Thêm SOHA trên Google
Nỗ lực nội địa hóa toàn bộ linh kiện trên dòng máy bay thương mại MS-21-310 đã mang lại một kết quả ngoài dự tính: trọng lượng tàu bay bị dội lên thêm 6 tấn so với thiết kế ban đầu. Chi tiết này đang trực tiếp đe dọa đến tầm bay và hiệu quả khai thác thương mại của dự án hàng không được kỳ vọng nhất nước Nga.
Gánh nặng 6 tấn từ nỗ lực tự chủ công nghệ
Dự án MS-21-310 từng được kỳ vọng là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các dòng máy bay thân hẹp phổ biến nhất thế giới như Airbus A320neo hay Boeing 737 MAX. Tuy nhiên, việc phương Tây cắt đứt nguồn cung linh kiện quốc tế đã buộc ngành công nghiệp hàng không Nga phải thay thế hàng loạt hệ thống, từ động cơ, thiết bị điện tử hàng không cho đến vật liệu chế tạo cánh.
Theo cựu phi công Airbus A320 Andrei Litvinov, chính quá trình "thay thế nhập khẩu" cấp tập này đã khiến chiếc máy bay tăng trọng lượng một cách đáng kể. Việc các nhà phát triển quá chú trọng vào việc tự chủ linh kiện bằng mọi giá đã khiến mẫu máy bay khi hoàn thiện nặng hơn tới 6 tấn so với thông số kỹ thuật ban đầu.
Trong ngành hàng không thương mại, nơi từng kilôgam trọng lượng đều được tính toán kỹ lưỡng để tối ưu hóa chi phí nhiên liệu, con số 6 tấn là một mức chênh lệch rất lớn. Việc gia tăng trọng lượng ròng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến động lực học bay mà còn làm thay đổi toàn bộ tính toán về hiệu quả kinh tế mà nhà sản xuất từng cam kết với các khách hàng.
Đánh đổi tầm bay và nỗi lo kỹ thuật từ "cánh đen"
Thách thức lớn nhất khi một chiếc máy bay bị tăng trọng lượng chính là sự suy giảm tầm bay và tải trọng thương mại. Để cất cánh với một thân vỏ nặng hơn đáng kể, tàu bay sẽ phải tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn trên mỗi kilômét đường bay, hoặc buộc phải giảm bớt số lượng hành khách và hàng hóa mang theo.
Ông Andrei Litvinov nhấn mạnh rằng hiện tại vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn MS-21-310 sẽ vận hành ra sao về mặt kinh tế. Những con số chính xác về mức tiêu thụ nhiên liệu cũng như chi phí khai thác trên mỗi ghế chỉ có thể lộ diện khi dòng máy bay này chính thức đi vào vận hành thương mại thực tế tại các hãng hàng không.
Bên cạnh bài toán về trọng lượng, các chuyên gia ngành hàng không cũng bày tỏ sự lo ngại về các giải pháp kỹ thuật mới được áp dụng. Cựu Giám đốc chi nhánh Tupolev tại Ulyanovsk, ông Stanislav Ryzhakov, đã chỉ ra vấn đề liên quan đến bộ "cánh đen" làm bằng vật liệu composite nội địa của MS-21-310.
Theo ông Ryzhakov, vật liệu tổng hợp composite có những đặc tính cơ lý rất khác so với hợp kim kim loại truyền thống, đặc biệt là khả năng chống chịu đối với nhiên liệu phản lực. Ngay cả với cánh kim loại trước đây, các mối nối vẫn có nguy cơ rò rỉ nhiên liệu, do đó độ bền và tính an toàn lâu dài của cấu trúc cánh composite mới dưới tác động của hóa chất vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
Gần như không có đối thủ cạnh tranh
Dù đối mặt với nhiều dấu hỏi về hiệu quả kinh tế và kỹ thuật, MS-21-310 vẫn nắm chắc đầu ra tại thị trường nội địa Nga. Lý do đơn giản là các hãng hàng không trong nước hiện không còn sự lựa chọn nào khác để duy trì và thay thế đội tàu bay đã cũ.
Chuyên gia hàng không Ilya Shitilin nhận định rằng việc Boeing và Airbus chấm dứt cung cấp máy bay mới cũng như dịch vụ bảo trì cho Nga đã tạo ra một khoảng trống thị trường khổng lồ. Tại thị trường nội địa, MS-21-310 gần như không phải chịu bất kỳ sự cạnh tranh nào từ các đối thủ ngoại quốc.
Việc dòng máy bay MS-21-310 bị đội trọng lượng tới 6 tấn so với thiết kế ban đầu đang đặt ra dấu hỏi lớn về hiệu quả kinh tế và tầm bay thực tế khi đưa vào khai thác thương mại. Các hãng hàng không Nga sẽ bắt buộc phải chấp nhận vận hành dòng máy bay này để duy trì hoạt động, bất chấp chi phí vận hành có thể cao hơn đáng kể so với dự kiến ban đầu.
Có thể nói, bài toán tối ưu hóa thiết kế để giảm trọng lượng trong các phiên bản cải tiến tương lai vẫn là nhiệm vụ bắt buộc nếu Nga muốn dòng máy bay này đạt được hiệu quả kinh tế lâu dài.
Dự án MS-21-310 là minh chứng rõ nét cho những thách thức mà ngành công nghiệp hàng không Nga phải trải qua trong nỗ lực tự chủ công nghệ. Việc chấp nhận đánh đổi trọng lượng và hiệu suất kinh tế ở giai đoạn đầu là bước đi bất khả kháng để duy trì kết nối hàng không quốc gia. Bài toán còn lại phụ thuộc vào năng lực của các kỹ sư Nga trong việc từng bước tinh chỉnh, cắt giảm trọng lượng dư thừa và hoàn thiện dòng phi cơ này qua thực tế vận hành.
