Trong cộng đồng phụ huynh tồn tại một sự thật nhói lòng, trong mỗi lớp học, luôn có vài đứa trẻ trở thành đối tượng bị bạn bè bắt nạt.
Có khi là đồ dùng học tập bỗng nhiên “không cánh mà bay”; có khi là tiền tiêu vặt bị bạn mượn ác ý rồi không trả; nghiêm trọng hơn, có em còn bị một nhóm bạn cấu kết cô lập.
“Bắt nạt học đường” như chiếc gai cắm vào tim cha mẹ, đau đớn và bất lực.
Vô số phụ huynh tự hỏi vì sao lại là con tôi, phải chịu sự đối xử bất công như vậy? Câu trả lời thường nằm ở khoảnh khắc đầu tiên khi con bị bắt nạt.
Đó là lúc đứa trẻ lật lá bài đầu tiên trong cuộc giằng co với kẻ bắt nạt, quyết định xem con được nhìn nhận là một đối thủ đáng tôn trọng, hay chỉ là “quả hồng mềm” để người khác tùy ý nắn bóp.
Một người bạn thân của tôi từng nghiến răng nói: “Để con không bị bắt nạt, từ nhỏ tôi đã dạy nó: ai bắt nạt thì đánh trả lại”.
Nhưng thực tế là, đa số những đứa trẻ hướng nội, hiền lành, rất khó làm được điều đó.
Nếu chúng đủ dũng khí và sức mạnh để phản kháng, ngay từ đầu đã không rơi vào hoàn cảnh bị bắt nạt.
Vì vậy, với tư cách là cha mẹ, chúng ta không chỉ dạy con tư duy “lấy bạo lực chống bạo lực”, mà quan trọng hơn là trong quá trình đồng hành hằng ngày, giúp con tôi luyện một nội lực khiến người khác “không dám động vào”.
Dù con bạn hiện có đang gặp vấn đề này hay không, bốn “bùa hộ mệnh” dưới đây, xin hãy lưu lại thật kỹ!
1. Thái độ không thỏa hiệp, có ranh giới rõ ràng
Sự thăm dò của kẻ bắt nạt thường bắt đầu từ những hành động tưởng như vô tình: một cái xô đẩy, một câu đùa cợt mỉa mai. Nếu đứa trẻ yếu thế lùi bước, kẻ bắt nạt sẽ càng được đà lấn tới.
Vì vậy, bước đầu tiên để từ chối bắt nạt chính là thái độ của trẻ đơn giản, trực diện, không thỏa hiệp và có ranh giới.
Ở nhà, tôi thường cùng gia đình và con chơi “kịch tình huống”. Tôi mời người thân đóng vai “đứa trẻ bắt nạt”, cố tình lấy món đồ chơi con yêu thích mà không xin phép.
Khi con lúng túng, tôi kịp thời hướng dẫn con đừng vội khóc, mà hãy đứng thẳng lưng, bước đến trước mặt đối phương, nhìn thẳng và nói bằng giọng kiên quyết: “Đây là đồ của con, xin hãy trả lại.”
Tôi lặp đi lặp lại những tình huống như vậy trong gia đình, bởi tôi tin rằng luyện tập càng nhiều, cảm giác tự tin về ranh giới cá nhân sẽ khắc sâu vào con, giúp con bình tĩnh khi gặp tình huống bất ngờ.
2. Giúp con xây dựng các mối quan hệ xã hội lành mạnh
Nhiều trường hợp bắt nạt học đường diễn ra dưới hình thức “cô lập”. Dù không để lại thương tích trên cơ thể, nhưng lại gây tổn thương sâu sắc trong tâm hồn trẻ.
Như con gái của một đồng nghiệp tôi, khi mới lên lớp 6, vì không chịu nịnh bợ một bạn cùng phòng ký túc xá nên bị cả nhóm bạn xa lánh.
Tuy nhiên, cô bé không vì hoàn cảnh mà ép bản thân để thỏa hiệp hay lấy lòng người khác, mà chọn cách sống độc lập, dồn toàn bộ năng lượng cho việc học.
Nhờ thành tích xuất sắc, em được thầy cô khen ngợi, trở thành học sinh nổi bật trong lớp, từ đó tự nhiên có thêm bạn bè giỏi giang, cùng tần số, và xây dựng được những mối quan hệ tích cực.
Vì vậy, cha mẹ cần nói rõ với con, trong tình bạn cũng phải biết mạnh dạn “buông bỏ”.
Nếu có người luôn núp dưới danh nghĩa tình bạn để tìm cách lợi dụng, bắt nạt hay hạ thấp con, thì mối quan hệ đó không đáng để duy trì. Chấm dứt kịp thời mới là lựa chọn tốt nhất.
3. Dạy con trình bày sự việc rõ ràng, mạch lạc
Nhiều đứa trẻ khi đối mặt với bắt nạt bất ngờ chỉ biết khóc, không thể nói rõ đầu đuôi câu chuyện. Đáng lẽ là người đúng, nhưng trước sự biện minh khéo léo của đối phương, lại trở thành “kẻ gây chuyện” trong mắt giáo viên.
Việc cha mẹ cần làm không phải là trách mắng con, mà là giúp con bình tĩnh lại, từng bước hướng dẫn con kể lại diễn biến sự việc, tuyệt đối không để nỗi sợ làm sụp đổ logic.
Trong sinh hoạt hằng ngày, hãy tạo nhiều cơ hội để con diễn đạt, ví dụ: mỗi tối trước khi ngủ, chơi trò “bản tin trong ngày”, hỏi con hôm nay ở trường có chuyện gì, điều gì vui, điều gì khiến con buồn.
Thông qua những chi tiết đời thường, rèn luyện cho con khả năng chọn lọc thông tin và sắp xếp ngôn từ.
Khi con có thể như một “thám tử nhí” tái hiện sự việc một cách rõ ràng, con sẽ không còn là nạn nhân run rẩy, mà là người dũng cảm bảo vệ quyền lợi của chính mình.
4. Nắm vững chiến lược thoát hiểm
Dạy con không thỏa hiệp không có nghĩa là dạy con liều lĩnh. Khi chênh lệch sức mạnh quá lớn, “rút lui chiến lược” mới là lựa chọn khôn ngoan.
Trong trường học, nếu bị nhiều người chặn ở nơi vắng vẻ, hãy dặn con không đối đầu trực diện, tìm cơ hội hô to cầu cứu để thu hút sự chú ý, đồng thời nhanh chóng chạy về nơi đông người, phòng giáo viên, chốt bảo vệ để tìm sự giúp đỡ.
Nếu gặp nguy hiểm bên ngoài trường học, ở nơi xa lạ, thì các địa điểm đông người như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, quán ăn… chính là “khu an toàn tạm thời”.
Những nơi này thường có camera giám sát. Khi đến đó, hãy nhờ người lớn hỗ trợ; nếu cần, yêu cầu họ giúp báo cảnh sát và tìm đến sự giúp đỡ của lực lượng chức năng.
Nhắn gửi các mẹ
Bắt nạt học đường đáng lo ngại, nhưng cha mẹ cũng không cần phóng đại nỗi sợ.
Nếu chẳng may con bạn gặp phải tình huống này, hãy nhớ rằng sự tin tưởng vô điều kiện của cha mẹ và gia đình làm chỗ dựa phía sau chính là bộ áo giáp cứng cáp nhất của con. Nhờ đó, con có thể bình tĩnh, tự tin bảo vệ quyền lợi của mình trước những kẻ bắt nạt.
Nguồn: Sohu