Bồ Đào Nha đã chính thức dừng bước tại World Cup năm nay sau khi để thua Tây Ban Nha. Hành trình của Cristiano Ronaldo cũng khép lại tại đầy tiếc nuối đối với fan hâm mộ.
Nhưng có một điều thú vị là khi nhìn lại một trận đấu trước đó, Bồ Đào Nha cũng đã có những may mắn nhất định khi vượt qua Croatia trong giây phút ngàn cân treo sợi tóc nhất. Có thể nói, nếu không nhờ vào công nghệ này, Bồ Đào Nha và Cristiano Ronaldo có lẽ còn không được gặp Tây Ban Nha trong trận đấu đêm qua.
Điều gây tranh cãi trong trận đấu Bồ Đào Nha - Croatia
Hôm 3/7, Bồ Đào Nha đã có chiến thắng kịch tính trong thời gian bù giờ trước Croatia.
Ở phút 90+5, cầu thủ chạy cánh người Bồ Đào Nha Rafael Leao đã có pha kiến tạo đẹp mắt bằng quả tạt cho tiền đạo Goncalo Ramos đánh đầu tung lưới, nâng tỷ số lên 2-1, gần như đã định đoạt số phận của người Croatia.
Ngay sau đó, Croatia lại đưa bóng vào lưới một lần nữa vào khoảng thời gian bù giờ cuối cùng của trận đấu, giúp cân bằng tỷ số 2-2. Tuy nhiên, họ đã không thể gỡ hòa vì bàn thắng bị coi là việt vị. Tại sao bàn thắng bị từ chối?
Hãy nhìn lại diễn biến lúc ấy. Bị dẫn trước một bàn khi tiếng còi mãn cuộc đã cận kề, các cầu thủ Croatia tấn công vào vòng cấm đối phương dựa trên đường bóng thăm dò của Ivan Perisic. Renato Veiga cố gắng đánh đầu phá bóng, nhưng lại vô tình để bóng chạm nhẹ về phía Mario Pasalic. Pasalic đón bóng một cách lóng ngóng, nhưng Josko Gvardiol đã lao vào sút tung lưới.
Pasalic được cho là không việt vị, bàn thắng lẽ ra đã được công nhận trên sân và sẽ giữ nguyên sau khi trợ lý trọng tài video (VAR) kiểm tra. Nhưng tất cả đã thay đổi vì một vi mạch được lắp bên trong quả bóng Trionda.
Quả bóng thi đấu của World Cup 2026 đã phát hiện một cú chạm cực kỳ nhỏ của Igor Matanovic, điều này khiến Pasalic rơi vào thế việt vị trước khi anh kiến tạo, và bàn gỡ hòa đã bị tước đi khỏi Gvardiol và Croatia.
Trọng tài VAR đã sử dụng máy Snickometer, thiết bị khai thác các sóng âm thanh do vi mạch của quả bóng tạo ra, để từ chối bàn gỡ hòa tiềm năng ở phút 103 của Croatia. Sử dụng công nghệ Snicko, VAR xác định rằng tiền đạo người Croatia Igor Matanovic đã sượt qua bóng trước khi nó đập trúng hậu vệ Bồ Đào Nha Renato Veiga trong một chuỗi tình huống hỗn loạn ở thời gian bù giờ.
Giữa nỗi thất vọng, Matanovic sau đó thừa nhận cảm thấy "một sự tiếp xúc nhẹ" với tóc của mình.
Nếu không nhờ sự tinh vi của công nghệ, cú sượt nhẹ đó có thể sẽ không ai nhận ra và bàn thắng sẽ được công nhận, mọi diễn biến sẽ bẻ ngoặt theo hướng khác. Trận đấu về thế hòa và chẳng ai biết trước được Bồ Đào Nha liệu có chiến thắng được hay không.
Cách VAR có thể đưa ra quyết định
Thứ đã “cứu chiến thắng” cho Ronaldo là vi mạch chứa một cảm biến đơn vị đo lường quán tính (IMU) thu thập dữ liệu chuyển động lên tới 500 lần mỗi giây. "Công nghệ bóng kết nối" này, được ra mắt bởi FIFA và nhà sản xuất Adidas, sử dụng công nghệ dạng sóng để theo dõi gia tốc theo thời gian thực và chuyển động chi tiết của quả bóng trong không gian ba chiều.
Nó nhằm mục đích tăng tốc quá trình ra quyết định của VAR, thứ vốn phụ thuộc vào các video có sẵn ở tốc độ khoảng 50 khung hình/giây. Bằng cách đo lường thời điểm chính xác khi một cầu thủ tiếp xúc với bóng, các trọng tài có thể xác định được đường chuyền quyết định trong một tình huống có thể việt vị.
Trong trận đấu vừa qua, nó đã được phát sóng dưới dạng một "đồ thị nhịp tim", và trọng tài người Na Uy Espen Eskas nhờ đó có thể phán quyết rằng pha chạm bóng của Matanovic đã khiến Pasalic rơi vào thế việt vị.
Công nghệ này tương tự như công nghệ Snicko trong môn cricket, theo nghĩa là cả hai đều hiển thị các đỉnh nhọn khi phát hiện ra những cú chạm nhỏ nhất, cho dù đó là cầu thủ chạm bóng trong bóng đá hay gậy chạm bóng trong môn cricket. Trong khi Snicko phát hiện âm thanh, công nghệ bóng kết nối kiểm tra sự tiếp xúc vật lý.
Công nghệ này đã từng được sử dụng trước đây chưa?
Có. Bàn thắng thứ tư của Thụy Điển vào lưới Tunisia trong trận đấu thuộc bảng F tại Guadalupe đã được công nhận nhờ sự trợ giúp của công nghệ dạng sóng này. Mattias Svanberg ban đầu bị trọng tài trên sân phán quyết là việt vị, nhưng đợt kiểm tra VAR sau đó cho thấy Alexander Isak đã có một cú chạm bóng siêu nhỏ giúp Svanberg ở vị trí hợp lệ, và bàn thắng được công nhận.
Công nghệ này cũng đã được áp dụng tại World Cup 2022 và Giải vô địch châu Âu 2024.
Điều trớ trêu là Ronaldo trước đây từng bị từ chối một bàn thắng tại World Cup 2022 sau khi tiền đạo người Bồ Đào Nha khăng khăng rằng một quả treo bóng từ Bruno Fernandes đã sượt qua đầu anh trước khi nằm gọn trong lưới Uruguay.
Công nghệ xác định rằng quả tạt đã không tiếp xúc với tiền đạo 41 tuổi, mặc dù Ronaldo điên cuồng vỗ vào đầu mình để ra hiệu ngược lại, và cuối cùng Fernandes được tính là người ghi bàn thắng đầu tiên cho Bồ Đào Nha trong chiến thắng 2-0 trước Uruguay.
Tại Euro, Romelu Lukaku đã ghi bàn cho Bỉ trong trận gặp Slovakia, nhưng bàn thắng không được công nhận sau khi xem lại cho thấy Lois Openda đã dùng tay chơi bóng.
Phản ứng đối với quyết định
Người hâm mộ Croatia đã rất tức giận trước bàn thắng bị lật ngược của Gvardiol và nhiều người đã ném chai lọ xuống sân, dẫn đến sự chậm trễ năm phút giữa thời điểm bóng vào lưới và trận đấu được bắt đầu lại.
Huấn luyện viên của Croatia, Zlatko Dalic, nói rằng "VAR giết chết cảm xúc" sau khi đội của ông bị loại khỏi giải đấu. "Nó giết chết mọi thứ bên trong bạn. Chúng ta đã đi quá xa với VAR," ông nói thêm.
"Bạn có thể thấy cảm xúc đã bị giết chết đến mức nào và nhìn chung, tất cả những quyết định này kéo bạn lùi lại và thực sự lấy đi niềm vui của bóng đá."
Huấn luyện viên Bồ Đào Nha Roberto Martinez, một cách dễ hiểu, có quan điểm khác. "Không có quyết định tồi hay quyết định may mắn nào cả. Đó là một khoảnh khắc rõ ràng. Quả bóng bây giờ có một con chip và cảm biến cho thấy bóng đã bị chạm."
Nhiều người xem cũng bày tỏ quan điểm trái chiều về công nghệ tinh vi này đang chi phối cảm xúc bóng đá.
"Bóng đá coi như hỏng hoàn toàn và không thể cứu vãn nếu chúng ta bắt đầu thêm công nghệ snicko của môn cricket lên các lỗi việt vị chỉ bằng móng chân. Đây là thể thao, không phải một thí nghiệm khoa học”, một người bày tỏ quan điểm.
Một người khác thì bình thản: "Họ đang làm xấu mặt mình khi gọi đây là một âm mưu, video cho thấy rõ ràng là một cú chạm. Công nghệ tuyệt vời như vậy mà còn phàn nàn."
Fifa sau đó đã phải đưa ra một tuyên bố chính thức xác nhận công nghệ cho thấy Matanovic đã chạm vào bóng, chấm dứt mọi tranh cãi. Chiến thắng của Bồ Đào Nha đã đưa họ đến với cuộc đối đầu với Tây Ban Nha.
Nhưng cần nhớ rằng, mọi trận đấu đều được định đoạt bằng thực lực và không có công nghệ nào có thể giúp Ronaldo và Bồ Đào Nha tiếp tục chiến thắng để đi sâu hơn nữa ở World Cup 2026.