Thêm SOHA trên Google
Theo dữ liệu từ Tình báo Quân sự Ukraine, Nga đã ngừng sản xuất tên lửa siêu vượt âm Kinzhal (tiếng Nga nghĩa là "Dao găm"). Thay vào đó, tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga đã gia tăng sản lượng tên lửa Iskander, Zircon, cũng như các loại đạn "đất đối đất" giả đạn đạo mới nhất dành cho hệ thống phòng không S-400.
Bên cạnh đó, dòng tên lửa Yakhont thuộc tổ hợp phòng thủ bờ biển Bastion cũng trải qua đợt nâng cấp, cải tiến sâu rộng, cho phép chúng đánh trúng các mục tiêu trên đất liền với độ chính xác cao.
Những thay đổi này vừa được Thiếu tướng Vadym Skibitsky, Phó Cục trưởng Cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine (GUR), chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với tờ RBC-Ukraine.
Uy lực quá mức cần thiết
Trên thực tế, Kinzhal là một hệ thống sở hữu năng lực tác chiến dư thừa so với tầm vóc của một chiến dịch quân sự đặc biệt.
Nó được thiết kế để thực hiện các cuộc tấn công chớp nhoáng, chính xác nhưng mang tính hủy diệt hàng loạt vào các mục tiêu chiến lược cốt lõi của đối phương ở tầm hoạt động - chiến lược.
Ban đầu, những vũ khí này được sử dụng để tiêu diệt các mục tiêu đặc biệt kiên cố. Đơn cử như kho chứa đạn dược hạt nhân ngầm cũ tại miền Tây Ukraine (được cải tạo thành kho chứa vũ khí) vào tháng 3/2022, hay căn cứ hầm ngầm ở tỉnh Luhansk — nơi đặt sở chỉ huy của lực lượng Ukraine tại Donbass — vào mùa hè cùng năm.
Sau khi Ukraine bắt đầu nhận được các hệ thống phòng không Patriot cùng tên lửa đánh chặn PAC-3, Kinzhal bắt đầu tập kích vào Kyiv. Tại đây, chúng chủ yếu tấn công các mục tiêu quan trọng dưới lòng đất.
Bất chấp những tuyên bố rầm rộ từ Lực lượng Vũ trang Ukraine về việc bắn hạ hàng chục quả Kinzhal, chưa có bất kỳ bằng chứng đáng tin cậy nào xác nhận việc chặn đứng được loại tên lửa này. Những mảnh vỡ được trưng ra tại Ukraine thực chất chỉ là các mục tiêu giả (mồi bẫy) được phóng đi nhằm làm hỗn loạn hệ thống phòng không.
Thế nhưng ở thời điểm hiện tại, thời kỳ của Kinzhal thực sự đã qua. Zircon hoàn toàn có thể đảm nhận tốt các nhiệm vụ của nó.
Trong hai năm qua, dòng vũ khí này đã tiến một bước tiến dài. Cụ thể, nó sở hữu quỹ đạo bay phức tạp hơn và tốc độ cao hơn ở đoạn cuối hành trình, từ đó mang lại khả năng xuyên phá các mục tiêu ngầm.
Điều này có đồng nghĩa với việc Kinzhal đã bị ngừng sản xuất hoàn toàn? Chắc chắn là không. Đúng là từ cuối mùa xuân, Lực lượng Vũ trang Nga đã không còn sử dụng các tên lửa này. Tuy nhiên, cần hiểu rằng Nga hiện đang tích lũy những vũ khí này để tạo nguồn dự trữ.
Bởi lẽ trước mắt vẫn còn nguy cơ đối đầu trực tiếp với châu Âu, và trong một cuộc chiến như vậy, tổ hợp tên lửa này sẽ trở thành công cụ quan trọng nhất để răn đe.
Mở rộng dòng tên lửa Iskander
Những thay đổi không kém phần quan trọng trong hai năm qua cũng đã diễn ra đối với các tổ hợp tên lửa chiến thuật-chiến dịch của Nga.
Theo đó, danh mục các tên lửa không-đạn đạo dành cho Iskander đã được mở rộng đáng kể. Quân đội Nga tiếp tục tiếp nhận lượng lớn tên lửa được trang bị khả năng chống tên lửa đánh chặn, khả năng thực hiện các thao tác phức tạp và hệ thống dẫn đường độ chính xác cao. Tuy nhiên, tương tự như trường hợp của Kinzhal, những sản phẩm độc đáo và đắt đỏ này hiện chủ yếu được đưa vào kho dự trữ.
Song song với đó, việc áp dụng các biến thể nhẹ hơn, mới hơn của Iskander lại đang gia tăng mạnh mẽ. Công tác nghiên cứu và phát triển ở đây tập trung vào hai hướng chính:
Hướng thứ nhất: Tăng tầm bắn.
Hướng thứ hai (tương tự như Zircon): Tạo ra các mẫu tên lửa chuyên dụng để tiêu diệt chính xác các mục tiêu ngầm được bảo vệ kiên cố.
Cần hiểu rằng tầm bắn của Iskander được gia tăng bằng cách đơn giản hóa quỹ đạo bay. Tới mục tiêu, quả tên lửa này không còn bay theo quỹ đạo cầu vồng dốc mà theo quỹ đạo thoải hơn. Điều đó đồng nghĩa với việc chúng sẽ dễ bị các tên lửa phòng không bắn hạ hơn. Mặc dù vậy, thiết kế rẻ hơn lại đảm bảo khả năng tác chiến quy mô lớn, bù đắp cho điểm yếu về độ tổn thương gia tăng này.
Trái lại, những thông tin về dòng Iskander "chống hầm ngầm" hiện vẫn còn khá hạn chế. Với loại vũ khí này, các nhà thiết kế đã tăng thêm tốc độ ở giai đoạn cuối của quỹ đạo nhằm gia tăng tối đa động năng xuyên phá của đầu đạn.
Để tiêu diệt các mục tiêu điểm, những tên lửa này cần đến các đầu tự dò mới. Nhiều khả năng đây là hệ thống dẫn đường kết hợp — nhận diện mục tiêu thông qua cả đài radar thu nhỏ lẫn hệ thống quang học.
Những "tay chơi" mới trên chiến trường
Hệ thống tên lửa chiến thuật của Nga cũng đã ghi nhận thêm những "tay chơi" mới xuất hiện trên chiến trường. Đó là dòng tên lửa "đất đối đất" dành cho hệ thống tên lửa phòng không S-400.
Từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu, quân đội Nga đã áp dụng thành công các dòng tên lửa 5V55 cũ để tấn công các mục tiêu mặt đất. Bằng cơ chế kích nổ trên không, chúng rất thích hợp để tiêu diệt các xe thiết giáp nhẹ cũng như sinh lực đối phương trong các công sự dã chiến như hào và hầm.
Giờ đây, hệ thống S-400 đã sở hữu một dòng tên lửa tấn công đúng nghĩa. Nhiều chuyên gia nhận định rằng loại tên lửa mới này bay theo quỹ đạo giả đạn đạo.
Điều này đồng nghĩa với việc, tương tự như Iskander, nó có khả năng thực hiện các thao tác né tránh và lao xuống mục tiêu dưới một góc rất nhọn. Tất cả những yếu tố đó biến tân binh này trở thành một mục tiêu cực kỳ khó đánh chặn đối với các hệ thống phòng không.
Loại đạn "đất đối đất" dành cho S-400 có giá thành "mềm" hơn nhiều so với ngay cả các bản Iskander "rút gọn". Sản phẩm này sở hữu hệ thống điều khiển đơn giản hơn, nhưng nhiều khả năng lại mang đầu đạn có sức nổ mạnh mẽ hơn.
Tên lửa Yakhont thuộc các tổ hợp phòng thủ bờ biển Bastion từ lâu đã được Quân đội Nga sử dụng cho các cuộc tập kích mục tiêu mặt đất. Cụ thể, chúng từng được dùng tích cực để tiêu diệt các căn cứ phiến quân tại Syria. Ngoài ra, khi chiến dịch quân sự khởi tranh, trong một khoảng thời gian chúng đã trở thành "hỏa lực chủ lực" cho các đợt tập kích tầm xa ở hướng phía Nam — thuộc khu vực Mykolaiv và Odesa.
Tuy nhiên cho đến gần đây, nhiệm vụ tấn công mặt đất của Yakhont vẫn chỉ mang tính bổ trợ. Loại tên lửa này không phải lúc nào cũng có quỹ đạo bay phù hợp, đồng thời đầu tự dò radar của nó cũng cần được cải tiến thêm. Đến nay, toàn bộ những hạn chế này đều đã được khắc phục hoàn toàn.
Về mặt tính năng, Yakhont dĩ nhiên còn khoảng cách xa mới sánh được với Zircon. Thế nhưng xét về mặt hiệu quả, nó hoàn toàn có thể chung mâm với các bản Iskander tầm xa rút gọn hay đạn "đất đối đất" của S-400.
Tóm lại, Nga đang chuẩn bị cho nguy cơ một cuộc đối đầu quy mô lớn với châu Âu. Và đối với một cuộc chiến như vậy, việc tích trữ các hệ thống vũ khí có sức sát thương cao nhất là điều bắt buộc phải làm.
