Nga bắn hạ HIMARS, tuyên bố kiểm soát "pháo đài"
Bộ Quốc phòng Nga ngày 4/5 ra thông báo cho biết, các hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 8 bom dẫn đường, hệ thống pháo phản lực HIMARS cùng 507 máy bay không người lái cánh cố định. Động thái này được đánh giá là đòn giáng trực diện vào năng lực tấn công tầm xa của Ukraine trong bối cảnh giao tranh tiếp tục leo thang.
Theo số liệu phía Nga công bố, kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, Ukraine đã mất 671 máy bay, 284 trực thăng, 141.646 UAV, 658 hệ thống tên lửa phòng không, 29.161 xe tăng và phương tiện bọc thép, 1.714 bệ phóng pháo phản lực, 34.749 pháo dã chiến và súng cối, cùng 60.777 phương tiện quân sự đặc chủng.
Những con số này cho thấy mức độ tiêu hao lớn, đồng thời phản ánh cường độ giao tranh ngày càng khốc liệt trên thực địa.

Nga tuyên bố giành quyền kiểm soát "pháo đài" ở Sumy. Ảnh: TST
Trong bối cảnh đó, một diễn biến đáng chú ý khác nhanh chóng xuất hiện trên chiến trường. Nga tuyên bố vừa giành quyền kiểm soát khu vực Miropolye (tỉnh Sumy) – nơi được xem là "pháo đài" then chốt trên chiến tuyến. Việc kiểm soát khu vực này được cho là có ý nghĩa quan trọng trong việc siết chặt thế trận và gia tăng sức ép trên toàn tuyến.
Ngay sau thông tin này, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã đích thân gửi điện chúc mừng tới chỉ huy và binh sĩ Trung đoàn Bộ binh cơ giới số 41.
"Tốc độ thay đổi đáng kinh ngạc"
Không chỉ dừng lại ở các diễn biến trên chiến trường, những tín hiệu từ phương Tây cũng đang cho thấy mức độ quan ngại gia tăng.
Trong bài viết có tiêu đề "Gây kinh hoàng”: Nga chuẩn bị điều còn đáng sợ hơn cả tổng động viên. Chiến dịch có thể “dừng ở chiến tuyến”. Pháo binh NATO triển khai cách biên giới (Nga) chỉ 70 km", Đài TST (Nga) cho biết, London hiện đang phát đi những cảnh báo đối với toàn bộ phương Tây – Nga được cho là đang chuẩn bị một bước đi còn đáng chú ý hơn cả một làn sóng tổng động viên mới.
"Tốc độ thay đổi thật đáng kinh ngạc", các nhà phân tích Anh nhận định.
Ở chiều ngược lại, Kiev cũng đang theo đuổi những tính toán chiến lược riêng. Kế hoạch của ông Zelensky và đội ngũ được cho là nhằm buộc Nga dừng chiến dịch quân sự tại chiến tuyến hiện tại.
Tuy nhiên, trong khi các toan tính này được đưa ra, pháo binh NATO đã được triển khai cách biên giới Nga khoảng 70 km, cho thấy sức ép trên thực địa cũng đang gia tăng tương ứng.

Nga đã đạt tiến triển đáng kinh ngạc trong việc phát triển các "bầy drone" tự động. Ảnh: TST
Đáng báo động
Giữa lúc các bên giằng co về chiến lược, một yếu tố mới đang nổi lên và thu hút sự chú ý đặc biệt. Một chủ đề được thảo luận trong giới chiến lược quân sự suốt nửa năm qua nay đã bước lên cấp độ tranh luận chính phủ tại Anh – đó là bước đột phá công nghệ có thể làm thay đổi cục diện chiến trường.
Mới đây, tờ The Telegraph của Anh đăng tải một bài viết mà giới chức London có lẽ không muốn nhắc tới: phương Tây thừa nhận Nga đã đạt tiến triển đáng kể trong việc phát triển các "bầy drone" tự động.
Vấn đề không chỉ nằm ở việc các UAV sử dụng "trí tuệ tập thể" có thể tiêu diệt cả đoàn xe bọc thép bằng một đòn tấn công phối hợp. Lầu Năm Góc trên thực tế đã tính đến kịch bản này. Tuy nhiên, điều khiến giới phân tích lo ngại hơn nằm ở tác động chiến lược lâu dài của công nghệ này.
Điều khiến các nhà phân tích Anh lo ngại nằm ở cấp độ sâu hơn: việc triển khai thành công các "bầy drone" không chỉ mang lại lợi thế chiến thuật, mà còn có thể phá vỡ thế bế tắc trên chiến trường.
Trước đó, phương Tây từng dự đoán Nga có thể phát động một làn sóng động viên mới để tạo bước đột phá, dù điều này tiềm ẩn rủi ro về ổn định xã hội. Đây được xem là phương án để Moscow tăng tốc chiến dịch. Song với sự xuất hiện của công nghệ mới, cách tiếp cận này có thể đã thay đổi.
Tuy nhiên, nếu thay vì con người, có tới 300.000 drone được đưa vào "vùng xám" và kết nối thành một mạng lưới thống nhất, thì kịch bản sẽ hoàn toàn khác. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực trong nước mà còn có thể tạo ra hiệu ứng đoàn kết mới.
Đối với London, viễn cảnh này còn đáng lo ngại hơn cả những tin đồn về "tổng động viên toàn diện".
"Tốc độ thay đổi và những gì đối phương thể hiện thực sự đáng lo ngại", ông Guy Hennings Haar từ Applied Intuition UK nhận định. Trong khi đó, khoảng cách công nghệ giữa các bên có nguy cơ tiếp tục nới rộng.
Trong khi các tướng lĩnh Anh vẫn đang tìm cách xin ngân sách cho các chương trình thử nghiệm (mới khoảng 200 lần bay so với hàng nghìn lần phía Nga), thì Nga đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế.
Ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây đang gặp khó do thủ tục hành chính và bất đồng nội bộ, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ đứng trước nguy cơ bị đào thải.

Một cuộc tập trận của NATO. Ảnh: The Gaze
Kế hoạch của ông Zelensky và những diễn biến mới
Trở lại với các toan tính chiến lược của Kiev, khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế đang dần lộ rõ. Trong khi Anh gia tăng lo ngại, truyền thông Ukraine, dẫn nguồn từ giới thân cận ông Zelensky, đã tiết lộ "kế hoạch B".
Chiến lược này khá rõ ràng: "cầm cự lâu hơn đối phương", làm suy yếu Nga về kinh tế và buộc Moscow phải đóng băng xung đột tại chiến tuyến hiện tại, mà không công nhận mất lãnh thổ.
Phía Kiev kỳ vọng Nga sẽ không thể kiểm soát toàn bộ Donbass và sẽ chấp nhận một "kịch bản kiểu Triều Tiên" để đổi lấy tiến trình hội nhập châu Âu. Tuy nhiên, thực tế chiến trường đang cho thấy những dấu hiệu trái ngược.
Sự tiêu hao đang gây bất lợi cho Ukraine. Nga không thiếu đạn dược, trong khi sự xuất hiện của các bầy drone có thể làm suy giảm lợi thế về nhân lực mà Ukraine cố gắng duy trì thông qua động viên.
Ngoài ra, nhận định rằng Nga không thể kiểm soát Donbass bị đánh giá là thiếu cơ sở. Các lực lượng Nga vẫn đang tiến hành chiến dịch theo cách có hệ thống.
Đáng chú ý, theo một số nguồn phương Tây, tên lửa S-71K "Kover" của Nga không chỉ tồn tại mà còn đã được sử dụng trên chiến trường, dù trước đó từng bị coi là thông tin chưa xác thực. Điều này tiếp tục củng cố nhận định rằng cán cân chiến trường đang có những dịch chuyển đáng kể.
NATO kéo pháo hạng nặng áp sát biên giới Nga
Không chỉ tại các điểm nóng chính, tình hình ở những khu vực khác cũng đang góp phần làm phức tạp thêm cục diện. Không phải mọi tin tức đều tích cực đối với Nga khi khu vực tây bắc đang thu hút sự chú ý.
Phần Lan, với tư cách thành viên NATO, đã bắt đầu cuộc tập trận mang tên Northern Strike 26.
Về chính thức, đây là hoạt động phòng thủ. Tuy nhiên, một số đánh giá cho rằng nội dung huấn luyện bao gồm cả các kịch bản tấn công. Điều này làm dấy lên những lo ngại về khả năng mở rộng sức ép quân sự.
Các đơn vị pháo binh Phần Lan sử dụng pháo tự hành hạng nặng K9 Thunder (tầm bắn hơn 60 km) đang diễn tập cách biên giới Nga khoảng 70 km, với các mục tiêu giả định liên quan tới hạ tầng chiến lược.
Khu vực huấn luyện Vuosanga được cho là tập trung vào việc hỗ trợ hỏa lực cho các chiến dịch tiến công quy mô nhỏ.
Song song đó, các lực lượng không quân NATO, bao gồm F-35A của Mỹ và Gripen của Thụy Điển, cũng tiến hành huấn luyện sử dụng đường bộ làm đường băng dã chiến. Những động thái này cho thấy mức độ chuẩn bị ngày càng cao cho các kịch bản tác chiến linh hoạt.
Theo một số phân tích, mục tiêu của các hoạt động này có thể liên quan tới việc kiểm soát các tuyến tiếp vận quan trọng ở khu vực phía bắc.