Thêm SOHA trên Google
Năm 2025, một vụ án gây rúng động Nhật Bản nhưng cũng để lại nhiều day dứt và suy ngẫm: người phụ nữ 71 tuổi sát hại chính người mẹ 102 tuổi sau 12 năm chăm sóc. Đằng sau hành vi nghiêm trọng ấy là câu chuyện về một người con đã ở tuổi xế chiều nhưng vẫn phải gánh vác việc chăm sóc mẹ già trong thời gian dài. Vụ án không chỉ thu hút sự chú ý bởi bi kịch gia đình, mà còn gợi lên những câu hỏi nhức nhối về gánh nặng chăm sóc người cao tuổi tại một trong những xã hội già hóa nhanh nhất thế giới.
Người con 71 tuổi và 12 năm chăm sóc mẹ già
Tháng 11/2025, Tòa án quận Tokyo, chi nhánh Tachikawa, tuyên phạt bà Yoko Komine, 71 tuổi, 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo 5 năm, kèm thời gian quản chế, sau khi bà thừa nhận sát hại người mẹ 102 tuổi tại nhà riêng ở thành phố Kunitachi, Tokyo, vào tháng 7/2024.
Theo các bản tin của đài TV Asahi, bà Komine đã chăm sóc mẹ trong khoảng 12 năm trước khi vụ án xảy ra. Trong quá trình xét xử, việc bà gần như một mình đảm nhận công việc chăm sóc người mẹ tuổi cao trong thời gian dài trở thành một yếu tố quan trọng khi tòa xem xét mức hình phạt.
Hồ sơ vụ án cho thấy bà Komine đã dùng nhiều hành động nghiêm trọng để sát hại nạn nhân. Công tố viên cho rằng hành vi này có tính chất nguy hiểm, đồng thời nhấn mạnh rằng người mẹ không có hành vi chửi mắng hay bạo lực với con gái. Vì vậy, phía công tố cho rằng không thể xem đây đơn thuần là một vụ án xảy ra do kiệt sức khi chăm sóc người thân và đề nghị mức án 8 năm tù.
Ngược lại, phía luật sư bào chữa lập luận rằng việc chăm sóc mẹ trong thời gian dài đã khiến bị cáo suy kiệt, không còn đủ khả năng đưa ra quyết định tỉnh táo. Luật sư đề nghị mức án 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo 5 năm.
Khi tuyên án, tòa nhận định hành vi của bị cáo là nguy hiểm, nhưng đồng thời cho rằng gánh nặng chăm sóc người mẹ không hề nhỏ. Theo đánh giá của tòa, vụ việc xảy ra khi khả năng ứng phó của người con bị vượt quá giới hạn sau nhiều năm gần như tự mình đảm nhận trách nhiệm chăm sóc.
Trong phần trình bày tại phiên tòa, bà Komine nói rằng mình vô cùng day dứt nhưng cảm thấy không có ai để nhờ cậy, luôn nghĩ bản thân phải tự giải quyết mọi việc và cuối cùng đã đi đến quyết định sát hại mẹ.
Số người già ở Nhật Bản đang tăng cao chưa từng có - Ảnh: SCMP
Đây cũng không phải trường hợp duy nhất tại Nhật Bản khiến dư luận chú ý đến những bi kịch xảy ra trong gia đình có người cao tuổi cần chăm sóc. Qua đó phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với những người cao tuổi vẫn phải chăm sóc người thân già yếu.
Số người cao tuổi đang tăng lên mức cao nhất từ trước đến nay
Bi kịch của gia đình bà Komine diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản là một trong những quốc gia có tỷ lệ người cao tuổi cao nhất thế giới. Dân số sống thọ là thành tựu đáng kể về y tế và điều kiện sống, nhưng cũng đặt ra những thách thức lớn đối với hệ thống chăm sóc dài hạn, an sinh xã hội và các gia đình.
Theo số liệu do Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản công bố nhân dịp Ngày Kính lão 15/9/2026, nước này có khoảng 36,24 triệu người từ 65 tuổi trở lên, chiếm 29,6% tổng dân số. Đây là tỷ lệ cao nhất từng được ghi nhận. So với một năm trước, số người cao tuổi tăng khoảng 20.000 người, còn tỷ trọng trong dân số tăng 0,2 điểm phần trăm.
Theo The Japan Times, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên tại Nhật Bản cao hơn mức tương ứng của Italy là 25,6%, Đức là 24,2% và Pháp là 22,9%, trong nhóm 39 quốc gia có dân số từ 40 triệu người trở lên được so sánh.
Một dấu hiệu khác của quá trình già hóa là số người sống đến 100 tuổi ngày càng tăng. Theo số liệu Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố tháng 9/2026, cả nước có 107.677 người từ 100 tuổi trở lên, lần đầu vượt mốc 100.000 người. Con số này tăng 7.914 người so với năm trước.
Trong khi đó, dân số Nhật Bản tiếp tục thu hẹp. Kết quả điều tra dân số được công bố cuối tháng 9/2026 cho thấy tổng dân số, bao gồm cả người nước ngoài, ở mức 122,9 triệu người vào ngày 1/10/2025, giảm 2,5% so với cuộc điều tra năm 2020. Quy mô dân số suy giảm cùng tỷ lệ người cao tuổi gia tăng khiến nhu cầu chăm sóc dài hạn trở thành bài toán ngày càng cấp thiết.
Trong một xã hội có nhiều người sống thọ, việc chăm sóc cha mẹ già không còn chỉ là trách nhiệm của những người đang ở độ tuổi lao động. Chính những người đã bước sang tuổi 70, thậm chí cao hơn, có thể vẫn phải chăm sóc cha mẹ ở độ tuổi 90 hoặc 100. Khi cả người chăm sóc lẫn người được chăm sóc đều đã cao tuổi, những vấn đề về sức khỏe, thể lực và khả năng duy trì việc chăm sóc trong thời gian dài càng trở nên đáng lo ngại.
Vụ án bà Komine cho thấy sự quá tải trong chăm sóc gia đình có thể trở thành một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt khi người chăm sóc cảm thấy mình không có ai để chia sẻ trách nhiệm. Tuy nhiên, không thể từ một vụ án đơn lẻ kết luận rằng những gia đình chăm sóc người cao tuổi đều đối mặt với nguy cơ tương tự, hay xem gánh nặng chăm sóc là lời giải thích duy nhất cho hành vi phạm tội.
Điều đáng chú ý là áp lực chăm sóc không chỉ liên quan đến số lượng người cao tuổi mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ, mức độ chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên gia đình và việc người chăm sóc có được nghỉ ngơi hay không.
Trong bối cảnh Nhật Bản tiếp tục già hóa, bài toán đặt ra không chỉ là làm thế nào để người dân sống lâu hơn, mà còn là làm thế nào để họ được chăm sóc an toàn, có phẩm giá, đồng thời không đẩy những người thân đảm nhận việc chăm sóc đến tình trạng kiệt sức và cô lập.
Theo Japan Times, SCMP
