Mỗi dịp cuối tháng 10, câu chuyện nên hay không nên tổ chức lễ hội Halloween trong môi trường học đường lại làm nóng các diễn đàn phụ huynh và mạng xã hội. Mới đây, một bài đăng với nội dung: "Đề nghị cấm tổ chức Halloween trong trường học! Một trào lưu ngoại lai không mang tính giáo dục với những hình ảnh ma quỷ" đã thu hút hàng ngàn lượt tương tác và nổ ra luồng tranh luận trái chiều gay gắt.
Lo ngại hình ảnh kinh dị và nguy cơ phai nhạt văn hóa truyền thống
Phía đồng tình với quan điểm cấm đoán cho rằng, môi trường học đường cần đặt tính giáo dục và thuần phong mỹ tục lên hàng đầu. Không ít phụ huynh bày tỏ sự bức xúc khi nhiều cơ sở giáo dục, đặc biệt là các trường mầm non, lạm dụng hình ảnh ma quái, máu me hay thần chết, vô tình khiến trẻ nhỏ sợ hãi, gặp ác mộng và bị ảnh hưởng tiêu cực về mặt tâm lý.
Bên cạnh yếu tố tâm lý học sinh, nhiều ý kiến lo ngại trào lưu sính lễ hội ngoại lai sẽ làm lu mờ các giá trị truyền thống. Việc học sinh hào hứng với lễ hội hóa trang phương Tây trong khi chưa thấu hiểu hết các ngày lễ tri ân lịch sử, cội nguồn dân tộc hay truyền thống “tôn sư trọng đạo” đặt ra câu hỏi lớn về định hướng văn hóa. Ngoài ra, việc đầu tư mua sắm trang phục, phụ kiện đắt đỏ chỉ để sử dụng một lần cũng bị đánh giá là lãng phí và tạo thêm gánh nặng tài chính không cần thiết cho phụ huynh.
Bài đăng nhận nhiều bình luận tranh cãi
Góc nhìn hội nhập: Lỗi không nằm ở lễ hội, mà ở cách tổ chức
Ở chiều ngược lại, không ít quan điểm cho rằng việc kêu gọi “cấm tiệt” là phản ứng có phần cực đoan và đóng khung tư duy. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Halloween cùng các ngày lễ như Giáng sinh hay Phục sinh bản chất là một phần di sản văn hóa thế giới. Việc cho học sinh tiếp cận những lễ hội này mang lại cơ hội giao lưu, mở rộng hiểu biết và rèn luyện tư duy cởi mở.
Nhiều người lập luận rằng giá trị giáo dục của một sự kiện phụ thuộc hoàn toàn vào cách dẫn dắt của nhà trường và giáo viên. Thay vì mô phỏng yếu tố kinh dị nguyên bản, hoạt động hóa trang hoàn toàn có thể được định hướng sang các chủ đề tích cực như nhân vật văn học, truyện cổ tích, danh nhân lịch sử hoặc trang phục nghề nghiệp. Khi đó, ngày hội vừa giữ được tính chất vui tươi, kích thích sáng tạo, vừa trở thành giờ học ngoại khóa trực quan và an toàn.
Cần ranh giới và định hướng rõ ràng
Thực tế, ranh giới giữa một sân chơi bổ ích và một trào lưu phản cảm nằm ở năng lực điều tiết của từng cơ sở giáo dục. Thay vì tranh cãi giữa việc cấm đoán tuyệt đối hay thả nổi tự do, giải pháp thiết thực là xây dựng tiêu chí tổ chức phù hợp với từng lứa tuổi. Với bậc mầm non và tiểu học, việc loại bỏ hoàn toàn các hình ảnh gây ám ảnh và tránh thương mại hóa là yêu cầu bắt buộc. Với các cấp học lớn hơn, lễ hội chỉ nên tồn tại dưới dạng hoạt động ngoại khóa tự nguyện, gắn liền với việc học ngoại ngữ và tìm hiểu văn hóa.
Giáo dục không thể tách rời dòng chảy hội nhập, nhưng tiếp thu văn hóa thế giới phải luôn song hành với việc gìn giữ nền tảng bản sắc dân tộc. Khi nhà trường giữ vai trò định hướng chuẩn mực thay vì chạy theo phong trào hình thức, những sân chơi văn hóa mới thực sự phát huy trọn vẹn giá trị giáo dục cần có.