĩ rằng cứ hạ xuống 24, 23 hay thậm chí 18 độ C thì phòng sẽ lạnh nhanh hơn, song Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) lưu ý rằng việc đặt nhiệt độ thấp hơn mức cần thiết không làm căn phòng mát nhanh hơn, mà chủ yếu khiến máy chạy lâu hơn và tốn điện hơn.
Theo EVN, một trong những nguyên tắc cơ bản để dùng điều hòa hiệu quả là duy trì mức cài đặt từ 26 độ C trở lên, kết hợp quạt để tăng hiệu quả làm mát. Bộ Công Thương cũng khuyến nghị mức nhiệt hợp lý vào ban ngày khoảng 25-26 độ C, còn ban đêm khoảng 27-28 độ C để tránh chênh lệch quá lớn với nhiệt độ ngoài trời và giảm tiêu thụ điện.

Ảnh minh họa
Bật điều hòa 28 độ vẫn có thể thấy dễ chịu nếu biết cách tạo luồng gió
Điều nhiều người bỏ qua là không khí lạnh cần được phân tán đều trong phòng thì cơ thể mới cảm nhận rõ sự dễ chịu. Đây cũng là lý do EVN khuyến nghị dùng điều hòa kết hợp với quạt. Khi có thêm quạt trần hoặc quạt đứng chạy ở mức nhẹ, luồng khí lạnh không bị dồn một chỗ mà được lưu thông khắp không gian, giúp phòng thoáng hơn và cảm giác mát đến nhanh hơn dù mức nhiệt cài đặt không quá thấp.
Bộ Năng lượng Mỹ cho biết việc sử dụng quạt trần có thể cho phép tăng nhiệt độ cài đặt thêm khoảng 4 độ F mà vẫn không làm giảm cảm giác thoải mái. Cơ quan này cũng lưu ý vào mùa hè nên để quạt trần quay ngược chiều kim đồng hồ để tạo luồng gió thổi xuống dưới. Nói cách khác, muốn 28 độ mà vẫn thấy mát, người dùng không nên chỉ chăm chăm hạ nhiệt độ trên remote, mà cần quan tâm tới cách luồng gió được tạo ra và luân chuyển trong phòng.
Một chi tiết nhỏ nhưng đáng chú ý là quạt chủ yếu làm mát con người chứ không làm mát cả căn phòng. Vì vậy, nếu rời khỏi phòng quá lâu, có thể tắt quạt để tránh lãng phí điện. Đây là mẹo vừa đơn giản vừa phù hợp với thói quen sinh hoạt của nhiều gia đình trong mùa nóng.

Ảnh minh họa
Muốn thấy mát hơn, cần giảm nhiệt nóng từ bên ngoài tràn vào
Không ít trường hợp điều hòa vẫn chạy liên tục nhưng căn phòng vẫn bí và oi, nguyên nhân nằm ở việc nhiệt nóng từ bên ngoài liên tục xâm nhập. EVN lưu ý khi dùng điều hòa cần đóng kín cửa, hạn chế các khe hở gây thất thoát hơi lạnh. Với những căn phòng bị nắng chiếu trực tiếp, việc kéo rèm, che cửa sổ hoặc hạn chế mở cửa vào giờ nắng gắt sẽ giúp giảm đáng kể lượng nhiệt hấp thụ, từ đó giảm tải cho máy lạnh.
Ở góc độ kỹ thuật, Bộ Năng lượng Mỹ cũng cho biết các giải pháp che nắng cửa sổ như rèm, mành hoặc màn sáo có thể giúp hạn chế nhiệt mặt trời đi vào nhà. Khi lượng nhiệt này giảm xuống, điều hòa không còn phải “gồng mình” bù nhiệt liên tục, nên phòng vừa mát ổn định hơn, vừa tiết kiệm điện hơn.
Ngoài ra, Bộ Công Thương cho biết mỗi khi tăng nhiệt độ điều hòa thêm 1 độ C, điện năng tiêu thụ có thể giảm hơn 3%. Vì thế, thay vì hạ sâu xuống mức rất thấp, giải pháp hợp lý hơn là đặt nhiệt độ vừa phải rồi kết hợp thêm quạt, đóng kín phòng và che nắng tốt. Đây mới là cách làm mát bền vững, đặc biệt trong những ngày ngoài trời nắng gắt kéo dài.

Ảnh minh họa
Những chi tiết nhỏ quyết định cảm giác mát và hóa đơn điện
Một chiếc điều hòa bẩn cũng khó có thể làm mát hiệu quả như khi mới vệ sinh. Theo EVN, sau một thời gian sử dụng, bụi bẩn có thể tích tụ ở lưới lọc, dàn lạnh và dàn nóng, làm giảm hiệu suất trao đổi nhiệt, khiến máy tiêu hao điện nhiều hơn. EVN khuyến nghị nên vệ sinh, bảo dưỡng điều hòa định kỳ khoảng 3-6 tháng một lần; việc này có thể giúp tiết kiệm khoảng 10-15% lượng điện tiêu thụ.
Bộ Năng lượng Mỹ cũng nêu rõ rằng bộ lọc bẩn, tắc sẽ cản trở luồng gió và làm giảm hiệu suất của hệ thống. Nói đơn giản, nếu luồng khí lạnh không đi qua được một cách thông suốt, người dùng rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: thấy chưa đủ mát nên tiếp tục hạ nhiệt độ, trong khi nguyên nhân thật sự lại nằm ở việc thiết bị vận hành kém hiệu quả.

Ảnh minh họa
Bởi vậy, trong những ngày oi bức, thứ cần thay đổi đôi khi không phải là con số trên điều khiển mà là thói quen sử dụng. Theo khuyến nghị của EVN, đặt điều hòa ở mức 26-27 độ C trở lên, kết hợp quạt, đóng kín phòng, hạn chế nắng chiếu trực tiếp và vệ sinh thiết bị định kỳ là những cách đơn giản nhưng hiệu quả để vừa giữ không gian dễ chịu, vừa giảm áp lực cho máy và cho hóa đơn điện cuối tháng. Với cách dùng này, mức 28 độ C không còn đồng nghĩa với “không đủ mát”, mà có thể vẫn đem lại cảm giác dễ chịu nếu căn phòng được làm mát đúng cách.