Sau một tháng đầu năm với nhiều lễ cúng liên tiếp, từ cuối tháng Chạp đến Rằm tháng Giêng, bàn thờ trong nhiều gia đình thường được sử dụng với tần suất cao. Vì vậy, khi tháng Giêng dần khép lại, các chuyên gia văn hóa cho rằng gia chủ nên kiểm tra lại các vật dụng thờ cúng trên bàn thờ, đồng thời hoàn tất việc hóa vàng nếu chưa thực hiện.
Kiểm tra lại các vật dụng trên bàn thờ
Từ những ngày cuối tháng Chạp đến hết Rằm tháng Giêng, nhiều gia đình Việt thực hiện khá nhiều nghi lễ cúng bái như cúng tất niên, cúng giao thừa, cúng mùng 1, mùng 3, mùng 5, Rằm tháng Giêng… Vì vậy, các vật dụng trên bàn thờ thường được sử dụng liên tục trong suốt khoảng thời gian này.
Ảnh minh hoạ
Chén nước, bình hoa, đĩa quả, chân nến hay các vật dụng thờ cúng khác vì thế có thể bị bám bụi, nước để lâu ngày hoặc hoa quả đã bắt đầu xuống cấp. Đây là điều dễ gặp nhưng nhiều gia đình đôi khi không để ý.
Theo một số bài viết tư vấn về phong tục thờ cúng được đăng tải trên báo VietnamNet và Lao Động, sau giai đoạn cao điểm cúng bái đầu năm, gia chủ nên dành thời gian kiểm tra lại các vật dụng trên bàn thờ để đảm bảo chúng vẫn sạch sẽ và phù hợp với không gian thờ tự.
Việc kiểm tra thường chỉ cần thực hiện đơn giản như thay nước trong chén thờ, bỏ hoa đã héo, thu dọn trái cây chín hoặc lau nhẹ các vật dụng bị bám bụi. Những việc nhỏ này giúp bàn thờ trở lại trạng thái gọn gàng và trang nghiêm sau một thời gian dài bày biện lễ Tết.
Ảnh minh hoạ
Hoàn tất hóa vàng, khép lại chuỗi nghi lễ Tết
Một việc khác nhiều gia đình thường thực hiện vào cuối tháng Giêng là hoàn tất việc hóa vàng nếu trước đó chưa làm. Theo phong tục truyền thống, lễ hóa vàng thường được tiến hành từ mùng 3 đến mùng 7 Tết.
Tuy nhiên trên thực tế, nhiều gia đình bận du xuân hoặc đi chúc Tết nên việc hóa vàng có thể được thực hiện muộn hơn, thậm chí sau Rằm tháng Giêng. Một số bài viết về phong tục đầu năm trên báo Tuổi Trẻ và VnExpress cho biết lễ hóa vàng được xem là nghi thức tiễn tổ tiên sau những ngày Tết, đồng thời đánh dấu việc khép lại chuỗi nghi lễ của Tết Nguyên đán.
Sau khi hóa vàng, nhiều gia đình cũng tranh thủ thu gọn bớt đồ lễ trên bàn thờ, chuyển sang chế độ thờ cúng thường ngày thay vì bày biện nhiều vật phẩm như trong dịp Tết.
Ảnh minh hoạ
Thu gọn và dọn lại bàn thờ sau tháng Giêng
Khi tháng Giêng dần trôi qua, việc dọn lại bàn thờ cũng được nhiều gia đình coi là cách kết thúc không khí lễ Tết trong nhà. Theo các chuyên gia văn hóa dân gian, việc lau dọn bàn thờ trong thời điểm này không cần quá cầu kỳ. Gia chủ chỉ cần lau nhẹ mặt bàn thờ, sắp xếp lại các vật dụng thờ cúng cho gọn gàng, tránh xê dịch bát hương nếu không cần thiết.
Ngoài ra, các vật phẩm trang trí Tết như cành đào, cành mai hay mâm quả bày lâu ngày cũng có thể được thu gọn để không gian thờ tự trở nên thoáng và trang nghiêm hơn.
Không gian thờ cúng từ lâu được xem là nơi linh thiêng trong mỗi gia đình Việt. Vì vậy, khi tháng Giêng gần khép lại, việc kiểm tra lại các vật dụng thờ cúng, hoàn tất việc hóa vàng và dọn lại bàn thờ không chỉ giúp giữ gìn sự sạch sẽ, ngăn nắp mà còn thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên trong đời sống văn hóa truyền thống.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm